وقتی صحبت از حافظه‌های SSD به میان می‌آید، نام Samsung عملاً مترادف با استاندارد آنچه که باید SSD باشد، است. سامسونگ نه‌تنها یکی از اولین شرکت‌هایی بود که سرمایه‌گذاری جدی و همه‌جانبه روی حافظه‌های فلش NAND انجام داد، بلکه تنها برندی است که زنجیرهٔ کامل فن آوری ساخت SSD، از طراحی و تولید چیپ حافظه NAND گرفته تا کنترلر، فیرمور و محصول نهایی را به‌صورت کاملاً داخلی In-House در اختیار دارد؛ مزیتی که هیچ رقیبی در بازار جهانی به آن دست نیافته است.

سامسونگ از اوایل دههٔ ۲۰۰۰ میلادی، با توسعهٔ NAND Flash برای محصولات مصرفی و سازمانی، نقش کلیدی در گذار ذخیره‌سازی از هارددیسک‌های مکانیکی به حافظه‌های غیرمتحرک ایفا کرد. عرضهٔ اولین SSDهای کلاس کاربری این شرکت در اواخر دههٔ ۲۰۰۰، نقطهٔ آغازی بود برای سلطهٔ سامسونگ بر بازار SSDهای SATA، و بعدها با معرفی SSDهای NVMe و PCIe، این برتری به نسل‌های مدرن ذخیره‌سازی نیز گسترش پیدا کرد.

در سطح بازار جهانی، Samsung Electronics بزرگ‌ترین تولیدکننده NAND Flash در دنیاست. بر اساس آخرین اطلاعات مؤسسات تحلیلی معتبر، سامسونگ در سال‌های اخیر به طور میانگین حدود ۳۰ تا ۳۵ درصد از سهم بازار جهانی NAND Flash را در اختیار دارد؛ همچنین به‌عنوان سازنده SSD، بیش از 10 درصد از فروش کل حافظه‌های اس اس دی را در اختیار دارد. سهمی که به‌تنهایی از بسیاری از رقبا بیشتر است و جایگاه این شرکت را به‌عنوان رهبر بلامنازع صنعت حافظه SSD تثبیت می‌کند.

این تسلط مستقیم بر تولید NAND، کنترلرهای اختصاصی، و توسعه نرم‌افزاری فیرمورها، دقیقاً همان پایه‌ای است که محصولاتی مانند Samsung 9100 Pro 2TB بر اساس آن ساخته شده‌اند. حافظه‌های سامسونگ برخلاف رقبا، فقط یک‌سری عدد بزرگ MB/s بر روی جعبه نیستند، بلکه حاصل دهه‌ها تجربه، تحقیق‌وتوسعه، امنیت داده، و رسیدن به دوام ده‌ها ساله، در سطح سیلیکون هستند.

امروز در این مقاله به بررسی حافظه اس‌اس‌دی سامسونگ 9100PRO 2TB می‌پردازیم که در حال حاضر، پس از بهار AI در بازارهای جهانی به قیمت 235 دلار و در ایران حدود 32 تا 35 میلیون تومان به فروش می رسد.

معرفی محصول و مشخصات فنی

اولین حافظه‌های SSD نسل Gen.5 در پاییز 2022 وارد بازار شدند، اما سامسونگ اولین حافظه Gen.5 خود را با 2 سال تاخیر دیرتر از بقیه وارد بازار کرد. مهمترین علت تاخیر سامسونگ در معرفی حافظه Gen.5 کلاس کاربری خود، تحقیق و توسعه برای ساخت کنترلری بود که بتوان آن را با راهکارهای متداول مانند سینک خنک کننده مادربرد، بدون نیاز به خنک کننده فعال (Active Cooling) یا فن، آن را خنک کرد.

حافظه اس‌اس‌دی Samsung 9100 Pro در  مارس 2025 وارد بازار شد. این حافظه ابتدا در 3 مدل 1، 2 و 4 ترابایت، و اخیراً نسخه 8 ترابایتی آنها به بازار آماده است.

توجه داشته باشید در حافظه‌های نسل Gen.5، بسیار مهم است که ظرفیت 2 ترابایت به بالا را تهیه کنید، چراکه نسخه‌های 1 ترابایتی گلوگاه دارند. این موضوع شامل تمام برندها و تمام مدلها می شود و بهتر است سراغ نسخه‌های 1 ترابایتی حافظه های اس اس دی Gen.5 نروید. ارزش خرید و کارایی اس اس دی Gen.4 با ظرفیت 2 ترابایت، خیلی معقول تر و ارزشمند تر از یک اس اس دی Gen.5 ظرفیت 1 ترابایت است.

