بررسی پاور GREEN GP1650B-EDGE پرچم‌دار ۱۶۵۰ واتی

پاور GP1650B-EDGE قدرتمندترین عضو خانواده EDGE گرین است؛ محصولی برای سیستم‌های حرفه‌ای، ورک‌استیشن‌ها، سرورها، پردازش هوش مصنوعی و رایانه‌های گیمینگ بسیار پرمصرف. امروز به بررسی اجمالی این غول 1650 واتی میپردازیم که یک تنه می‌تواند از پس تغذیه دو تا کارت گرافیک RTX 5090 برآید.

لازم به ذکر است، آزمون کامل یک منبع تغذیه به لود الکترونیکی، اسیلوسکوپ، پاور آنالایزر، تجهیزات اندازه‌گیری ریپل، زمان نگه‌داری، پاسخ گذرا، جریان هجومی و عملکرد مدارهای حفاظتی نیاز دارد. چنین تجهیزاتی در اختیار ما نیست؛ بنابراین این مطلب یک بررسی اجمالی است که بر طراحی، امکانات، مشخصات فنی، کیفیت ظاهری و تجربه نصب تمرکز دارد.

بنابراین برای ارزیابی آزمایشگاهی به نتایج مستقل آزمایشگاه Cybenetics که مورد تایید شرکت Intel است استناد می‌کنیم که این پاور موفق به دریافت سه گواهی ATX 3.1، LAMBDA و ETA از این موسسه شده است.

منبع تغذیهGP1650B-EDGE  از پایه بر اساس استانداردهای ATX 3.1 و PCIe CEM 5.1 طراحی شده، کاملاً ماژولار است و دو کابل 600 واتی 12V-2×6، سه کابل EPS پردازنده و ۱۰ کانکتور PCIe در اختیار کاربر قرار می‌دهد. این مدل همچنین گواهی مصرف بهینه پلاتینیومی و رده نویزLAMBDA Standard++  را دریافت کرده و با ضمانت ۱۳۰ ماهه گرین در ایران و ترکیه عرضه می‌شود.

مشخصات کلیدی

• توان نامی: ۱۶۵۰ وات
• منطبق با استاندارد ATX 3.1 و PCIe CEM 5.1
• توپولوژی اولیه Interleaved PFC، Full-Bridge و مبدل LLC Resonant
• توپولوژی ثانویه: یکسوسازی سنکرون برای ریل ۱۲ ولت و مبدل‌های DC-DC برای ریل‌های فرعی
• کابل‌کشی: کاملاً ماژولار، مشکی، فلت و Etched (حکاکی‌شده)
• خروجی ۱۲ ولت: ۱۳۷٫۵ آمپر و حداکثر ۱۶۵۰ وات
• خروجی مشترک ۳٫۳ و ۵ ولت: حداکثر ۱۲۰ وات
• کانکتورها: یک 24-pin، سه EPS 4+4-pin، ده PCIe 6+2-pin، دو 12V-2×6 600W، شانزده SATA و چهار Molex
• فن: ۱۳۵ میلی‌متری PWM با یاتاقان FDB و حالت نیمه‌غیرفعال قابل انتخاب
• دمای کاری اعلام‌شده: ارائه توان نامی در دمای محیط تا ۵۰ درجه سانتی‌گراد
• ابعاد: ۲۰۰ × ۱۵۰ × ۸۶ میلی‌متر
• بدنه: فولاد SECC با پوشش مشکی
• ضمانت: ۱۳۰ ماه

جعبه، متعلقات و کابل‌ها

جعبه محصول به شکل مکعب مربع و تم مشکی و چاپ هولوگرافیک دارد.

جعبه زیبایی خاص خود را دارد، هرچند آنچنان که باید حس یک محصول Premium را به کاربر منتقل نمی‌کند.

به طور مشخص گرین تلاش کرده حجم جعبه را تا جای ممکن در ابعاد فشرده طراحی کند. دو برچسب، حاوی شناسه کالا، و مدت زمان گارانتی بر روی یک سمت جعبه چسبانده شده است.

