جلوه های ویژه و مسیر متخصص شدن در جلوه های ویژه

چگونه متخصص جلوه های ویژه شویم آیا یادگیری و آموزش جلوه های ویژه هم اصولی دارد؟ در این مطلب تلاش می کنیم تا قدم به قدم راه رسیدن به اوج قله ی جلوه های ویژه و تبدیل شدن به متخصص جلوه های ویژه را توضیح دهیم، اولین قدم پرسیدن سوال می باشد پس ما هم در اولین گام یک سوال را از خودمان می پرسیم: چگونه متخصص جلوه های ویژه شویم ؟

آغاز جلوه های ویژه

برای شروع آموزش جلوه های ویژه باید بدانیم که اولین بار بحث جلوه های ویژه زمانی مطرح شد که انسان با مقوله ای به نام هنر آشنا شد، ابتدایی ترین نوع جلوه های ویژه ی بصری همان نقاشی هایی می باشد که در غارها توسط انسان های اولیه ترسیم شده، با گذشت زمان و رشد درک و فهم بشریت، انسان ها موفق به ساخت رنگهای مختلف و ابزار نفاشی و حکاکی بر روی سنگ شدند، امروزه سنگ نگاره هایی را باستان شناسان کشف میکنند مانند سنگ نگاره طاقبستان در شهر کرمانشاه چند صحنهٔ تاریخی از جمله تاج‌ گذاری خسرو پرویز، تاج‌ گذاری اردشیر دوم، تاج گذاری شاهپور دوم و سوم و مراسم شکار گراز و گوزن توسط سوار کاران با زیبایی تمام به تصویر کشیده شده است، در ژاپن هم مراسم تئاتر را سامورایی ها برای نشان دادن جنگاوری و دلاوری اجرا می کردند که آن هم در نوع خود گونه ای از جلوه های ویژه می باشد.

• نمایش نامه نویسی

نمایش نامه نویسی را می توان پایه و اساس تئاتر، فیلم و سریال و انیمیشن سازی دانست چرا که نویسنده ی نمایش نامه شخصی می باشد که تخیلات و تفکراتش را برای به تصویر کشیده شدن در اختیار بازیگران قرار می دهد.

• ابن هیثم پدر نورشناسی مدرن

همونطور که می میدانید یکی از مهم ترین بخش های آموزش جلوه های ویژه نورشناسی می باشد، اختراع اولین نمونه از سینما برای اولین بار در تاریخ بشر مردی به نام ابوعلی محمد بن حسن بن هیثم بصری که به طور خلاصه نام او  ابن هیثم می گویند ابتدایی ترین نوع سینما را اختراع کرد که به آن جعبه می گفتند، او دانشمند مسلمانی بود که لقب پدر نورشناسی مدرن دست یافت، فاخرترین کتاب ابن هیثم کتاب المناظر می باشد که درباره ی نور شناسی می باشد.

وی با معیار متعارف اندازه‌ گیری طول در زمان ، که واحدی به نام ذرع بود، سرعت نور و دور کره زمین را محاسبه کرد، این دانشمند مصری شخصی است که هفتصد سال قبل از نیوتن به بررسی ویژگی‌های نور پرداخت، ابن هیثم موفق شد یک تصویر را projection کند وی دستگاهی ساخته بود که تصویر را بازتاب می داده است  بدین گونه نخستین سنگ بنای سینما را گذاشت.

• سینما

در سال 1600 میلادی شخصی به نام گیامباتیستا دلا پارتا دستگاه ابن هیثم را تکمیل کرد، نحوه ی کار دستگاه تکمیل شده به اینگونه بود که نور توسط یک سوراخ کوچک با یک لنز در خارج از آن برعکس می‌شد و بر روی یک سطح صاف  تصویر به نمایش در می آمد.

