کاربران فیسبوک موش های آزمایشگاهی

اگر جزو کاربران شبکه ی اجتماعی فیسبوک باشید احتمالاً در روزهای اخیر و طی گشت و گذار در گوشه و کنار این شبکه ی اجتماعی، متوجه شده اید که برخی از کاربران فیسبوک تصاویر پروفایل خود را به صورت هماهنگ تغییر داده و آن را به شکل رنگ های رنگین کمان در آورده اند. البته بنا بر دلایلی که خودتان بهتر می دانید از توضیح دلیل اصلی این عمل کاربران فیسبوک و مُد جدیدی که در میانشان باب شده معذوریم. اما موضوع این مطلب اصلاً در مورد دلایل رنگین کمانی شدن تصاویر پروفایل برخی کاربران فیسبوک نیست. بلکه ما قرار است برای این پرسش کم و بیش مهم پاسخی پیدا کنیم که: به چه ترفندی در یک چشم به هم زدن و ظرف کم ترین زمان ممکن، طیف وسیعی از کاربران فیسبوک توانستند به صورت یک شکل، عکس های خود را رنگین کمانی کنند؟

البته پاسخ این پرسش بسیار ساده است. کاربران مذکور توسط ابزاری که فیسبوک در اختیارشان نهاده بود توانستند به این زودی تصاویر پروفایل خود را تغییر دهند. به طوری که تنها ظرف 24 ساعت پس از آن که فیسبوک این ابزار رنگین کمانی را در اختیار کاربران خود گذاشت، میلیون ها نفر از آن ها تصاویر خود را توسط آن به شکل رنگین کمان در آوردند. اما دقیقاً چه چیزی باعث شد تا فیسبوک تصمیم بگیرد چنین قابلیتی را در اختیار کاربرانش قرار دهد؟ در این میان بسیاری از هواداران نظریه ی “مرغ همسایه غاز است!” مثل همیشه معتقدند که فیسبوک به دلیل رفاه حال کاربران خود دست به چنین اقدامی زده است. اما روزنامه ی انگلیسی دیلی میل نظر دیگری دارد. در واقع این روزنامه به تازگی اعلام کرده بر اساس اطلاعاتی که در دست دارد، فیسبوک از طریق ابزار رنگین کمانی خود در حال انجام برخی آزمایش های روان شناختی بر روی کاربران خود است. آزمایش هایی که هدفشان بر یافتن میزان تاثیر پذیر بودن کاربران در برابر اتفاقات این چنینی تمرکز دارد. به عبارت ساده تر و به زبان عامیانه، فیسبوک از طریق ارائه ی ابزار رنگین کمانی خود، می خواهد بداند دقیقاً چه تعداد از کاربرانش به بیماری جو گیر بودن مبتلا هستند و همچنین از طریق ابزار مذکور، میزان و درجه ی این تاثیر پذیری و افزون بر آن ضریب نفوذ آن را نیز تحت نظر دارد. بر اساس این گزارش به نظر می رسد که فیسبوک قصد مطالعات بیشتری در این زمینه دارد تا در آینده بتواند از این خصلت جو گیر بودن به نفع خود استفاده نماید. با این حال اعضای این شرکت گفته های روزنامه ی انگلیسی را رد کرده اند و معتقدند که هدف از ارائه ی این ابزار رنگین کمانی تنها ابراز حمایت از جریان اسمش را نبر (!) و هم ساز ساختن کاربران خود (البته آنهایی که با این اتفاق هم نظر بوده اند) با رویدادهای اخیر است. آن ها همچنین خاطرنشان ساخته اند که اطلاعات ثبت شده از کاربران توسط این ابزار رنگین کمان ساز به هیچ وجه مورد آزمایش یا استفاده های دیگر قرار نخواهد گرفت. البته این نخستین باری نیست که فیسبوک دست به چنین اقداماتی می زند و پیش از این نیز شاهد خبرهای تایید شده ای بودیم که نشان می داد این شبکه ی اجتماعی اخبار قرار گرفته بر روی تایم لاین برخی کاربران دستچین شده ی خود را عمداً دستکاری می کند تا بتواند تاثیر خواندن خبرهای خوب و بد را بر میزان فعالیت های آن ها بسنجند. به این ترتیب اعضای فیسبوک به این نتیجه رسیده بودند که تداوم خواندن اخبار بد که حاوی نکات منفی و ناراحت کننده ای هستند می تواند فعالیت کاربران در این شبکه ی اجتماعی را به طرز محسوسی کاهش دهد و از سوی دیگر اخبار خوب تاثیری کاملاً معکوس بر آن ها دارد. با این حال عده ای همچنان معتقدند که این کار فیسبوک به هیچ وجه غیر عادی نیست و اعضای این شبکه ی اجتماعی نیز مثل بسیاری از شرکت های تجاری دیگری که به فعالیت های پژوهشی مبتنی بر بازاریابی بر روی کاربرانش مبادرت می ورزند، کاملاً حق دارد که فعالیت های مشابهی انجام دهد. با این حال چه فیسبوک به لحاظ معنوی و اخلاقی حق انجام آزمایش های پنهانی بر روی کاربران خود را داشته باشد و چه نه، این شرکت از طریق فعالیت های اخیر خود ثابت کرده که میل و علاقه ی عجیبی به در دست گرفتن ذره بین و نظاره کردن دقیق کاربران خود از پشت سوراخ کلید دارد! نظر شما چیست؟ آیا به نظرتان اعضای فیسبوک و جناب زاکربرگ گرامی گربه هایی هستند که تنها محض رضای خدا موش می گیرند؟