پاور و کابل‌ها در دو کیف مجزا و باکیفیت قرار گرفته‌اند و این بخش از بسته‌بندی در شأن یک محصول پرچم‌دار است.

علاوه بر دفترچه راهنما، بست زیپی، پیچ‌های نصب و نگه‌دارنده‌های کابل نیز درون بسته‌بندی دیده می‌شوند.

تعداد و نوع کابل ها در جدول فوق آورده شده است.

سیستم کابل‌کشی کاملاً ماژولار است؛ بنابراین فقط کابل‌های موردنیاز را نصب می‌کنید و فضای پشت سینی مادربرد خلوت‌تر باقی می‌ماند. کابل‌های فلت و حکاکی‌شده این مدل در مقایسه با کابل‌های تخت متداول انعطاف بیشتری دارند و روی دو سر آن‌ها برچسب راهنما قرار گرفته است. کانکتورهای بخش ماژولار نیز از نوع HCS با روکش طلا هستند.

گرین در بخش کابل‌ها فراتر از حداقل‌های رایج عمل کرده است. کابل24-pin  و هر سه کابل ۷۰ سانتی‌متری EPS از سیم 16AWG استفاده می‌کنند. کابل‌های اختصاصی PCIe نیز عمدتاً 16AWG هستند و در کابل‌های دوکانکتوره، فقط کانکتور دوم 18AWG است.

سیم ضخیم‌تر مقاومت الکتریکی و افت ولتاژ کمتری دارد و در جریان‌های بالا حرارت کمتری تولید می‌کند؛ موضوعی که برای یک پاور ۱۶۵۰ واتی اهمیت ویژه‌ای دارد.

کابل‌های SATA و Molex نیز فوق العاده با کیفیت و فاصله کانکتورها از هم 15 سانتیمتر است که ایده‌آل ترین فاصله برای داشتن یک اسمبل تمیز و بدون دردسر است.

سه کابل مستقل EPS امکان اتصال سه ورودی ۸ پین پردازنده را فراهم می‌کنند و برای مادربردهای رده‌بالا، ورک‌استیشن و سرور مزیت مهمی محسوب می‌شوند. طول ۷۰ سانتی‌متری این کابل‌ها نیز نصب پاور در کیس‌های Full Tower را آسان‌تر می‌کند.

دو کابل12V-2×6  با ظرفیت پیوسته ۶۰۰ وات برای کارت‌های گرافیک جدید در نظر گرفته شده‌اند. در سمت پاور و کارت گرافیک باید کانکتور تا انتها وارد سوکت شود و کابل بلافاصله پس از کانکتور تحت خم شدید قرار نگیرد.

هر دوی این کابلها از نوع H++ منطبق بر آخرین استاندارد ATX 3.1 شرکت اینتل است.

 جنس پلاستیک و شکل هاشور دار روی تمام سیم ها، کاملا حس یک پاور با کیفیت را به کاربر منتقل می‌کند.

کابل برق نیز بسیار ضخیم و از بهترین متریال ساخته شده است.

کانکتور برق پاور از نوع صاف، و سروری است. بنابراین هر نوع کابل برقی با این پاور سازگاری ندارد!

کیفیت این کابل به گونه ای باید باشد که توان برق رسانی تا رقم های بالای 1650 وات را دوام بیاورد.

طراحی ظاهری و ابعاد

بدنه مشکی، پنل‌های جانبی متقارن، نشان برجسته EDGE و گارد فن اختصاصی ظاهر محصول را از پاورهای صنعتی و ساده متمایز می‌کنند. یک فن ۱۳۵ میلی‌متری زیر گارد فلزی دیده می‌شود.

 جنس شاسی طبق مشخصات رسمی SECC است و پوشش مشکی آن اثر انگشت را چندان نمایان نمی‌کند.