در سال 1878 میلادی موسس دانشگاه استنفورد آقای ادوارد مایبریج موفق به عکسبرداری پشت سر هم از اسبی به نام سالی گاردنر شد، این پروژه در تاریخ 11 ژوئن در مزرعه پالو آلتو با استفاده از  ۲۴ دوربین پشت سر هم انجام شد، این آغاز سینما بود و اولین فیلم ساخته شده نام گرفت، اما مشکلی که وجود داشت بی صدا بودن فیلم های تولید شده بود و برای مدت 30 سال فیلم های تولید شده صامت بودند.

ادیسون مخترع مشهور در پی اختراع سیستم صوتی برای فیلم بوده که این پروژه در نهایت در سال 1927 با ساخت فیلم خواننده ی جاز به ثمر رسید.

• جلوه های ویژه

هنگام پروسه ی ساخت فیلم گاهی اوقات به نماهایی نیاز می‌شود که بسیار پر هزینه و همچنین وقت گیر و خطرناک‌ هستند به گونه ای که دستیابی به آنها به‌ وسیله ی روش‌ های معمول فیلم‌ برداری امکان‌ پذیر نمی‌ باشد، به نحوه ی ساخت و فیلم برداری از اینگونه صحنه ها جلوه‌های ویژه گفته می شود.

البته این یک تعریف بسیار ساده و کلی نگرانه از جلوه های ویژه می باشد چرا که با پیشرفت تکنولوژی در تمام شاخه های صنعت سینما دیگر این تعریف از جلوه های ویژه دقیق و مناسب نخواهد بود، امروزه با آمدن هوش مصنوعی ( AI ) ، دوربین هایی با قابلیت تهیه ی تصاویر سه بعدی ( 3D ) ، لنزها و مانیتورهایی که قابلیت ضبط و پخش فیلم های کیفیت بالا یا به اصطلاح ( 4K )، سخت افزارهای کامپیوتری رندر گیری، برنامه های نرم افزاری طراحی و رنگ آمیزی و سیستم های صداگذاری بسیار پیشرفته که یکی از آنها صدای دالبی می باشد، در کنار سینماهای سه بعدی و چهار بعدی، تجهیزات و نرم افزارهای نورپردازی و شبیه سازی، دیگر نمی توان یک تعریف واحد و ساده نگرانه به صنعت گسترده ی سینما داشت.

اگر بخوام ساده و خودمونی بگم از شکسته شدن یک لیوان تا حمله ی گودزیلا به یک شهر را جلوه های ویژه میگیم.

ولی همین جمله ی ساده ای که بیان کردم مستلزم کار تیمی و تخصصی هست و اگر بخواهیم به پاسخ پرسش چگونه متخصص جلوه های ویژه شویم برسیم باید کار را اصولی و از پایه یاد بگیریم اما بدلیل گسترده بودن و تخصصی بودن برنامه های نرم افزاری طراحی و تدوین جلوه های ویژه مسیر آموختن به تنهایی و بدون داشتن استاد متخصص بسیار سخت و همراه با آزمون و خطا می باشد، به همین دلیل لازم است آموزش هایی تهیه کنیم و از استادهایی استفاده کنیم که دارای دانش روز باشند.

برنامه های متنوعی در زمینه ی جلوه های ویژه توسط کمپانی های برنامه سازی مانند مایکروسافت ساخته و به بازار عرضه شده اند، دومین مسئله انتخاب یک نرم افزار جلوه های ویژه می باشد، یکی از این برنامه های کامپیوتری VFX می باشد، در ادامه ی مطلب به شرح کامل نرم افزار VFX به همراه معرفی نسخه های مختلف، پیش نیازها نقاط ضعف و قدرت نرم افزار VFX می پردازیم؛ همراه ما باشید.

جلوه های ویژه VFX

عبارت VFX مخفف عبارت Visual Effects یا همان جلوه های ویژه می باشد، مجموعه نرم افزارهای مورد نیاز برای جلوه های ویژه VFX شامل سینما فور دی Cinema 4D ، بلندر blender ، افتر افکت After Effects ، هودینی Houdini ، می باشند، مقصود ما از این مطلب شرح نحوه ی ساخت جلوه های ویژه می باشد و به هیچ وجه بنابر مقایسه ی برنامه های یاد شده نداریم.