درعین‌حال، از آن طرف داستان هم این موضوع صادق است، نسخه 8 ترابایتی هم جنبه‌های منفی خودش را دارد که از جمله آن ضعیفتر بودن سرعت حافظه نسبت به مدلهای 2 و 4 ترابایتی است. بنابراین اگر دنبال بیشترین تعادل کارایی و ظرفیت هستید، در نسل Gen.5، سراغ مدلهای 2 و 4 ترابایتی بروید.

کلیه حافظه‌های Pro سامسونگ مجهز به کش DRAM هستند. بر روی نسخه 2 ترابایتی، سامسونگ کش 2 گیگابایتی از نوع LPDDR4X استفاده کرده است.

این حافظه‌ همچنین از استاندارد‌ کدگذاری مدرن AES-256، TCG/Opal V2.0 و Encrypted Drive (IEEE1667)  پشتیبانی می‌کند.

از نظر دوام نوشتار، مدل 2 ترابایتی می تواند به راحتی تا 1200 ترابایت نوشتار را تحمل کند و قطعا دوام آن بیش از اینهاست.

جعبه اس‌اس‌دی به رنگ مشکی است و بر روی آن تصویری از اس‌اس‌دی نمایان است. هولوگرام گارانتی ۳ساله MIT بر روی جعبه قرار دارد. سرعت خواندن متوالی اس‌اس‌دی برابر 14700MB/s و ظرفیت آن نیز بر روی جعبه مشخص شده است.

در پشت جعبه، نشان پروتکل NVMe و همچنین استانداردهای جهانی دریافت شده توسط اس‌اس‌دی سامسونگ چاپ شده است.

در حاشیه جعبه، شماره‌سریال، مدل دستگاه، تاریخ تولید، و همچنین کشور ساخت حافظه ذکر شده است. حافظه‌های سامسونگ در سه کشور، کره جنوبی، ویتنام و چین ساخته می‌شود.

داخل جعبه به‌غیراز حافظه اس‌اس‌دی Samsung 9100 PRO 2TB، و یک دفترچه، هیچ آیتم دیگری قرار ندارد.

حافظه اس‌اس‌دی 9100PRO 2TB مجهز به کنترلر 5 نانومتری Presto دستپخت خود سامسونگ است. این کنترلر 8 کاناله به چیپهای حافظه 236 لایه ای نسل 8 از نوع TLC ساخت خود سامسونگ متصل است.

در پشت حافظه، هیچ المان خاصی جز یک برچسب نیست. تمام مدل‌های حافظه‌های 9100Pro سامسونگ Single Side هستند، به‌غیراز مدل 8TB که چهار چیپ 2 ترابایتی NAND، در دو طرف برد قرار دارد.

سرعت خواندن و نوشتن متوالی حافظه 9100PRO 2TB سامسونگ به 14700MB/s و 13400MB/s می‌رسد. همچنین سرعت خواندن و نوشتن اتفاقی حافظه 9100PRO 2TB به ترتیب به 1851K IOPS و 2600K IOPS می‌رسد.

برای درک این سرعت‌ها، لازم به توضیح است که سرعت خواندن و نوشتن ترتیبی یا Sequential بیشتر کاربری‌های حرفه‌ای شامل رندرینگ، کامپایل فایل‌ها، تبدیل‌های ویدئویی و جابه‌جایی فایل‌ها را شامل می‌شود. اما در استفادهٔ روزمره درصد بسیار کمی از خواندن و نوشتن‌های ترتیبی اتفاق می‌افتد.

 سرعت خواندن و نوشتن‌های اتفاقی یا Random که اغلب آن را با آی – آپس IOPS نشان می‌دهند مهم‌ترین فاکتور سرعت SSD  برای گیمر‌ها و کاربران عادی کامپیوتر به شمار می‌رود. این مؤلفه به تعداد عملیات نقل‌وانتقال اطلاعات ظرف یک ثانیه گفته می‌شود و بیشترین درصد عملیاتی که کاربران عادی روی سیستم انجام می‌دهند نیز شامل همین خواندن و نوشتن‌های اتفاقی می‌شود. هرچه یک SSD میزان IOPS بالاتری داشته باشد در تجربهٔ دنیای واقعی، کاربر سرعت بیشتری را تجربه می‌کند. خوشبختانه باتوجه‌به سرعت بسیار بالای خواندن و نوشتن اتفاقی، این حافظه بهترین گزینه‌ برای گیمر‌های عزیز به شمار می‌رود.

