دردسری که پرش یک ثانیه ای ساعت جهانی در تاریخ 30 ژوئن برای سیستم های کامپیوتری پدید می آورد

پرش یک ثانیه ای یا Leap Second تغییری یک ثانیه ای است که هر چند وقت یک بار در ساعت هماهنگ جهانی اعمال خواهد شد تا ساعت اتمی با ساعت نجومی به اندازه ی 0.9 ثانیه هماهنگ شود. دلیل این امر هم آن است که گردش زمین به دور محور خود به تدریج در حال کاهش است و باید این کاهش بسیار جزئی را هر از گاهی با ساعت نجومی هماهنگ کرد. به همین منظور در تاریخ سی ام ژوئن امسال شاهد جلو کشیدن یک ثانیه ای زمان جهان در ساعت 23:59:59 خواهیم بود. عملی که به گفته ی آگاهان امر موجب به وجود آمدن اختلالاتی در سیستم های کامپیوتری خواهد شد.

البته شرکت هایی نظیر گوگل با تمهیداتی نظیر افزودن تغییری یک هزارم میلی ثانیه ای آن هم به صورت سالانه در سرورهای خود، از این اختلال مصون خواهند بود اما هنوز هم برخی سیستم های کامپیوتری نظیر سیستم های بانکی و نظامی و یا سیستم های GPS مورد استفاده توسط خلبان ها، ممکن است با اختلالاتی مواجه باشند. دلیل اصلی این امر هم آن است که سیستم زمانی بسیاری از کامپیوتر‌ها به گونه ای طراحی شده که قادر نیستند ثانیه ی 59 را دوبار پشت سر هم تکرار کنند و از همین رو به محض مواجه شدن با پدیده ی پرش یک ثانیه ای، با Overload شدن CPU و اختلال در پردازش سیستمی روبرو خواهند شد. به این معنی که کل ثانیه‌های شمارش‌ شده در سال 2015 برای سیستم های کامپیوتری مذکور، چیزی بالغ ‌بر 31536001 ثانیه خواهد شد و سیستم هایی که ساز و کارشان بنا بر زمان‌ بندی دقیق و غیر قابل انعطاف (متضاد با تمهید به کار گرفته توسط گوگل) تعریف ‌شده است، ممکن است با اختلالات پردازشی مواجه باشند. در پایان ذکر این نکته نیز خالی از لطف نیست که زمان گردش زمین به دور محور خود چیزی برابر با 0.002 ثانیه کندتر از مجموع 86400 ثانیه است که ساعت‌ های دقیق اتمی برای آن در نظر گرفته اند و این میزان ناچیز کند تر چرخیدن زمین به دور خود، می بایست به‌ طور متوسط هر 100 سال، آن هم با اندازه ای کمتر از یک میلی‌ ثانیه، مورد محاسبه قرار گیرد. به دلیل همین اختلاف محاسباتی، از سال 1972 تصمیم گرفته شد که هر چند وقت یک بار ما شاهد پرش ثانیه ای یا Leap Second در ساعت جهانی باشیم تا محاسبات نجومی با اختلال روبرو نشوند. گفتنی است که دلیل اصلی این اختلاف زمانی و کند شدن چرخش زمین به دور خود، به دلیل جاذبه ی ماه و کشش جزر و مدی ناشی از آن است و اگرچه میزان این کاستی بسیلر ناچیز به نظر می رسد، اما در محاسبات نجومی منجر به پدید آمدن ناهماهنگی های متعددی خواهد شد. البته در سال 1999 و در آستانه ی ورود به قرن بیست و یکم نیز ما با تهدید مشابهی در زمینه ی اختلال سیستم های کامپیوتری مواجه بودیم که از عدم توان بسیاری از سیستم های کامپیوتری برای گذر از این بازه ی تاریخی ناشی می شد. تهدیدی که خوشبختانه هیچ گونه فاجعه ی جدی و مهمی را پدید نیاورد. امید که در انتهای این ماه نیز شاهد کمترین اختلال و ناهماهنگی در سیستم های کامپیوتری باشیم.