بررسي اجمالي سيستم عامل اوبونتو

آغاز نصب

فرآیند نصب آغاز می‌شود. برای این‌که در مدت نصب بیکار نباشم و اطلاعات بیشتری نیز به دست بیاورم، صفحاتی را که در زمان نصب برای جلوگیری از یکنواختی و معرفی بیشتر اوبونتو اسلاید‌هایی را نشان می‌دهند، می‌خوانم! اولین اسلاید، خوش‌آمدگویی است. اسلایدهای بعدی به معرفی فایرفاکس و برنامه مدیریت عکس F-Spot می‌پردازند. در تصویر بعدی که به معرفی بخش چند رسانه‌ای اوبونتو مربوط است، عبارت جدید «فروشگاه موزیک اوبونتو وان» را می‌بینم. اسلاید بعدی درباره Evolution، برنامه مدیریت ایمیل است. سپس اسلایدی مبنی بر معرفی پیام رسان فوری Empathy نمایش داده می‌شود. در اسلایدهای بعدی نیز توضیحاتی درباره فناوری‌های کمک‌کننده و همچنین مرکز نرم‌افزاری اوبونتو داده شده‌است. اسلایدی نیز فضای ابری شخصی را که اوبونتو برای هر کاربر دو گیگابایت فضای رایگان در نظر گرفته‌است، نشان می‌دهد. کمک گرفتن از جامعه کاربری و پشتیبانی از اوبونتو نیز دیگر اسلاید در برنامه نصب‌کننده اوبونتو است. نصب به پایان رسید! این فرآیند ۱۱ دقیقه و ۳۰ ثانیه طول کشید که زمان به نسبت زیادی است. پس از پایان نصب نیز یک کادر محاوره‌ای باز می‌شود مبنی بر این‌که سیستم ریبوت شود یا در محیط زنده کار را ادامه دهد. ترجیح می‌دهم سیستم را ریستارت کنم تا ببینم زمان بارگذاری اوبونتو نصب‌شده چه تغییری کرده است. بوت اوبونتو از روی دیسک‌سخت بیست ثانیه طول کشید که زمان بسیار خوبی است. کمی در منوها و پنجره‌های گوناگون گردش می‌کنم تا ببینم چه برنامه‌هایی به اوبونتوی جدید اضافه شده‌است. اولین چیزی که توجهم را جلب می‌کند، تم تیره اوبونتو است. نام تم پیش‌فرض این نسخه Ambiance است. از بخش Preferences در منوی System، گزینه Apperance را انتخاب می‌کنم. تم روشن Radiance را که همان تم پیش‌فرض اما با ظاهری روشن است، انتخاب می‌کنم. تاریکی یا روشن بودن تم یک امر شخصی است برای کسانی که مدت زیادی را پشت سیستم سپری می‌کنند توصیه می‌شود از تم‌های تیره استفاده کنند تا نور و آسیب کمتری از صفحه‌نمایش به چشم آن‌ها برسد. سپس به منوی برنامه‌های اوبونتو سری می‌زنم تا ببینم چه برنامه جدیدی در سیاه‌گوش درخشان افزوده یا حذف شده‌اند و چه برنامه‌هایی تغییر کرده‌اند. در بخش بازی‌ها، تعداد آن‌ها کاهش یافته اما یک مجموعه بازی فکری gbrainy به منوی بازی‌ها افزوده شده که برای اولین بار می‌تواند تا چند ده دقیقه کاربر را به خود مشغول کند. در بخش گرافیک، F-Spot همچنان به‌عنوان مدیریت عکس پیش‌فرض قرار دارد. برنامه‌ای که مانند نکته بردار Tomboy با mono نوشته شده و موجب اعتراض‌های شدید ریچارد استالمن و همچنین کاربران نرم‌افزارهای آزاد شده‌است. برخی از توزیع‌ها که استفاده از نرم‌افزارهای آزاد در آن‌ها امری ضروری و حیاتی است (مانند فدورا) از این برنامه‌ها استفاده نمی‌کنند و در عوض از معادل آن‌ها مانند Gnote و GThumb یا shotwell استفاده می‌کنند. اوبونتو نیز می‌توانست با کنار گذاشتن از این برنامه‌های بحث‌برانگیز، به طرد کردن این برنامه‌ها کمک کرده، خیل دوستداران خود را بیش از پیش خوشحال کند. اما بنیانی‌ترین تغییر در بخش گرافیک، حذف گیمپ از آن است. این حذف مدت‌ها پیش از انتشار نیز به اطلاع کاربران رسانده شده‌بود و دلیل آن را نیز بالا رفتن حجم دیسک زنده عنوان کرده‌بودند. به جای گیمپ، برنامه f-spot می‌تواند ویرایش‌های ساده و غیرحرفه‌ای عکس‌های کاربران خانگی را تا حدی که رضایت آن‌ها را جلب کند، انجام دهد. برای کارهای حرفه‌ای‌تر باید گیمپ را دوباره از روی مخازن آنلاین یا مخازن DVD نصب کرد. برنامه simple-scan نیز جایگزین XSane شده است. امپاتی همچون نسخه گذشته، پیام‌رسان فوری پیش‌فرض اوبونتو شده‌است. فایرفاکس 3/6/3 نیز مرورگر اینترنتی پیش‌فرض است. برنامه میکروبلاگینگ Gwibber برای ارتباط با شبکه‌های اجتماعی همچون توییتر، فیس‌بوک، فلیکر، فرندفید و سایر شبکه‌های اجتماعی محبوب است. جدیدترین نسخه اپن‌آفیس (نسخه 3/2) در بخش دفترکار قرار دارد. ویرایشگر فیلم Pitivi نیز در بخش صدا و تصویر سیاه‌گوش درخشان اضافه شده‌است. اما در بررسی برنامه‌های برجسته‌تر می‌توان موارد زیر را یادآور شد: استفاده از هسته 2/6/32 که جدیدترین هسته در زمان انتشار اوبونتو بود (هم‌اکنون نسخه 2/6/33 هسته منتشر شده‌است)، بنابراین هسته مناسب و پایداری برای این نسخه انتخاب شده‌است. سرویس‌دهنده محیط گرافیکی، Xorg 1.7.6 است. مجموعه کامپایلر جی‌سی‌سی نیز به نسخه 4/3/3 ارتقا یافته‌است. استفاده از آخرین و جدیدترین میزکار گنوم سری ۲ یعنی گنوم 2/30 نیز ویژگی برجسته دیگر اوبونتو است. سرعت اجرای برنامه‌ها و انتقال داده‌ها نیز بهبود یافته که بررسی تخصصی آن‌ها خود چندین شماره نیاز دارد! سری به پایگاه رسمی اوبونتو به نشانی ubuntu.com می‌زنم تا اطلاعات بیشتری از این نسخه به دست آورم: حداقل حافظه موردنیاز برای این نسخه، ۲۵۶مگابایت است. برای سیستم‌های با RAM پایین‌تر نمی‌توان از حالت زنده استفاده کرد و باید نخست آن را نصب و سپس استفاده کرد. دیسک alternate نیز در این موارد قابل استفاده است. فایل‌سیستم پیش‌فرض در اوبونتو ext4 است. برخی از برنامه‌ها در ext4 کندتر اجرا می‌شوند. توصیه شده که پیش از انتخاب فایل‌سیستم موردنظر برای نصب اوبونتو، مقایسه‌ای بین ext3 و ext4 انجام شود و سپس در مورد انتخاب فایل‌سیستم موردنظر تصمیم‌گیری شود. مدیر بسته dpkg به دلایل فنی به‌طور قابل‌توجهی روی پارتیشن‌های با فرمت ext4 کندتر اجرا می‌شود. اگر سرعت برنامه مدیر بسته مدنظر است، باید پارتیشن با فرمت ext3 را به کار برد. اوبونتو از رابط بوت جدید استفاده کرده که در دیسک‌های میزکار و نت‌بوک، گزینه‌های بوت به صورت پیش‌فرض در آن مخفی شده‌اند. برای پیکربندی گزینه‌های بوت باید در صفحه ابتدایی بوت، یکی از کلیدهای صفحه‌کلید را بفشارید.

