پروژه GMP: پردازنده AMD Ryzen 9 9950X دو بار آزمایش شد و هر دوبار سوخت!

تیم پروژه GMP از سوختن پردازنده‌های Ryzen 9 9950X شرکت AMD در دو آزمایش مختلف خبر داده است. بر اساس گزارش‌های منتشر شده در این پروژه هیچ اورکلاکی انجام نشده حتی از فن‌های اضافی نیز استفاده شده بود. با وجود محیط خنک، این پردازنده در هر دو مورد از کار افتاد و یک لکه زرد رنگ در سمت پین تراشه به جا گذاشت.

گاهی مادربردها بی‌تقصیر هستند

به نظر می‌رسد که گاهی اوقات مادربردها تنها دلیل خرابی پردازنده‌ها نیستند. همانطور که ممکن است بدانید، ترکیب مادربردهای ASRock و پردازنده‌های سری Ryzen 9000 کمپانی AMD مانند یک شمشیر دولبه به نظر می‌رسد‌. در ماه‌های گذشته گزارشی منتشر شد مبنی بر اینکه مادربرد ASRock X870 باعث خرابی پردازنده AMD Ryzen 9 9950X شده است. از سوی دیگر، گزارش‌های مربوط به سوختن ناگهانی پردازنده‌های Ryzen 9000 در مادربردهای ساخته شده توسط کمپانی ایسوس بسیار نادر است. با این وجود، این بار نه یکی بلکه دو حادثه مشابه داریم که باعث سوختن پردازنده پرچمدار Ryzen 9 9950X شده است.

سوختن پردازنده Ryzen 9000 کمپانی AMD

تیم پروژه GMP گزارش داده‌‌اند که آنها پردازنده مرکزی را با استفاده از مجموعه ابزارهای خود آزمایش کرده‌اند، اما با وجود اینکه تمام اقدامات و تدابیر صحیح و مناسب (که برای جلوگیری از آسیب دیدگی لازم بود) را به کار گرفته بودند، پردازنده کاملاً سوخت یا دچار خرابی غیرقابل جبران شد. اولین آزمایش در فوریه سال جاری میلادی انجام شد و آزمایش دوم چند روز پیش اتفاق افتاد. هر دو مورد نتایج یکسانی داشتند، به طوری که قسمت پین پردازنده سوخته و یک لکه زرد بزرگ و قابل توجه به جا گذاشته است. باید اشاره کرد که در هر دو مورد، از مادربردهای مبتنی بر چیپست B650 کمپانی ایسوس استفاده شده است. در اولین آزمایش مدل ASUS Prime B650M-K با BIOS 3057 و در دومین آزمایش نسخه ASUS Prime B650M-A WiFi با BIOS 3278 به کار گرفته شده است.

هر دو مادربردها مدل‌های مقرون‌به‌صرفه محسوب می‌شوند، با این وجود برای مدیریت پردازنده‌های رده بالا کافی هستند، مگر اینکه قصد داشته باشید در اورکلاک کردن زیاده‌روی کنید. لازم به ذکر است که در این دو پیکربندی تفاوت زیادی به جز برخی تغییرات در منبع تغذیه و رم وجود ندارد، با این وجود خنک‌کننده پردازنده ثابت مانده است. در هر دو مورد، از خنک‌کننده Noctua NH-U9S استفاده شده است که یک مادربرد تک فن قدرتمند محسوب می‌شود. با این حال، ممکن است این خنک‌کننده برای پردازنده‌های قدرتمندی مانند نسخه Ryzen 9 9950X که در حالت بار کامل 170 وات توان مصرف می‌کنند، بهترین گزینه نباشد. البته این موضوع نباید نگرانی بزرگی ایجاد کند زیرا اقدامات کافی برای خنک‌کنندگی مناسب انجام شده است.

دمای محیط در مورد اول زیر 20 درجه سانتیگراد و در مورد دوم کمی بیش از 20 درجه سانتیگراد بود. این پردازنده اورکلاک نشده بود و از چند فن اضافی و تهویه مناسب استفاده می‌کرد، با این تفاصیل نباید سیستم گرمای زیادی تولید می‌کرد. آسیب دیدن این پردازنده‌ها اتفاق بسیار عجیب و غیرمنتظره‌ای به نظر می‌رسد، زیرا مدل قبلی، یعنی Ryzen 9 7950X، هرگز با چنین مشکلی روبه‌رو نشده بود. این در حالی است که نسخه قبلی شرایط به مراتب سخت‌تری را تجربه کرده بود، یعنی هم دمای بالاتری داشت و هم برای مدت زمان طولانی‌تری تحت فشار و در حال کار بود.

دلایل احتمالی بروز این اتفاق

به نظر می‌رسد پردازنده Ryzen 9950X هنگام اجرای GMP، بیش از حد مجاز توان مصرف می‌کرده، با این حال این تنها یک گمانه‌زنی است. یکی از دلایل احتمالی که توسط GMP مطرح شده، این است که احتمال دارد این مشکل به دلیل نصب نامتقارن (offset mounting) خنک‌کننده ایجاد شده باشد؛ یعنی روشی که شرکت Noctua برای خنک کردن بخش‌های داغ‌تر پردازنده پیشنهاد کرده بود. با این حال، نحوه پخش خمیر حرارتی در این روش باعث ایجاد فضای خالی بین پردازنده و هیت‌سینک شده بود که می‌تواند عامل سوختن پردازنده باشد. نکته قابل توجه اینجاست که در مورد اول، هیت‌سینک به صورت مرکزی و متقارن نصب شده بود و با این حال، پردازنده باز هم به همان سرنوشت (سوختن) دچار شد.