شمارش معکوس برای اجرای طرح صیانت 2؛ تشدید محدودسازی اینترنت و تقویت رسانه‌های حکومتی

طرح «صیانت 2» با اعطای اختیارات گسترده و شبه‌قضایی به صداوسیما، رسانه‌های حکومتی، تشدید فیلترینگ اینترنت، اعمال جریمه‌های سنگین و تعریف مبهم «صوت و تصویر فراگیر»، نه‌تنها توسعه اقتصاد و کسب‌وکارهای دیجیتال را تهدید می‌کند، بلکه زمینه تمرکز قدرت و محدودسازی رسانه‌های مستقل را فراهم می‌سازد.

بر اساس گزارش‌های به‌دست‌آمده، طرح صیانت 2 صرفاً یک قانون تنظیم‌گری در حوزه فضای مجازی نیست، بلکه عملاً در تقابل مستقیم با سیاست‌های دولت درباره توسعه اینترنت آزاد، اقتصاد دیجیتال و حمایت از استارتاپ‌ها قرار دارد. این طرح با هر اقدامی برای گسترش پهنای باند، تعامل با پلتفرم‌های خارجی یا تسهیل فعالیت‌های آنلاین مقابله می‌کند و برای تضعیف اعتماد سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی هم قدم برمی‌دارد.

طرح صیانت 2 قرار است اختیارات شبه‌قضایی به صداوسیما اعطا کند. به بیان دقیق‌تر، این نهاد که سابقه خطا در تولید محتوا دارد، اکنون در جایگاه تشخیص تخلف و صدور حکم قرار می‌گیرد. به‌عنوان‌مثال، در صورت اجرای این طرح، حتی یک انتقاد کوچک از سوتی‌های شبکه افق نیز امکان‌پذیر نخواهد بود.

بااین‌حال، از جنبه حقوقی و قانون اساسی، طرح صیانت 2 با انتقادهای جدی مواجه است. تحلیل‌گران تأکید می‌کنند محدودسازی آزادی بیان، حذف نقش قوه قضاییه در رسیدگی به تخلفات و غیرقابل‌اعتراض بودن تصمیم‌ها، می‌تواند به ابزاری برای سرکوب و تمرکز قدرت تبدیل شود. علاوه‌برآن، طرح صیانت 2 به‌وضوح توزیع رانت رسانه‌ای را هدف گرفته است: رسانه‌های نزدیک به جریان طراحان موردحمایت قرار می‌گیرند و جایگاه رسانه‌های مستقل متزلزل می‌شود. کاهش پهنای باند، محدودیت تبلیغات و وضع جریمه‌های مالی گزاف، شکلی از مرگ تدریجی را برای سایر رسانه‌ها رقم می‌زند.

پیش‌روی طرح صیانت 2 به‌صورت چراغ خاموش؛ وسیله‌ای برای سرکوب آزادی بیان

تعریف مبهم «طرح صوت و تصویر فراگیر» که ظرفیت آن شامل تمامی فعالیت‌های رسانه‌ای صوتی و تصویری می‌شود، ابزاری برای تفسیر شخصی و اعمال محدودیت گسترده ایجاد می‌کند. ابهامات موجود در این قوانین رسانه‌ای، دست نهاد ناظر را برای اعمال سلیقه باز می‌گذارد و شفافیت و عدالت را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. شواهد نشان می‌دهد که هواداران طرح صیانت 2، همان افرادی هستند که خواستار اجرای طرح حجاب و عفاف بودند.

گفتنی است طرح مذکور خارج از صحن مجلس و حتی کمیسیون‌های رسمی جلو می‌رود؛ طراحان آن می‌کوشند چراغ خاموش و موتور روشن، طرح را پیش ببرند و از حساسیت اجتماعی و نظارت مستقیم مجلس شورای اسلامی عبور کنند. به طور خلاصه، طرح صیانت 2 مجموعه‌ای از محدودیت‌ها، تمرکز قدرت و ابزارهای سرکوب رسانه‌ای است که توانایی تضعیف اقتصاد دیجیتال، آزادی بیان و اعتماد جامعه را دارد. اگر دولت پزشکیان و مردم بخواهند به پیشرفت واقعی اینترنت و اقتصاد دیجیتال برسند، این طرح نه‌تنها کمکی نمی‌کند، بلکه سد اصلی خواهد بود.