عمق ۲۰۰ میلی‌متری GP1650B-EDGE برای یک پاور ۱۶۵۰ واتی قابل درک است، اما نمی‌توان آن را یک پاور جمع‌وجور یا سازگار با همه کیس‌های ATX دانست. پیش از خرید باید فضای محفظه پاور، محل قفسه هارددیسک و فضای لازم برای خم‌شدن کابل‌ها را بررسی کنید.

در پشت پاور، کلید اصلی و کلید کنترل حالت Fanless قرار گرفته‌اند.

جدول توان ریل‌ها، شماره سریال و برچسب گارانتی روی پشت بدنه نصب شده‌اند.

معماری داخلی و کیفیت قطعات

پلتفرم از PCB دوطرفه، مدار اصلاح ضریب توان Interleaved PFC، توپولوژی Full-Bridge و مبدل LLC Resonant در بخش اولیه بهره می‌برد. در بخش ثانویه نیز ریل ۱۲ ولت با یکسوسازی سنکرون تولید می‌شود و مبدل‌های DC-DC ریل‌های ۵ و ۳٫۳ ولت را می‌سازند.

ترکیب پل کامل با LLC در این توان خروجی انتخاب مناسبی است. سوییچینگ نرم به کاهش تلفات و نویز الکترومغناطیسی کمک می‌کند و Interleaved PFC با تقسیم کار میان دو مسیر بوست، ریپل جریان ورودی و فشار حرارتی قطعات را کاهش می‌دهد. طراحی Cable-less  نیز بخشی از اتصالات سیمی داخلی را حذف کرده تا مقاومت مسیر، احتمال خطای مونتاژ و بی‌نظمی داخلی کمتر شود.

در فیلتر ورودی چهار خازن Y، دو خازن X، دو چوک Common Mode و یک وریستور MOV دیده می‌شود. محدودکننده جریان هجومی نیز از ترمیستور NTC و رله بای‌پس تشکیل شده است. صدای کلیک کوتاه هنگام روشن یا خاموش شدن پاور می‌تواند ناشی از عملکرد همین رله باشد و طبیعی است. البته وجود SIP یا فیلتر ورودی به معنی مصونیت کامل در برابر هر نوع نوسان، صاعقه یا قطعی برق نیست؛ در شبکه برق نامطمئن همچنان استفاده از محافظ مناسب و در صورت نیاز UPS توصیه می‌شود.

در بخش ذخیره‌سازی اولیه، سه خازن بالک Rubycon ژاپنی ۱۰۵ درجه را ثبت کرده است: دو نمونه ۴۷۰ میکروفارادی سری MXE و یک نمونه ۵۶۰ میکروفارادی سری MXT؛ در مجموع ۱۵۰۰ میکروفاراد.

در بخش ثانویه نیز از خازن‌های ژاپنی جامد و الکترولیتی استفاده شده است. ظرفیت بالای بانک خازنی، کیفیت قطعات و هیت‌سینک‌های اختصاصی ریل ۱۲ ولت برای پایداری در بار بالا و دوام طولانی‌مدت اهمیت دارند.

توان خروجی و سازگاری با سخت‌افزارهای پرمصرف

تقریباً تمام توان نامی پاور روی یک ریل قدرتمند ۱۲ ولت قابل دسترس است: ۱۳۷٫۵ آمپر یا ۱۶۵۰ وات. این ویژگی برای سیستم‌هایی با پردازنده و چند شتاب‌دهنده پرمصرف مناسب است. ریل‌های ۳٫۳ و ۵ ولت هرکدام تا ۲۲ آمپر ارائه می‌دهند و توان مشترک آن‌ها به ۱۲۰ وات محدود است.

