مروری آماری از محبوب‌ترین موتورهای بازی‌سازی در پلتفرم استیم

وب‌سایت تحلیلی و آماری GameDev Reports اخیراً تحقیقی پیرامون محبوب‌ترین موتورهای بازی‌سازی در پلتفرم «استیم» (Steam) انجام داده است. این تحقیق، بسامد محبوبیت موتورهای بازی‌سازی را در سال 2024 مورد ارزیابی قرار می‌دهد و همچنین با بررسی بیش از 13 هزار بازی کامپیوتری ثبت‌شده در «استیم»، به نتایج جذابی دست‌یافته است.

این تحقیق ابتدا اعلام می‌کند که 51 درصد از بازی‌های منتشرشده در «استیم» در سال 2024 با موتور «یونیتی» (Unity) ساخته شده‌اند. سپس موتور «آنریل انجین» (Unreal Engine) با 28 درصد، در جایگاه دوم قرار دارد. انجین‌های Godot و GameMaker به ترتیب با 5 درصد و 4 درصد، رتبه‌های سوم و چهارم را به خود اختصاص داده‌اند.

کاهش محبوبیت موتورهای سفارشی؛ افزایش پروژه‌های کوچک و مستقل در استیم

بااین‌حال، وقتی صحبت از درآمد می‌شود، وضعیت به طرز چشمگیری تغییر می‌کند. 41 درصد از کل درآمد توسط بازی‌های ساخته‌شده با موتورهای داخلی سفارشی (عمدتاً پروژه‌های AAA) به‌دست‌آمده است. بازی‌های ساخته‌شده با موتور «آنریل» حدود 31 درصد و بازی‌های ساخته‌شده با «یونیتی» حدود 26 درصد درآمد داشته‌اند. سهم سایر موتورهای بازی‌سازی در درآمد حداقل است.

هنگام بررسی پروژه‌ها بر اساس دسته‌بندی، وابستگی‌های متعددی قابل‌مشاهده است. پروژه‌های کوچک‌تر اغلب با موتورهای Unity، Godot و GameMaker ساخته می‌شوند. هرچه پروژه موفق‌تر باشد، احتمال توسعه آن با یک موتور سفارشی بیشتر است. همچنین واضح است که موتور Unreal در بین توسعه‌دهندگانی که روی پروژه‌های متوسط و بزرگ کار می‌کنند، محبوبیت بیشتری دارد.

محبوبیت موتورهای سفارشی رو به کاهش است. در سال 2012، 71 درصد از کل بازی‌ها با موتورهای سفارشی در بازار عرضه شدند، درحالی‌که در سال 2024، تنها 13 درصد از بازی‌ها از موتورهای سفارشی بهره‌مند بودند. این موضوع به دلیل رشد تعداد پروژه‌های مستقل، افزایش دسترسی به موتورهای عمومی و همچنین هزینه‌های بالای نگهداری موتورهای اختصاصی است.

موتور بازی‌سازی Unreal Engine از سال 2015 به تدریج سهم بیشتری از بازار را به خود اختصاص داده است. از طرفی، «یونیتی» (Unity) از سال 2021، با کاهش سهم خود در گزارش‌های سالیانه «استیم» مواجه شده است. در طی سال‌های گذشته، محبوبیت موتورهای Godot و GameMaker عمدتاً در بین استودیوهای کوچک و مستقل افزایش یافته است.

چرا استفاده از موتور Unreal Engine 5 توسط استودیوهای بازی‌سازی افزایش یافته است؟

وقتی به جایگاه موتورهای بازی‌سازی در ساختار درآمد نگاه می‌کنیم، موتورهای سفارشی با 42 درصد از کل درآمد کسب‌شده را تشکیل می‌دهند. برای نخستین بار از سال 2014، موتورهای سفارشی کم‌تر از نیمی از کل درآمد Steam را تشکیل داده‌اند. این موضوع احتمالاً تحت‌تأثیر دو عامل بوده است. اولین عامل، توسعه‌دهندگان AAA هستند که کاملاً به استفاده از موتور بازی‌سازی Unreal Engine 5 روی آورده‌اند. دومین عامل، فشاری از سوی توسعه‌دهندگان مستقل و موفقیت مالی آن‌ها در این پلتفرم وجود دارد.

وب‌سایت تحلیلی GameDev Reports پیش‌بینی می‌کند که سهم موتورهای سفارشی در بازار همچنان افت خواهد کرد، درحالی‌که نقش موتور Unreal Engine در توسعه بازی‌های مختلف افزایش خواهد یافت.

گذار از یک موتور اختصاصی به یک موتور عمومی با جنبه‌های مثبت و منفی همراه است. جنبه‌های مثبت شامل توسعه‌ سریع‌تر، جذب گیمرهای بیشتر و تسهیل در استخدام افراد ماهر می‌شود. جنبه‌های منفی این موضوع، مسائلی مانند قیمت‌گذاری غیرقابل‌پیش‌بینی، عدم کنترل، هزینه سرسام‌آور گذار از یک موتور به موتور دیگر را در برمی‌گیرد. بهره‌وری از موتور Unreal Engine 5 در سال 2024، به 72 درصد رسیده است.

محبوب‌ترین موتورهای بازی‌سازی در پلتفرم استیم بر اساس ژانر

به‌عبارت‌دیگر، برخی از بزرگ‌ترین بازی‌های سال 2024 مانند «پل‌ورلد» (Palworld)، «جادوی سیاه: ووکونگ» (Black Myth: Wukong)، «استالکر 2» (STALKER 2) و «فاینال فانتزی 7: تولدی دوباره» (Final Fantasy 7: Rebirth) با موتور موردبحث توسعه یافته‌اند. در ادامه، Godot تنها موتور کوچکی است که در سال‌های اخیر رشد چشمگیری داشته است.

آمار نشان می‌دهد که انتخاب موتور بازی‌سازی به شدت به ژانر/سبک بستگی دارد. انجین Unity در بین سازندگان بازی‌های «مدیریت شهرسازی» (City Builder)، «نقش‌آفرینی نوبتی» (Turn-Based RPG) و پروژه‌های «روگ‌لایک» (Roguelike) محبوب است. محبوبیت موتور بازی‌سازی Unreal Engine در بین آثار «تیراندازی اول‌شخص» (First Person Shooter)، پروژه‌های سولزلایک و «اکشن – ماجراجویی» (Action-Adventure) به طور قابل‌توجهی بیشتر است.