نرم‌افزار Samsung Magicion

شرکت سامسونگ اولین شرکتی بود که برای SSD یک نرم‌افزار اختصاصی تدارک دید. بسیاری از تنظیمات ویندوز برای اس‌اس‌دی‌ها بهینه نبودند، اما سامسونگ با ساخت یک پکیج نرم‌افزاری کامل، کاربران را از ابتدای انتقال سیستم‌عامل خود از‌ هارددیسک به SSD همراهی می‌کند.

نرم‌افزار Samsung Magicion که از بخش‌های متنوعی تشکیل شده است را می‌توانید از وب‌سایت رسمی سامسونگ دانلود و استفاده بفرمایید. در صفحه اول داشبورد این نرم‌افزار، سلامتی و شرایط دمایی حافظه به نمایش گذاشته می‌شود.

در بخش Drive Details می‌توانید به شماره‌سریال حافظه SSD، اصل بودنش (Genuine)، نسخه فیرمور نصب شده، و شرکتی که درایور NVMe را استفاده می‌کنید دسترسی داشته باشید. در بخش Performance Benchmark می‌توانید سرعت حافظه را تست کنید.

اما مهم‌ترین بخش این نرم‌افزار Performance Optimization است که با اهرمی می‌توان حالات Custom، Power Saving، Standard، و Performance را انتخاب کرد. توصیه می‌کنیم شما همیشه حالت Performance را انتخاب کنید. البته برای‌آنکه عدالت در تست حافظه‌ها برقرار باشد ما برای تست این اس‌اس‌دی آن را بر روی حالت Standard قرار می‌دهیم.

سامسونگ همچنین یک بخش چت باهوش مصنوعی نیز برای این نرم‌افزار، اضافه کرده است تا در صورت نیاز سؤالات خود را از آن بپرسید.

بررسی کارایی

اس‌اس‌دی 9100 Pro سامسونگ مبتنی بر درگاه PCIe Gen.5 x4 است. پهنای باند اسمی PCIe Gen.5 X4 تقریباً برابر 16000 مگابایت در ثانیه است که البته نهایت سرعتی که واقعا می‌توان در عمل به آن دست یافت حدود 14000MB/s است. تازه این سرعت فقط بر روی پلتفرم‌های AMD دستیافتنی است و روی پلتفرم اینتل، تنها می‌توان به سقف 13000MB/s نزدیک شد. به دلیل آنکه سیستم تست ما اینتل است، بنابراین نهایت سرعت در دسترس درگاه ما حدود 13000MB/s خواهد بود.

در برنامه HWINFO تعداد 3 سنسور دما از اس اس دی 9100Pro سامسونگ نمایش داده می‌شود. سنسور اول مربوط به حافظه Nand است، سنسور دوم دمایی است که شرکت سازنده از این حافظه گزارش می‌کند، و سومین سنسور، دمای کنترلر SSD است. معیار ما برای سنجش دما سنسور اول یا دوم است که همانطور که در تصویر مشاهده می‌کنید در حالت عادی دمای این حافظه، حدود 49، و تحت لود به 59 درجه می‌رسد.

تحت هیچ شرایطی در هیچ‌کدام از تست‌ها اثری از Throttle در این اس‌اس‌دی مشاهده نشده است؛ اما توصیه می‌کنیم، حتماً از مادربرد مجهز به سینک خنک‌کننده برای این اس‌اس‌دی استفاده کنید تا سرعت حداکثری آن در طول مدت استفاده کاملاً حفظ شود.

نرم‌افزار Anvil یکی از بنچمارک‌های محبوب اس‌اس‌دی است. این تست یکی از بهترین ابزار‌ها برای سنجش سرعت و توانایی SSD است که می‌تواند انواع سناریو‌های کاربری را بر روی اس‌اس‌دی بررسی کند و سرعت درایو را اندازه‌گیری کند. در این نرم‌افزار از حاصل‌جمع امتیاز خوانش و نوشتار، نتیجه Total Score به دست می‌آید. در این بنچمارک، اس‌اس‌دی 9100 Pro سامسونگ توانست در جایگاه اول جدول Anvil قرار گیرد.

در نرم‌افزار محبوب Crystal Disk Mark سرعت در سطوح مختلف حافظه بررسی می‌شود. ما از این نرم‌افزار صرفاً خط اول را که مربوط به سنجش سرعت خواندن و نوشتن ترتیبی است استفاده خواهیم کرد. در بخش خوانش و نوشتار ترتیبی، اس‌اس‌دی موضوع بررسی در صدر جدول ایستاد.

