از سير تا پياز فايرفاکس 4

تاریخچه انتشار فایرفاکس 4
پروژه فایرفاکس 4 با انتشار نخستین نسخه آزمایشی (بتا) در ششم جولای 2010 به‌طور رسمي کلید خورد (در جدولی که در صفحه History of Firefox در سایت ویکی‌پدیا آمده‌است، شروع پروژه فایرفاکس 4 نسخه 3.7a1 درج شده‌است، در حالی‌که در سایت موزیلا انتشار چنین نسخه‌ای درج نشده‌است! برای بررسی این موضوع کافی است به آدرس: http://www.mozilla.com/en-US/firefox/X.x/releasenotes و به جای X.x شماره ویرایش موردنظر را قرار دهيد. به‌عنوان مثال، می‌توانید به جای RC2 ،3.5 ،4.0b1 ،X.x و … را قرار دهید و تاریخ انتشار هریک را مشاهده کنید. پس از انتشار دوازده نسخه آزمایشی سرانجام نسخه نهایی فایرفاکس 4 با کد رمز Tumucumaqueدر تاریخ 22 مارس 2011 به‌طور رسمي منتشر شد. لازم است يادآور شوم، پیش از آن نیز دو نسخه Release Candidate) RC) در نهم و هجدهم مارس منتشر شده‌بود. با نگاهی به تقویم می‌بینیم، 22 مارس مصادف است با دوم فروردین 1390، می‌توان فایرفاکس 4 را عیدی موزیلا به علاقمندان فراوانش در ایران دانست!

تازه‌ها و تغییرات در فایرفاکس 4
اولین چیزی که پس از نخستین اجرای فایرفاکس 4 نظر شما را به خود جلب می‌کند، تغییر رابط گرافیکی آن است. در ویرایش جدید فایرفاکس دیگر چیزی به‌عنوان نوار ابزار دیده نمی‌شود و همه چیز در کلید نارنجی رنگ تعبیه‌شده در سمت چپ بالای نرم‌افزار با عنوان Firefox گنجانده شده‌است. البته دو کلید Mozilla firefox start page و Display your bookmarks نیز در قسمت انتهايي سمت راست بالای پنجره نرم‌افزار در کنار باکس جست‌وجو دیده می‌شوند. با این تغییرات، فایرفاکس نيز مانند دیگر رقبا به سمت لاغرتر شدن حرکت کرده‌است.
یکی از ویژگی‌های مفید و جذاب ویرایش جدید فایرفاکس، قابلیت پانوراما است. این قابلیت بیشتر برای کاربرانی مفید است که به باز کردن سربرگ‌های زیاد عادت دارند و برای جابه‌جایی میان سربرگ‌ها و پیدا کردن سربرگ موردنظر در میان انبوه سربرگ‌های باز سردرگم می‌شوند. در حالت پانوراما، تصاویر کوچکی از تمام سربرگ‌های باز در یک پنجره واحد نمایش داده‌می‌شوند و در گوشه سمت چپ هر تصویر، لوگوی سایت و زیر آن عنوان همان صفحه دیده می‌شود. به این ترتیب، به راحتی می‌توانید با کلیک روی گزینه موردنظر به سربرگ مربوطه سوئیچ کنید. برای رفتن به حالت پانوراما کافیست روی علامت فلش رو به پایین واقع در قسمت انتهايي سمت راست بالای پنجره نرم‌افزار (کنار کلید «+» که برای باز کردن سربرگ جدید پیش‌بینی شده‌است) کلیک کرده و گزینه Tab Groups را انتخاب کنید.
