آیا عملکرد RX 5500 XT توسط حافظه و پهنای باند محدود شده؟

با عرضه مدل مقرون به صرفه Radeon RX 5500 XT شرکت AMD خلاء موجود در این دسته از محصولات خود را پوشش داده و رقابت را به قسمت پایین رده بازار برگرداند. این کارت گرافیک در مدل‌های 4 و 8 گیگابایت (169 دلار و 199 دلار) به بازار عرضه شده و در بررسی وب سایت Tomshardware مشخص شد که عملکرد در بازی‌های Forza Horizon 4 و Battlefield V و Far Cry 5 و Shadow of the Tomb Raider، نمونه 4 گیگابایت در تنظیمات الترا به شکل قابل توجهی کُندتر بود. تصورات اولیه مربوط به حجم 4 گیگابایت بوده که به سادگی برای چنین عناوینی کافی نیست که البته البته تصور درستیست. با این حال پای نکات بیشتری در میان است.

وب سایت آلمانی pcgameshardware.de به تازگی یک مدل Radeon RX 5500 XT را با استفاده از گذرگاه PCI Express 3.0 و PCI Express 4.0 آزمایش کرده. نتیجه البته کمی غافلگیر کننده بوده زیرا آنها متوجه زمانی که حافظه ویدیویی کارت 4 گیگابایتی پُر می‌شود، استفاده از یک اسلات PCIe 4.0 کارایی را افزایش می‌دهد. مدل 8 گیگابایت نیز البته بهبود کمی را از PCIe 3.0 به PCIe 4.0 تجربه می‌کند اما حجم 8 گیگابایت نکته‌ایست که باعث درخشش کارت می‌شود زیرا حافظه بیشتر به معنای آن است که کارت نیازی به خارج کردن داده‌ها از حافظه ویدیویی سریع ندارد.

خب چرا چنین اتفاقی رخ می‌دهد؟ به محض پُر شدن حافظه ویدیویی، داده اضافی به حافظه سیستم از طریق گذرگاه PCIe انتقال می‌یابد. هر چقدر گذرگاه سریع‌تر باشد، جابجایی داده سریع‌تر صورت گرفته و فریم بعدی با تاخیر مواجه نمی‌شود. Radeon RX 5500 XT از PCIe 4.0 8 (به شکل فیزیکی x16) استفاده می‌کند که در تئوری بازده یکسانی با پهنای باند PCIe 3.0 x16 خواهد داشت. با توجه به مقاله، AMD اعلام کرده که چنین چیزی برای یک گرافیک در این کلاس مناسب می‌باشد، امری که صحیح بوده. با این حال برای بازی‌ها حافظه ویدیویی به اندازه کافی مناسب نیست.

pcgameshardware.de نشان داده که در زمان خواندن و نوشتن حافظه، نرخ انتقال تقریبا به نصف کاهش یافته. جایی که PCIe 4.0 x16 می‌تواند به 12.5 گیگابایت بر ثانیه برسد، x8 تنها در حوالی 6.5 الی 6.7 گیگابایت بر ثانیه است و این یعنی خروجی نصف. البته سرعت کُپی حافظه تحت تاثیر این امر قرار نگرفته زیرا این یک نرخ انتقال مربوط به خود حافظه می‌باشد.

حالا این موضوع چه تاثیری در عملکرد دارد؟ این بهبودها برای عناوین و تنظیمات گرافیکی مختلف، متفاوت خواهد بود اما pcgameshardware.de  بازی‌های Assassin’s Creed Oddysey و Battlefield V و Far Cry New Dawn و Wolfenstein Youngblood و Shadow of the Tomb Raider را تست کرده. در هر تست بهبودهایی برای کارت 4 گیگابایت در زمان فعالیت روی یک سیستم PCIe 4.0 ثبت شده. در برخی این بهبود بسیار بوده و در برخی دیگر چندان زیاد نیست. Assassin’s Creed Oddysey و Far Cry ظاهرا بیشترین تاثیر را پذیرفته‌اند و البته Wolfenstein Youngblood. نمونه 8 گیگابایت نیز البته بهبودهایی را به خود دیده که البته چندان بزرگ نیستند.

در پایان این یک تصمیم عجیب از سوی AMD بوده که این کارت‌ها را در پیکربندی x8 عرضه کند، بخصوص مدل 4 گیگابایت که شانس بالایی برای رسیدن به محدودیت حافظه ویدیویی داشته. در حالی که بسیاری از بازی‌ها چنین مشکلاتی را تجربه نخواهند کرد اما آنهایی که تحت تاثیر قرار می‌گیرند عملکرد را کاهش می‌دهند.

با تمام این اطلاعات ما همچنان متعجبیم که چرا تیم سرخ چنین کاری را انجام داده؟ آیا مسئله هزینه ساخت بوده؟ مشخصا افزایش کارایی هر دو مدل می‌توانست به فروش آنها کمک کند، بخصوص مدل 4 گیگابایت که بیشتر تحت تاثیر است. این کار حتی ممکن است به اکوسیستم AMD Ryzen 3000 / X570 ربط داشته و در واقع نقطه‌ای برای درخشش PCIe 4.0 باشد. اما بجای آن ما همچنان متعجب هستیم که چرا AMD چنین کاری انجام داده؟