توافق تاریخی اپیک و گوگل؛ پایان جنگ اپلیکیشن‌ها و آغاز عصر جدید اندروید!

در حالی‌که بسیاری تصور می‌کردند پرونده حقوقی بین اپیک و گوگل به پایان رسیده و تنها یک رد درخواست از سوی دیوان عالی باقی مانده تا Epic پیروزی کامل خود را تثبیت کند، هر دو طرف در تاریخ سه‌شنبه 13 آبان 1404 (4 نوامبر 2025) به توافقی برای مصالحه دست یافتند. اگر قاضی «جیمز دوناتو» که پیش‌تر گوگل را ملزم کرده بود تا سیستم‌عامل اندروید را برای فروشگاه‌های شخص‌ ثالث باز کند، این تغییرات را تأیید کند، پیروزی اپیک پس از پرداخت هزینه‌ چند صد میلیون دلاری می‌تواند به موفقیتی جهانی و ماندگار تبدیل شود.

قاضی دوناتو پیش‌تر با برخی از مهم‌ترین خواسته‌های اپیک موافقت کرده بود. او با صدور یک دستور دائمی (Permanent Injunction)، گوگل را مجبور کرد تا فروشگاه‌های رقیب را درون فروشگاه خود یعنی گوگل پلی دردسترس قرار دهد و همچنین به آن‌ها اجازه دهد تا به کل فهرست برنامه‌های Google Play دسترسی داشته باشند تا رقابت به بازار اندروید بازگردد. این حکم همچنین گوگل را از الزام توسعه‌دهندگان به استفاده از سیستم پرداخت Google Play Billing منع کرد، پس از آنکه هیئت منصفه تشخیص داد که گوگل به‌طور غیرقانونی فروشگاه خود را به سیستم پرداختش گره زده است.

با این حال، آن تغییرات فقط به ایالات متحده محدود می‌شدند، مدت آن سه سال بود و هیچ تغییری در میزان کارمزد دریافتی گوگل در فروشگاهش ایجاد نمی‌کرد.

توافق تاریخی اپیک و گوگل

اکنون گوگل با امتیازات جدیدی موافقت کرده است: کاهش کارمزد استاندارد خود به 20 درصد یا 9 درصد (بسته به نوع تراکنش)، ایجاد یک برنامه جدید در نسخه بعدی اندروید که به فروشگاه‌های اپلیکیشن جایگزین اجازه می‌دهد در گوگل ثبت‌نام کرده و از موقعیتی مشابه با گوگل پلی برخوردار شوند و کاربران بتوانند آن‌ها را به‌سادگی نصب کنند. علاوه بر این، گوگل ظاهراً قصد دارد برنامه «فروشگاه‌های ثبت‌شده (Registered App Stores)» و کارمزدهای پایین‌تر را تا ژوئن 2032 میلادی در سراسر جهان، نه فقط در آمریکا، اجرا کند.

«سمیر سمت»، رئیس بخش اندروید گوگل، در شامگاه سه‌شنبه با انتشار بیانیه‌ای خبر این توافق را چنین اعلام کرد: خبر هیجان‌انگیز! به‌همراه اپیک گیمز مجموعه‌ای از تغییرات پیشنهادی برای اندروید و گوگل پلی ارائه کرده‌ایم که تمرکز آن بر گسترش آزادی انتخاب و انعطاف‌پذیری توسعه‌دهندگان، کاهش کارمزدها و تقویت رقابت است، در حالی‌که امنیت کاربران حفظ می‌شود. در صورت تأیید، این پیشنهاد می‌تواند به پرونده‌های حقوقی ما پایان دهد. ما منتظریم تا روز پنج‌شنبه این موضوع را با قاضی بررسی کنیم.

در همان زمان، «تیم سوئینی» مدیرعامل اپیک نیز با انتشار بیانیه‌ای تأیید کرد که این توافق می‌تواند اختلافات دو شرکت را پایان دهد و گفت: گوگل پیشنهاد فوق‌العاده‌ای ارائه کرده که منوط به تأیید دادگاه است تا اندروید را در پرونده اپیک علیه گوگل در ایالات متحده باز کند و به اختلافات ما خاتمه دهد. این پیشنهاد واقعاً دیدگاه اولیه اندروید را به‌عنوان پلتفرمی باز احیا می‌کند تا نصب فروشگاه‌های رقیب را در سراسر جهان ساده‌تر کند، هزینه خدمات برای توسعه‌دهندگان گوگل پلی را کاهش دهد و پرداخت‌های درون‌برنامه‌ای و وب‌سایتی شخص‌ ثالث را ممکن سازد. این یک راه‌حل جامع است که در تضاد با مدل اپل قرار دارد که همه فروشگاه‌های رقیب را مسدود می‌کند و رقابت را فقط به حوزه پرداخت‌ها محدود می‌سازد.

جزئیات مربوط به نحوه و زمان دریافت کارمزد از سوی گوگل پیچیده است و به نظر می‌رسد متناسب با نیازهای توسعه‌دهندگانی مانند اپیک طراحی شده باشد. به‌طور مثال، گوگل می‌تواند برای خریدهای درون‌برنامه‌ای که مزیت واقعی در گیم‌پلی ایجاد می‌کنند، 20 درصد کارمزد بگیرد و در موارد دیگر این رقم 9 درصد خواهد بود. طبق پیشنهاد، سقف کارمزد برای اپلیکیشن‌ها و اشتراک‌های فروخته‌شده از طریق گوگل پلی نیز 9 درصد است، هرچند این مبلغ شامل سهم اضافی گوگل از پرداخت‌هایی که از طریق سیستم Google Play Billing انجام می‌شود، نیست.

