روایت جهانگیری از موانع دولت روحانی برابر رفع فیلتر تلگرام

اسحاق جهانگیری، معاون اول رئیس‌جمهور سابق (حسن روحانی)، در کتاب خود با نام «در اندیشه ایران»، به مقاومت دولت یازدهم و دوازدهم در برابر محدودسازی دسترسی مردم به شبکه‌های اجتماعی (از جمله تلگرام) پرداخته است. نسخه فیزیکی و دیجیتالی این کتاب هم‌اکنون در بازار قابل‌دسترس است.

جهانگیری در کتاب «در اندیشه ایران» تأکید کرده که موضع قاطع دولت حسن روحانی بر این بود که بستر ارتباطی کاربران نباید محدود شود و به همین دلیل، دولت در برابر فشارهای مکرر نهادهای حاکمیتی برای فیلترینگ پلتفرم‌های پرمُصرفی مانند تلگرام، اینستاگرام و واتساپ ایستادگی کرد. این رویکرد، بارها به تنش‌های جدی میان دولت و سایر بخش‌های حکومتی منجر شد.

مهم‌ترین بخش روایت این کتاب، مربوط به ماجرای فیلترینگ تلگرام در پی اعتراضات دی ماه 1396 است. جهانگیری فاش می‌کند که پس از آنکه تلگرام به‌صورت موقت و با دستور نهادهای امنیتی مسدود شد، مقاومت دولت به‌سرعت نتیجه داد: تنها دو هفته پس از آغاز فیلترینگ، با دستور قاطع و مستقیم آقای روحانی، فیلترینگ تلگرام برداشته شد.

این اقدام در آن زمان به‌عنوان یک پیروزی برای حامیان دسترسی آزاد به اطلاعات و شبکه‌های اجتماعی محسوب می‌شد و عزم دولت را در حفظ فضای باز اینترنت نشان داد. علاوه‌برآن، جهانگیری در کتاب خود نوشته است که این تنش‌ها عواقب مشخصی نیز در پی داشت؛ به‌عنوان‌مثال، آذری جهرمی، وزیر وقت ارتباطات و فناوری اطلاعات، به دلیل پافشاری بر موضع دولت در برابر فیلترینگ کامل اینستاگرام، با شکایت قضایی مواجه و به دادگاه احضار شد.

دولت روحانی برای عدم فیلتر شدن تلگرام تلاش کرد؛ احضار وزیر ارتباطات به دادگاه

جهانگیری تلویحاً اشاره می‌کند که پیگیری این پرونده‌ها، به‌خصوص پس از مطرح شدن نام آذری جهرمی به‌عنوان یکی از کاندیداهای احتمالی ریاست‌جمهوری، با اهداف سیاسی نیز دنبال شده است. در مجموع، کتاب «در اندیشه ایرانِ» اسحاق جهانگیری، تصویر روشنی از جنگ پنهان دولت روحانی برای حفظ فضای مجازی در برابر جریان طرفدار اینترنت محدود و فیلترینگ ارائه می‌کند.

با استناد به روایت اسحاق جهانگیری، اپلیکیشن تلگرام در دی ماه 1396 به‌صورت موقت فیلتر شد؛ اما پس از رفع فیلتر موقت، در تاریخ 11 اردیبهشت 1397، این‌بار به‌صورت دائمی مسدود شد و این فیلترینگ همچنان ادامه دارد. دولت چهاردهم با ریاست مسعود پزشکیان، هنوز راه‌حلی برای رفع محدودیت تلگرام پیدا نکرده است.