در نتیجه تست حافظه سامسونگ در نرم‌افزار ATTO Disk Benchmark سرعت به طور مطلوبی در طول استفاده تحت شرایط سنگین حفظ شده، و نتیجه فوق به دست آمد.

تست نرم‌افزار AS SSD چندان دقیق نیست، و تقریباً از جمع بنچمارک‌های رسمی ‌تست درایو‌های ذخیره‌سازی خارج شده است، اما همچنان می‌تواند یک تست جالب برای درایو‌های اس‌اس‌دی باشد.

به سراغ بنچمارک داخل نرم‌افزار Samsung Magician می‌رویم تا سرعت خوانش و نوشتار اتفاقی را ثبت کنیم. در این بنچمارک، 9100 Pro بافاصله زیاد در جایگاه اول ایستاد. این سرعت در عملکرد گیمینگ، اداری، و عملکرد روزانه سیستم نقش مهمی ایفا می‌کند.

ازآنجایی‌که SSD ‌ها در عملکرد گیمینگ، در بخش لود مراحل بازی نقش ایفا می‌کنند، برای درایو‌های PCIe Gen.5 ما تست سرعت لود مراحل بازی در Final Fantasy را انجام دادیم. اس‌اس‌دی 9100 Pro در این تست با سرعت بسیار عالی در جایگاه سوم ایستاد.

تست Storage نرم‌افزار 3D Mark عملکرد حافظه SSD را در گیمینگ نشان می‌دهند. در این تست، تنها موردی که توانست حافظه سامسونگ 9100 را به چالش بکشد، اس اس دی های مجهز به کنترلر Phison E26 بودند. به نظر میرسد، این بنچمارک، آنطور که باید و شاید برای اس اس دی سامسونگ بهینه نیست. 

نتیجه‌گیری

حافظه 9100Pro 2TB بار دیگر برتری سامسونگ را در تولید یک SSD تمام‌عیار به رخ کشید. سامسونگ یک مزیت منحصربه‌فرد دارد که دیگران ندارند و آن توانایی تولید یک SSD کامل تنها با استفاده از قطعات کاملاً داخلی سامسونگ است.

این قابلیت نه‌تنها فرایند لجستیک را ساده‌تر می‌کند، بلکه هزینه‌های تولید را نیز کاهش می‌دهد. علاوه بر این، به‌واسطهٔ به‌اشتراک‌گذاری دانش میان بخش‌های مختلف، سامسونگ می‌تواند اطمینان حاصل کند که هر بخشی از حافظه دقیقاً مطابق با نقشه مهندسین طراحی و بهینه شده است.

در آزمون‌ها و بنچمارک‌های این مقاله، حافظه Samsung 9100 Pro 2TB یک برنده مطلق است. این SSD سریع‌تر از هر حافظه دیگری است که تاکنون آن را آزمایش کرده‌ایم و در تقریباً تمام سناریوها عملکردی عالی ارائه می‌دهد. تنها استثنا تست 3D Mark Storage بود که است که در آن SSDهای مجهز به کنترلر Phison E26 کمی بهتر عمل کرده بودند.

سامسونگ علاوه بر حافظه کش DRAM، این SSD را به کش SLC به حجم ۴۷۴ گیگابایت مجهز کرده است که برای اکثر کاربری‌ها و جهش‌های نوشتاری کافی به نظر می‌رسد.

درحالی‌که برای حافظه‌های رقیب سامسونگ مدیریت حرارت کنترلر در SSDهای نسل Gen.5 همواره چالش‌برانگیز بوده و بسیاری از آن‌ها به خنک‌کننده فعال، هیت‌سینک بسیار بزرگ، و یا هر دو نیاز دارند، اما حافظه 9100 Pro سامسونگ کاهش تولید گرما از طریق افزایش بهره‌وری انرژی بوده است. کمنترلر Presto در حافظه Samsung 9100 Pro 2TB با مصرف تنها 8 وات به نسبت دیگر حافظه های Gen.5 بسیار خنک و با بهره‌وری بالاست.

باتوجه‌به سرعت بالا، قیمت معقول، کیفیت ساخت مطلوب و عملکرد عالی، جایزه منتخب سردبیر و به دلیل سرعت فوق‌العاده‌ای که از خود در بنچمارک‌ها نشان داد، جایزه بالاترین کارایی توسط سایت مجله سخت‌افزار مگ به اس‌اس‌دی 9100 Pro 2TB سامسونگ اهدا می‌کنیم.