«دن جکسون»، سخنگوی گوگل، در گفت‌وگو با The Verge اعلام کرد که: مدل جدید پیشنهادی، ساختار کارمزدی پایین‌تر را برای توسعه‌دهندگان در آمریکا معرفی می‌کند و کارمزد خدمات را از هزینه استفاده از Google Play Billing جدا می‌سازد.

برای مقایسه، گوگل در حال حاضر 15 درصد برای اشتراک‌ها، 15 درصد از اولین 1 میلیون دلار درآمد سالانه توسعه‌دهنده و 30 درصد پس از آن دریافت می‌کند، هرچند برای شرکت‌های بزرگ‌تر تخفیف‌های خاصی در نظر می‌گیرد.

طبق این پیشنهاد، حتی اگر توسعه‌دهنده از سیستم پرداخت جایگزین استفاده کند، گوگل همچنان ممکن است بخشی از کارمزد را دریافت کند. در سند آمده: فروشگاه گوگل پلی آزاد است تا کارمزد خدمات را برای تراکنش‌ها ارزیابی کند، از جمله زمانی‌که توسعه‌دهندگان از روش‌های پرداخت جایگزین استفاده کنند.

با این حال، «جکسون» به The Verge گفته که در عمل احتمالاً چنین نخواهد بود و توضیح داد: اگر کاربر انتخاب کند از سیستم پرداخت جایگزین استفاده کند، توسعه‌دهنده هیچ کارمزدی بابت پرداخت به گوگل نمی‌پردازد.

در این سند همچنین آمده است که گوگل حتی می‌تواند سهم خود را از پرداخت‌هایی که در وب‌سایت توسعه‌دهنده انجام می‌شود، دریافت کند، به شرطی که این پرداخت ظرف 24 ساعت پس از کلیک کاربر روی لینک خرید انجام شود.

در بخش دیگری از توافق نامه اپیک و گوگل آمده است که اپیک اکنون با حضور اجباری سیستم Google Play Billing در اپلیکیشن‌ها مشکلی ندارد، به شرطی که گزینه‌های پرداخت جایگزین در کنار Google Play Billing به‌صورت هم‌زمان نمایش داده شوند و توسعه‌دهندگان بتوانند قیمت‌های متفاوتی تعیین کنند، حتی در صورت انتخاب روش پرداخت جایگزین، مبلغ پایین‌تری را ارائه دهند.

در صورت تأیید قاضی دوناتو، این تغییرات می‌تواند یکی از قدیمی‌ترین اعتراض‌های اپیک نسبت به فروشگاه‌های اپلیکیشن بزرگ را نیز حل کند: یعنی «پیچیدگی و هشدارهای امنیتی اغراق‌آمیز (Scare Screens)» که به گفته اپیک، مانع نصب فروشگاه‌های جایگزین از سوی کاربران می‌شدند.

در متن پیشنهاد آمده است: از نسخه بعدی اندروید و تا تاریخ 30 ژوئن 2032، گوگل نسخه‌های آینده سیستم‌عامل اندروید را طوری تغییر خواهد داد که کاربر بتواند یک فروشگاه ثبت‌شده را تنها با یک کلیک از طریق صفحه نصب ساده و با زبان بی‌طرف از وب‌سایت نصب کند. این فرآیند همچنین مجوز نصب اپلیکیشن‌ها توسط آن فروشگاه را صادر می‌کند.

در دستور تعدیل‌شده پیشنهادی، بسیاری از پیروزی‌های قبلی اپیک حفظ می‌شوند؛ از جمله الزام گوگل به توقف پرداخت پول یا اعطای مزایا به سازندگان تلفن، اپراتورها یا توسعه‌دهندگان در ازای انحصار یا پیش‌نصب گوگل پلی و همچنین اجازه به توسعه‌دهندگان برای ارتباط مستقیم با مشتریان درباره قیمت‌ها در خارج از فروشگاه.

گوگل و اپیک قرار است این پیشنهاد را روز پنج‌شنبه 15 آبان 1404 (6 نوامبر 2025) با قاضی مورد بررسی قرار دهند. اگر این توافق تصویب شود و کارمزدها واقعاً کاهش یابند، احتمال دارد این تغییر بر کل صنعت تأثیر بگذارد و شرکت‌هایی مانند اپل، سونی، مایکروسافت، نینتندو و Valve را نیز وادار به بازنگری در سیاست‌هایشان کند.

در متن رسمی دادگاه آمده است که دستور تعدیل‌شده پیشنهادی و توافق‌نامه حاصل از آن، محدودیت‌های جغرافیایی دستور پیشین را رفع می‌کند. از نظر ادیک، چون دستور قبلی فقط در ایالات متحده اجرا می‌شد، فروشگاه‌های شخص‌ ثالث در ایجاد مقیاسی رقابتی در برابر گوگل پلی که حضوری جهانی دارد، دچار مشکل بودند. اما در صورت تصویب این اصلاحات و اجرایی‌شدن توافق، برنامه فروشگاه‌های ثبت‌شده موجب تغییراتی در سطح جهانی در سیستم‌عامل اندروید خواهد شد و رقابت را در سراسر اکوسیستم اندروید، ازجمله در ایالات متحده، تقویت می‌کند.