آماده شدن برای وداع تدریجی با کیوسک های تلفن همگانی

هنوز هم تلفن هایی که مثل خوره پول می خوردند را به یاد دارم. همینطور دکه هایی که اسکناس دویست تومانی ات را میگرفتند و به جایش یک نایلون پر از سکه های 10 و 20 ریالی می دادند! و یکی از بزرگترین آرزوهای دوران کودکی را خوب به یاد می آورم: اینکه قدم آنقدری بلند شود تا بتوانم یک سکه ی 20 ریالی را به تنهایی درون سوراخ تلفن بیاندازم! اما تلفن های کارتی هیچ جایی در خاطراتم ندارند چون هرگز هیچ استفاده ای از آنها نکردم. اما کسانی که از تلفن های کارتی هم خاطره دارند باید کم کم به فکر بایگانی این خاطرات در ذهنشان باشند. چرا که از قرار معلوم، در آینده ای نه چندان دور دیگر هیچ اثری از کیوسک های تلفن همگانی در سطح شهر نخواهیم دید. به گفته ی مدیر عامل مخابرات استان تهران، هزینه ی نگهداری از یک خط تلفن همگانی، چیزی حدود 31 هزار و 900 تومان و درآمد ماهیانه ی حاصل از آن رقمی حدود 22 هزار تومان است. در واقع صحبتهای علیرضا صیدی در شرایطی صورت گرفته که در آخرین آمارهایی که حدود 15 ماه پیش در این زمینه ارائه شد میانگین درآمد ماهانه ی هر باجه ی تلفن همگانی چیزی حدود 33 هزار تومان و هزینه ی نگهداری آن نیز رقمی معادل 30 هزار تومان برآورد شده بود. حال در این مدت کوتاه، میزان استفاده ی مردم از تلفن‌های همگانی با افتی قابل توجه روبرو بوده و گسترش دسترسی همگانی به تلفن همراه و همچنین بهره گیری روز افزون از ابزارهای پیام رسان ریز و درشت، بازار تلفن ‌های همگانی را از رونق انداخته است.

معاون فنی و مهندسی مخابرات استان تهران اسفند ماه سال 1392 در همین رابطه اعلام داشته بود که تلفن‌های همگانی و میزان گستردگی آنها در شهر تهران طی سال ‌های گذشته با نوعی روند کاهشی مواجه بوده که البته این مساله امری عادی و طبیعی تلقی می‌شود و در دنیا هم روند به همین نحو پیش می رود. چرا که با روی کار آمدن تلفن های همراه و گسترش ضریب نفوذ آن در میان مردم، دیگر تمایل چندانی برای استفاده از تلفن ‌های عمومی باقی نمی‌ماند. رضا خلیلی در عین حال اینگونه عنوان کرد که با وجود کاهشی که در تعداد تلفن ‌های عمومی صورت گرفته، هم چنان تهران از نظر تعداد باجه های تلفن ‌عمومی ضریب نفوذی بالاتر از حد استاندارد جهان دارد چراکه اکنون استاندارد جهانی در این زمینه یک تلفن به ازای هر 1000 نفر است که این آمار در ایران حدود 3.5 تلفن است. وی همچنین یادآور شد که در حال حاضر در استان تهران رقمی نزدیک به 36 هزار و 500 دستگاه تلفن عمومی وجود دارد که این رقم طی سال‌های گذشته کاهش چشم‌گیری پیدا نکرده و در نهایت سالانه حدود 10 درصد کاهش داشته است. معاون فنی و مهندسی مخابرات استان تهران در پاسخ به این سوال که در این میان کیوسک‌ هایی که از سطح شهر جمع‌آوری شده به چه سرنوشتی دچار شده‌اند، توضیح داد: ما برای تامین تلفن ‌های عمومی در سطح شهر با دو شرکت پیمانکار قرار‌داد داشتیم و در واقع از میان 36 هزار تلفنی که در سطح تهران وجود دارد، 25 هزار دستگاه از آنها در مالکیت مخابرات بود و 11 هزار تلفن را پیمانکاران به طور مشارکتی تامین کرده بودند. اما مدتی پیش یکی از این پیمانکاران حذف شد و به این ترتیب برخی از این تلفن‌ ها از سطح شهر جمع‌آوری شد. خلیلی در ارتباط با تلاشهایی که در کشورهای مختلف دنیا در زمینه ی گسترش استفاده از تلفن‌ های عمومی صورت می گیرد اظهار داشت که یکی از مباحث مهمی که در ارتباط با تلفن‌ های همگانی مورد توجه قرار می‌گیرد، بحث سود دهی آنهاست. در واقع اکنون از همان تعداد تلفنی که در سطح شهر تهران قرار گرفته طبق آمار روزانه تنها 20 دقیقه استفاده می‌شود که این آمار، آمار