مطابق الزامات ATX 3.1، پاور می‌تواند جهش‌های کوتاه‌مدت مصرف را مدیریت کند. گرین توان لحظه‌ای دو برابر توان نامی، یعنی ۳۳۰۰ وات برای ۱۰۰ میکروثانیه را اعلام کرده است. این عدد به معنای امکان استفاده پیوسته در ۳۳۰۰ وات نیست؛ بلکه نشان می‌دهد پاور برای پاسخ به اسپایک‌های بسیار کوتاه کارت گرافیک طراحی شده است. هر کابل 12V-2×6 نیز ۶۰۰ وات توان پیوسته ارائه می‌دهد و طبق الزامات مربوط به Power Excursion باید جهش بسیار کوتاه تا سه برابر این مقدار را تحمل کند.

خنک‌کاری و نویز

فن ۱۳۵ میلی‌متری PWM با یاتاقان FDB وظیفه خنک‌سازی را بر عهده دارد. حالت نیمه‌غیرفعال قابل انتخاب است و طبق مشخصات رسمی، فن تا حدود ۲۵ درصد توان نامی خاموش می‌ماند؛ البته دمای محیط و قطعات داخلی می‌تواند باعث شروع زودتر فن شود.

پس از خاموش‌شدن سیستم، فن ممکن است حدود یک دقیقه به کار خود ادامه دهد تا هوای گرم محبوس‌شده را تخلیه کند. موسسه Cybenetics میانگین نویز این پاور را در بیش از ۱۴۵۰ ترکیب بار، حدود ۳۲٫۷ تا ۳۳ دسی‌بل ثبت کرده و رده LAMBDA Standard++  را به آن داده است. برای پاوری با توان ۱۶۵۰ وات، این نتیجه قابل‌توجه است؛ هرچند در بارهای سنگین انتظار شنیده‌شدن فن طبیعی خواهد بود.

نتایج آزمایشگاهی Cybenetics

مزیت مهم GP1650B-EDGE این است که داده‌های مستقل و مفصلی از آن در دسترس است. این آزمایش‌ها تصویری معتبرتر از عملکرد الکتریکی پاور ارائه می‌دهند:

• میانگین راندمان در ورودی ۲۳۰ ولت: ۹۲٫۸۹۶ درصد
• راندمان در بار بسیار سبک ۲ درصد: ۷۶٫۳۶۱ درصد
• مصرف آماده‌به‌کار در ۲۳۰ ولت: ۰٫۱۳۳۴ وات
• میانگین ضریب توان در ۲۳۰ ولت: ۰٫۹۷۸
• ریپل در بار کامل: ۲۷٫۷۵ میلی‌ولت روی ۱۲ ولت، ۱۸٫۴۰ میلی‌ولت روی ۵ ولت و ۱۸٫۶۴ میلی‌ولت روی ۳٫۳ ولت
• رگولاسیون بار: ۱٫۲۸ درصد روی ۱۲ ولت، ۰٫۳۴ درصد روی ۵ ولت و ۰٫۰۹ درصد روی ۳٫۳ ولت
• Hold-up Time کلی: ۲۱٫۱ میلی‌ثانیه
• فاصله قطع برق AC تا غیرفعال‌شدن سیگنال PWR_OKبرابر ۱۸٫۶ میلی‌ثانیه
• عملکرد صحیح Power Excursion استاندارد ATX 3.1

اعداد ریپل میتوانست بهتر باشد اما شایان ذکر است که رگولاسیون ریل‌های فرعی بسیار دقیق است. رگولاسیون ۱۲ ولت نیز ۱٫۲۸ درصد ثبت شده که نتیجه خوبی محسوب می‌شود، هرچند با ادعای کمتر از یک درصد برای تمام ریل‌های گرین یکسان نیست. مدت زمانHold-up Time  برابر ۲۱٫۱ میلی‌ثانیه ثبت شده که یکی از نقاط قوت برجسته این مدل است و سیگنال PWR_OK پس از ۱۸٫۶ میلی‌ثانیه غیرفعال شده است.