جاوای sun به مخازن شریک رفته

برای اوبونتوی 10/04 بسته‌های sun-java6 از مخزن multiverse در آرشیو اوبونتو حذف شده‌اند. پیشنهاد می‌شود، به جای آن از openjdk-6 استفاده شود اما اگر امکان کوچ کردن از JDE/JRE انحصاری سان به OpenJDK امکان‌پذیر نیست، می‌توان بسته‌های sun-java6 را از مخزن شریک کانونیکال نصب کرد. برای این‌کار باید دستور زیر را در ترمینال وارد کرد:
add-apt-repository “deb http://archive.canonical.com/lucid partner

اوبونتوی تجاری

نسخه دسکتاپ اوبونتو 10/04 با پشتیبانی طولانی‌مدت از سه سال پشتیبانی کانونیکال و نسخه سرور 10/04 نیز از پنج سال پشتیبانی برخوردار است. اما ویرایش نت‌بوک از همان پشتیبانی هجده ماهه برخوردار است. ویرایش‌های میزکار و نت‌بوک می‌توانند از پشتیبانی کانونیکال با قیمت ۵۵ دلار در سال برخوردار شوند. فضای شخصی ابری اوبونتو نیز تا دو گیگابایت با ثبت‌نام برای هر کاربر اوبونتو رایگان است اما می‌توان با پرداخت ده دلار در هر ماه از پنجاه گیگابایت فضا بهره‌مند شد. از برنامه پخش موزیک ریتم باکس نیز می‌توان به فروشگاه موزیک آنلاین دسترسی داشت. فضای شخصی ابری اوبونتو و فروشگاه موزیک آنلاین اوبونتو جدای از استقبال یا عدم استقبال کاربران، می‌توانند زمزمه‌هایی برای تجاری شدن اوبونتو باشند. البته ابونتو قول داده‌است، برای همیشه آزاد و رایگان باشد و باید دید در نسخه‌های آتی برای کسب درآمد چه راه‌هایی در اوبونتو مدنظر قرار می‌گیرد. این بررسی در اینجا تمام می‌شود. سیستم را خاموش می‌کنم. زمان خاموش شدن اوبونتو به شش ثانیه رسیده است. زمان بسیار کوتاه و مناسبی است! و در آخر کار توانست بر رضایت من از این نسخه بیافزاید.

نتیجه‌گیری

اجازه دهید از دو مقاله اخیر درباره اوبونتو 10/04 موسوم به سیاه‌گوش درخشان یک نتیجه‌گیری کوتاه داشته باشم. به جز برخی از اعتراضات درباره استفاده از برنامه‌های F-Spot و Tomboy، ظاهری که شباهت زیادی به ظاهر سیستم‌عامل مکینتاش شرکت اپل پیدا کرده و همچنین بیش از پیش تجاری‌شدن اوبونتو با آمدن فروشگاه موزیک آنلاین اوبونتو به برنامه پخش موزیک، سایر بازخوردها به‌خصوص ویژگی‌های فنی آن تغییرات مثبت و قابل‌توجهی داشته و در کل می‌تواند به محبوبیت بیشتر اوبونتو نزد کاربران کمک قابل‌توجهی کند.  ساده‌تر شدن استفاده از این نسخه نیز نکته قابل تأملی است.