میانگین ماست و حقیقت این است که از برخی از این دستگاه‌ ها حتی برای چند روز یکبار هم استفاده نمی‌شود. به گفته ی او در چنین شرایطی اگر ما هزینه ‌های نگهداری را هم در نظر بگیریم طبیعی است که به این نتیجه برسیم که با توجه به بالاتر بودن تعداد این کیوسک‌ها از حد استاندارد جهانی منطقی است تا برخی از آنها را حذف کنیم. او همچنین ادامه داد که با این وجود، ما تاکنون تعداد این کیوسک‌ ها را خیلی کاهش نداده‌ ایم تا مردم بتوانند به راحتی به آنها دسترسی داشته باشند. او همچنین در رابطه با این موضوع که آیا در ایران قرار نیست مانند سایر کشور‌ها سراغ تکنولوژی ‌های جدید‌تری که در این حوزه وجود دارد برویم، خاطرنشان ساخت که در حال حاضر 1100 دستگاه از تلفن‌ های عمومی سطح شهر حالت مولتی مدیا دارند و علاوه بر تلفن می‌توان از آنها برای دسترسی به اینترنت نیز استفاده کرد. البته با توجه به ویژگی‌های این دستگاه ‌ها سعی شده است که آنها بیشتر در اماکن سربسته قرار گیرند تا دچار مشکلات و تخریب نشوند. خلیلی در بخش پایانی صحبت‌های خود یادآور شد: با وجود تمام این تفاسیر طی سال‌ های آتی در تعداد کیوسک ‌های تلفن همگانی کاهشی اساسی رخ نخواهد داد و شاید نهایتاً سالی 2000 دستگاه از آنها کم شود. چرا که همچنان عزمی جدی برای کاهش تعداد کیوسک‌های عمومی وجود ندارد. اما در دوره ای هم سخنگوی شرکت مخابرات ایران از احتمال استفاده از کیوسک‌های تلفن عمومی برای وای فای خبر داد. داود زارعیان در این باره اظهار داشت: استفاده از تلفن ‌های همگانی در حال حاضر در کشور به حداقل رسیده و بر همین اساس طی سالهای گذشته هر سال تعدادی از این کیوسک‌ ها از سطح شهرها جمع‌آوری شده است اما شرکت مخابرات ایران در این باره به این نتیجه ‌گیری رسیده که این کیوسک‌ها حفظ شوند و در نهایت در کاربری آن ‌ها تغییراتی ایجاد شود. او همچنین ادامه داد که یکی از کاربری‌هایی که احتمال دارد در آینده برای این کیوسک‌ها مورد توجه قرار گیرد استفاده از کیوسک‌های تلفن عمومی برای توسعه وای‌ فای شهری خواهد بود. اما در ارتباط با تلفن ‌های عمومی نکته دیگری نیز وجود دارد و آنهم دشواری مردم در دسترسی به کارتهای تلفن است. طی سالهای گذشته کارتهای تلفن عمومی با مبلغی بالای 2000 تومان در اکثر باجه ‌های روزنامه فروشی و گاهی حتی سوپرمارکتهای سطح شهر موجود بوده و به راحتی در دسترس مردم قرار می گرفت اما بیش از یک سال است که به بهانه های مختلف بر سر راه دسترسی مردم به این کارتها موانع متعددی قرار گرفته و عرضه این کارتها به مبالغ بالای 5000 تومان و مراکز مخابراتی محدود شده است. معاون تجاری مخابرات استان تهران در خصوص این موضوع از برنامه ی مخابرات برای افزایش واگذاری کارتهای تلفن در سال جاری خبر داده و اظهار کرد: البته بسیاری از کیوسک‌ها از ارائه ی این کارتها استقبال نمی‌کنند. محمدرضا بیدخام در عین حال گفت: در حال حاضر در سطح استان تهران حدود 31 هزار تلفن همگانی داریم که البته این رقم پیش از این 32 هزار دستگاه بود و به دلیل عدم استقبال مردم از تلفنهای همگانی تا حدی تعداد این تلفن‌ها کاهش یافته است. اما معاون تجاری مخابرات استان تهران در پاسخ به این سوال که حتی برای افرادی که قصد استفاده از این کیوسکها را دارند دسترسی به کارت تلفن امری دشوار است، توضیح داد: اکنون کارتهای تلفن 5000 تومانی در تمام مراکز مخابراتی توزیع می شوند و برنامه ما آن است که در سال جاری تعداد و واگذاری کارتهای تلفن را گسترش دهیم اما با این وجود همچنان بسیاری از کیوسکهای روزنامه فروشی که اقدام به فروش کارتهای تلفن می‌کردند به دلیل استقبال کم مردم، تمایل چندانی به فروش این کارتها ندارند.