از دیگر ویژگی‌ها و قابلیت‌های بسیار مفید فایرفاکس می‌توان به Sync اشاره کرد. با استفاده از این قابلیت می‌توانید تمام تنظیمات، اطلاعات، بوک‌مارک‌ها، کلمات عبور، تاریخچه، افزودنی‌ها، تنظیمات پروکسی و… را از مرورگر یک دستگاه (PC، نوت‌بوک، موبایل) با مرورگر فایرفاکس نصب‌شده روی دستگاه‌های دیگر خود هماهنگ‌سازی کنید. این روزها که بسیاری از افراد بیش از یک کامپیوتر دسکتاپ یا همراه (نوت‌بوک) در اختیار دارند و از میان سایر دستگاه‌های قابل اتصال به اینترنت نیز داشتن یک یا دو گوشی تلفن‌همراه جزء حداقل‌ها است، ضرورت وجود چنین ویژگی کاملاً محسوس بود و موزیلا هم به همین دلیل، با اشراف کامل به نیازهای جدید کاربرانش این ویژگی جذاب را در نسخه اخیر فایرفاکس پیش‌بینی کرد. برای استفاده از این قابلیت، کافیست روی کلید نارنجی رنگ Firefox کلیک کرده و از منوی Options گزینه Options را انتخاب کنید. در منوی گشوده‌شده روی کلید Sync کلیک کرده، سپس کلید Set Up Firefox Sync را بزنيد. در صورتی که قبلاً حساب کاربری ایجاد نکرده‌اید، کلید Create a New Account را انتخاب کنيد. ادامه کار نیز چندان دشوار نیست اما سعی می‌کنیم در شماره‌های آتی نحوه استفاده از قابلیت Sync را در قالب یک گام به گام تصویری به شما عزیزان ارائه کنیم.
فایرفاکس به یک مدیر کلمات عبور قابل و کارآمد مجهز شده‌است. پس تنها کافیست یکبار به سایت‌های محبوب خود لاگین کنید و دیگر از دست تایپ کلمات عبور در مراجعات بعدی خلاص شوید.
به‌طور حتم، سایت‌هایی مانند ایمیل، سایت‌های اجتماعی، سایت‌های خبری و …. وجود دارند که به‌طور مرتب به آن‌ها سر می‌زنید. برای این‌که این‌گونه سایت‌ها را همیشه در دسترس داشته‌باشید، کافیست روی سربرگ مربوط به آن راست‌کلیک کرده و گزینه Pin as App Tab را انتخاب کنید. به این ترتیب، سایت انتخابی از فهرست سربرگ‌های باز حذف شده و آیکونی حاوی لوگوی آن در سمت چپ نوار سربرگ‌ها قرار می‌گیرد.
فایرفاکس 4 یکی از مرورگرهای پیش‌قدم در پشتیبانی از استانداردهای ویدئویی HTML5 است. این مرورگر از فرمت WebM نیز پشتیبانی می‌کند. این قابلیت فیلم‌های تحت این فرمت آزاد ویدئویی را نيز که از استاندارد HD بهره می‌برند، برای شما نمایش می‌دهد.
از دیگر ویژگی‌های فایرفاکس جدید، به‌کارگیری موتور جاوا اسکریپت جدیدی به نام  JaegerMonkey است که سرعت بارگذاری صفحات وب را به‌طور محسوسی افزایش می‌دهد. به گفته سایت موزیلا، فایرفاکس 4 در تست نرم‌افزار SunSpider رکورد 206 میلی‌ثانیه را به دست آورده‌است، در حالی‌که نسخه 3/6 رکورد 620 میلی‌ثانیه را ثبت کرده‌بود. در تست نرم‌افزار Kraken نیز رکورد فایرفاکس 4 از  14/293 میلی‌ثانیه در نسخه 3/6 به 5/072 میلی‌ثانیه بهبود پیدا کرده‌است.
قابلیت ضدفیشینگ، یکپارچگی با آنتی‌ویروس نصب‌شده روی سیستم کاربر برای بررسی و کنترل فایل‌های دانلودی از نظر آلودگی به ویروس‌ها و انواع بد‌افزارها، پشتیبانی از بالغ بر 75 زبان دنیا و پشتیبانی از قابلیت‌های جدید CSS3 برخی دیگر از ویژگی‌های فایرفاکس 4 هستند.