راهنمای آشنایی با فرمت های رایج فایل های کامپیوتری برای کاربران مبتدی

هر کاربری که از کامپیوتر استفاده‌ای هر چند مختصر دارد، لازم است در مورد نوع فرمت فایل‌های دیجیتال آشنایی داشته باشد. این آشنایی از آنجایی ضروری است که برای کاربرد فایل‌ها در مکان‌های مختلف یا نحوه باز کردن یا اجرای فایل‌ها به آنها نیاز داریم. اینکه چه نوع فرمت از یک عکس را برای آپلود در شبکه‌های اجتماعی انتخاب کنیم، یا از چه برنامه‎ای برای ساخت لوگو استفاده کنیم، از چه نرم افزارهایی برای اجرای چه فایل‎‌هایی با چه فرمتی می‌توانیم استفاده کنیم و موارد بسیار دیگر باعث می‌شوند ما با فرمت‌های مختلفی مواجه شویم که برای کار کردن با آنها قطعا باید آنها را بشناسیم. در این مطلب قصد داریم با تعدادی از فرمت های رایج فایل های کامپیوتری آشنا شویم.

فرمت PDF – Portable Document Format

یکی از فرمت های رایج فایل ‌های کامپیوتری که معمولا محتوی متن و عکس هستند. اجرای این نوع فایل‌ها در پلتفرم‌های مختلف ساده است. امروزه گوشی‌ها، تبلت‌ها و کامپیوترهای شخصی برای اجرای یک فایل PDF نیازی به نرم افزار خاصی نیستند. هر چند برای ویرایش آنها لازم است از نرم افزارهایی مانند Adobe Acrobat Reader استفاده کنید. امکان طراحی چند لایه‌ای یکی از بهترین ویژگی‌ها در فایل های PDF است که باعث می‌شود ویرایش و تنظیم این فایل‌ها بدون سختی زیادی انجام شود. لازم به ذکر است اگر فایل اصلی یکی از فرمت‌های jpg، png یا tiff باشد و در قالب PDF ذخیره شود، دیگر امکان ویرایش چنین فایلی وجود ندارد.

زمان استفاده از فرمت PDF: یک فایل PDF برای اشتراک گذاری اسناد ایده‌آل است. این نوع فایل ها را می‌توان با رمز عبور همراه کرد تا از محتوای آنها حفاظت شود. به لطف یکپارچگی بین پلتفرم‌های مختلف، بهترین فرمت برای ارسال اسناد به دیگر افراد از طرق مختلف است.

فرمت JPEG یا JPG

فرمتی متدوال برای تصاویر فشرده سازی شده می‌باشد که با JPG یا JPEG شناخته می شود. به خاطر فشرده سازی شدن تصویر در این قالب، این فایل ها فاقد لایه های چند تایی هستند، بنابراین نمی‌توان آن را به هر روشی ویرایش کرد. رزولوشن استاندارد پیشنهادی برای یک فایل jpg برای پرینت 300ppi است. کمتر از این مقدار موجب نمایان شدن پیکسل‌ها به صورت مجزا و افت شدید کیفیت تصویر و چاپ می‌شود.

زمان استفاده از فرمت JPEG: این فرمت برای تصاویر بسیار مناسب است چرا که با وجود فشرده سازی، کیفیت تصویر را حفظ می‌کنند. تمامی جزئیات تصویر در این نوع فرمت بدون آنکه کیفیت هر لایه کاهش چندانی داشته باشد حفظ می‌شوند. همچنین این فرمت در تمامی پلتفرم‌ها شناخته شده می‌باشد و مشکلی در اشتراک گذاری آنها بین پلتفرم‌های مختلف وجود ندارد.

فرمت PNG – Portable Network Graphics

فایل های PNG نوع دیگری از فایل‌های تصویر و عکس هستند. بزرگترین مزیت این نوع فرمت، حفظ شفافیت در پس زمینه تصویر است. در حالی که در فرمت JPG پس زمینه شفاف تعریف نشده است. میزان فشرده سازی و افت کیفیت تصویر در فرمت PNG کمتر می‌باشد. به همین دلیل حجم فایل‌های PNG نسبت به JPEG مقداری بیشتر است.

زمان استفاده از فرمت PNG: اصلی‌ترین استفاده از این نوع فرمت در پلتفرم های مبتنی بر وب است. PNG فرمتی ایده آل برای لوگوها و تصاویر گرافیکی است که در وب سایت‌ها نمایش داده می شوند. همان طور که در بالا اشاره شد، پس زمینه شفاف در این فرمت محفوظ است، بنابراین فایل های PNG برای ساخت لوگو برای سایت‌ها عالی هستند.

فرمت GIF – Graphics Interchangeable Format

با این نوع فایل‌ها احتمالا در پیام رسان‌ها برخورد کرده‌اید. GIFها فرمت فایل رایج برای تصاویر متحرک هستند. این نوع فایل‌ها قابلیت برخورداری از پس زمینه شفاف به صورت تک رنگ هستند. محبوبیت فایل‌های GIF در وب به واسطه امکان ساخت تصاویر متحرک بسیار محبوب هستند.

زمان استفاده از فرمت GIF: در زمان ساخت تصاویر متحرک یا ساخت آیکون های کوچک می‌توانید از فرمت GIF استفاده کنید.