وظیفه نظارت بر خروجی‌ها و اجرای بخش مهمی از سامانه‌های حفاظتی پاور بر عهده تراشه Supervisor مدل Weltrend WT7527RA  قرار دارد. این تراشه ولتاژ و جریان ریل‌های اصلی را پایش می‌کند و حفاظت‌های OVP،UVP و OCP، سیگنال Power Good  و فرایند خاموش‌کردن پاور هنگام تشخیص خطا را مدیریت می‌کند. سایر حفاظت‌ها مانند افزایش دما، اضافه‌بار کلی، اتصال کوتاه و حفاظت‌های ورودی نیز با همکاری این تراشه و مدارهای اختصاصی پیرامون آن اجرا می‌شوند.

لازم به ذکر است مدارهای حفاظتی نیز در آزمون Cybenetics بررسی شده‌اند. سامانه OPP در حدود ۱۱۸٫۸ درصد توان نامی یا نزدیک ۱۹۶۱ وات وارد عمل شده و سامانه OCP ریل ۱۲ ولت در حدود ۱۲۰ درصد فعال شده است. حفاظت اتصال کوتاه، افزایش دما، افت ولتاژ،NLO  و عملکرد PWR_OK نیز با موفقیت آزمایش شده‌اند. این تنظیمات نشان می‌دهد فاصله حفاظتی معقولی برای تحمل بارهای گذرا وجود دارد، بدون آنکه نقطه قطع بیش از حد از توان نامی دور شود.

تنها مورد منفی در گزارش Cybenetics پاس نشدن آزمونConducted Emissions است. این مورد به نویز هدایت‌شده‌ای مربوط می‌شود که می‌تواند از مسیر کابل برق به شبکه بازگردد که البته برای کاربر و سیستم، آسیب زا نیست و مشکلی ایجاد نمیکند.

تست عادی روی سیستم

از آنجایی که ما در لابراتوار خود، حتی یک RTX 5090 هم نداریم، چه رسد به دو تا RTX 5090، صرفا آن را با کارت RTX 4080 برای یک بررسی اجمالی آن را تست کردیم تا پردازنده و کارت گرافیک هم‌زمان زیر بار قرار بگیرند و از عملکرد عادی سیستم اطمینان حاصل شود. سیستم با مصرف تقریبی ۵۵۰ وات بدون خاموشی، ریست یا رفتار غیرعادی آزمون را پشت سر گذاشت.

جمع‌بندی

پاور GP1650B-EDGE گرین از نظر امکانات، کیفیت پلتفرم و گستردگی اتصالات یکی از کامل‌ترین پاورهای رده‌بالای موجود در بازار ایران است. خروجی کامل ۱۶۵۰ وات روی ریل ۱۲ ولت، دو کابل 12V-2×6، سه کابل EPS، کابل‌های ضخیم و بلند، طراحی تمام‌ماژولار، خازن‌های ژاپنی، فن FDB، پشتیبانی از ATX 3.1 و توانایی کار در دمای محیط تا ۵۰ درجه، آن را به گزینه‌ای مناسب برای سیستم‌های چندگرافیکی، ورک‌استیشن، سرور و پردازش AI تبدیل می‌کنند.

نتایج Cybenetics نیز نقاط قوت اصلی محصول را تأیید می‌کنند راندمان بالا، نویز کنترل‌شده، ریپل پایین،Hold-up Time  مناسب و عملکرد درست مدارهای حفاظتی. در سوی دیگر، طول ۲۰۰ میلی‌متری پاور نیازمند کیس جادار است، توان ۱۶۵۰ وات برای بیشتر رایانه‌های تک‌گرافیکی بیش از نیاز خواهد بود.

بنابراین پیشنهاد ما هدفمند است: اگر سیستم شما واقعاً به ظرفیت بسیار بالا، دو اتصال 12V-2×6 یا تعداد زیادی خروجی PCIe نیاز دارد، منبع تغذیهGP1650B-EDGE  گرین یکی از جدی‌ترین گزینه‌های بازار ایران است و ضمانت ۱۳۰ ماهه ارزش خرید آن را تقویت می‌کند.

در پایان نشان منتخب سردبیر را از طرف مجموعه مجله سخت افزار به این پاور اعطا می‌کنیم.