فرمت TIFF- Tag Image File Format

برای فشرده سازی بدون افت کیفیت تصاویر از فرمت TIFF استفاده می‌شود. این نوع فرمت شباهت زیادی به JPG دارد با این تفاوت که در TIFF مقداری امکان ویرایش تصویر برای کاربر بیشتر است. به همین دلیل حجم این نوع فایل‌ها بسیار بالاست و طبیعتا اشتراک گذاری آنها در دیگر پلتفرم ها نیز کار دشواری است.

زمان استفاده از فرمت TIFF: این نوع فرمت معمولا فقط توسط عکاسان حرفه‌ای مورد استفاده قرار می گیرد. فایل‌های TIFF بیشترین مقدار کیفیت یک تصویر را حفظ می‌کنند و این تصاویر با این فرمت را می‌توان در ابعاد بسیار بزرگ چاپ کرد.   

فرمت EPS – Encapsulated PostScript

فایل‌های EPS برای ویرایش توسط نرم افزارهایی مانند Adobe Illustrator ساخته می‌شوند. این تنها فرمتی است که به کاربر امکان می‌دهد فایل را در هر ابعادی بزرگ یا کوچک کند و تمامیت تصویر حفظ شود. برای اجرای این نوع فایل‌ها گاها نیاز به برنامه نویسی است، به دلیل همین دشواری، این فرمت بین کاربران معمول نیست.

زمان استفاده از فرمت EPS – فایل های EPS برای پروژه‌هایی مانند لوگوها یا آیکون‌ها مناسب هستند. در صورتی که یک لوگو را با فرمت EPS ذخیره کنید می‌توانید با ارسال آن به هر نوع پرینتر، بر روی هر ابعادی هر چند بسیار کوچک یا بسیار بزرگ استفاده کنید.

فرمت ID – Adobe InDesign File

به منظور تکمیل کردن لایه‌ها یا انتشارات مانند کتاب‌های الکترونیکی، مجلات، کارت ها، بروشورها یا کاربردهای این چنینی، از فرمت InDesign استفاده می‌شود. فایل های InDesign از بهترین فرمت‌ها برای استفاده جهت پرینت هستند و کاربرد بسیار زیادی در این زمینه دارند. این فرمت، نوع قالب بندی، محتوا، استایل‌ها و فونت ها و فایل های لینک شده را حفظ می‌کند.

زمان استفاده از فرمت InDesign: این فرمت برای زمانی که سندی چند تکه برای تکمیل دارید و لازم است توازنی مناسب بین آنها برقرار کنید مورد استفاده قرار می‌گیرد. ابزارهای زیادی در نرم افزار مناسب برای این فرمت وجود دارد که توسط آن می‌توانید همه عناصر فایل را به درستی ترتیب بندی کنید.

فرمت PSD – Adobe Photoshop Files

این فرمت برای کاربرانی که با نرم افزار معروف فتوشاپ سر و کار دارند کاملا آشناست. فتوشاپ نرم افزاری عالی برای ویرایش تصاویر و عکس‌هاست که امکانات بسیار زیادی دارد. زمانی که از چند لایه در این نرم افزار استفاده کنید، در نهایت می‌توانید عناصر ویرایش شده را به صورت کامل یا مجزا ترکیب کنید.

زمان استفاده از فایل‌های Photoshop: فتوشاپ برای تصاویر بی نظیر است. اگر قصد ویرایش یک تصویر یا چندین تصویر و ترکیب آنها با یکدیگر را دارید، فتوشاپ بهترین ابزار است. همچنین در تبلت‌ها و نمایشگرهای لمسی می‌توان از فتوشاپ به منظور ویرایش مستقیم تصاویر استفاده کرد.        

فرمت AI – فایل های Adobe Illustrator

  Adobe Illustrator نرم افزاری منحصر به فرد است چرا که تمامی گرافیک‌ها در این نرم افزار با استفاده از وکتورها ساخته می‌شود. این موضوع از آنجایی منحصر به فرد است که به جای پیکسل‌ها، از خطوط در طراحی استفاده شده است. به همین دلیل کاربر می‌تواند تصویر را در هر ابعادی بزرگ یا کوچک کند، بدون آنکه آسیبی به تمامیت تصویر وارد شود. به همین دلیل این فرمت برای طراحان کاربرد فراوانی دارد.

زمان استفاده از فایل‌های Illustrator: اگر قصد ساخت تصاویر هنری مانند لوگوها را دارید از این فایل ها می‌توانید استفاده کنید. ابزارهای زیادی وجود دارند که به طراح جهت ویرایش خطوط کمک می‌کنند، یا ایجاد تصاویری چند لایه که به طور کامل امکان ویرایش دارند.

تعداد فرمت‌های دیجیتالی بسیار زیاد است و قطعا نمی‌توان به همه آنها در یک مطلب پرداخت. اما در اینجا سعی شد در بخش فرمت های عکس ها و تصاویر، تعدادی از فرمت های رایج فایل های کامپیوتری بپردازیم. در آینده به فرمت‌های بیشتری در بخش‌های مختلف خواهیم پرداخت.

بیشتر بخوانید: بررسی نرم افزار Your Phone در ویندوز 10 – ابزاری لازم برای اندرویدی‌ها