جلوه های ویژه VFX دارای هشت مرحله می باشد، قدم به قدم با همدیگه جلو می رویم تا به پاسخ سوال چگونه متخصص جلوه های ویژه شویم برسیم، اینگئنه زمان و پول را در مسیر درست هزینه خواهیم کرد و از آزمون و خطا جلوگیری می کنیم.

• گام اول VFX1

در مرحله ی اول برای شروع با نرم افزار سینما فور دی Cinema 4D کار داریم، برای کار کردن با سینما فور دی Cinema 4D ابتدا مقداری اطلاعات درباره ی نرم افزار سینما فور دی در اختیار شما قرار می دهیم: Cinema 4D توسط کمپانی آلمانی Maxon  بر پایه ی کدهای C++, Python ساخته و توسعه داده شده است.

از برنامه سینما فور دی در زمینه های معماری، طراحی محصول، انیمیشن، نور پردازی و رندر گیری استفاده می شود.

در VFX1 باید استفاده از اکتان رندر و Cinema 4D را یاد بگیریم تا نحوه ی مدل سازی، حذف پرده سبز و رندر گیری را بطور درست و کامل فرا بگیریم.

• گام دوم VFX2

اکنون اطلاعات ما در سطح مناسبی می باشد و آماده ی برداشتن گام دوم می باشیم، در این مرحله هنوز با نرم افزار سینما فور دی Cinema 4D کار داریم اما این بار جنبه های دیگری از سینما فور دی را یاد می گیریم، آموخته های ما در این مرحله شامل حذف پرده سبز، ترکینگ، شبیه سازی حرکت دوربین، رنگ بندی، نور پردازی و مدل سازی محیط خواهند بود، توجه داشته باشید همه چیز باید طبق برنامه پیش برود و از هیچ سرفصلی نباید ساده گذر کرد.

• گام سوم VFX3

حالا به سطحی نزدیک به سطح متوسط رسیده ایم و کافی است تا اقدام به تمرین بر روی ترکینگ، شبیه سازی حرکت دوربین، رنگ بندی داشته باشیم، با پایان دادن به گام سوم موفق خواهیم شد از سطح مبتدی به سطح متوسط برویم.

• گام چهارم VFX4

برای آغاز برداشتن گام چهارم باید کار با برنامه های بلندر blender ، افتر افکت After Effects را یاد بگیریم، ابتدا چرا باید After Effects یاد بگیریم با آموختن افتر افکت یاد می گیریم چگونه از قابلیت های ساخت و تدوین انیمیشن‌، تیتراژ فیلم، اضافه کرن تصاویر متحرک به فیلم‌، سایه زدن به شکلهای دو بعدی و سه بعدی، توانایی کار با چند دوربین برای جلوه های بصری سه بعدی، داشتن قابلیت Timeline editing برای ویرایش، امکان استفاده و هماهنگی با کدهای تحت وب و فایل های SWF، متحرک سازی افکت ها و تصاویر یا ( Transition )، قابلت فوق العاده ی هماهنگی با دیگر نرم افزارهای شرکت ادوبی، طزاحی و ساخت افکت برای متن، افکت های شبیه‌ سازی، انجام کارهایی مانند نرم افزار فوتوشاپ، همگامی با صداهای ۳۲ بیتی، خلق جلوه‌ های بصری متحرک به درستی استفاده کنیم.

با یادگیری و آموزش بلندر blender نحوه ی استفاده از اسکالپت را می آموزیم قابلیت اسکالپت به ما این امکان را می دهد که به سرعت و با دقت بالا مدل‌های پیچیده و اشکال سه‌ بعدی را طراحی کنیم، از دیگر قابلیت هایی که یاد می گیریم ساخت جلوه های بصری آتش، دود و انفجار و با داینامیک بلندر آشنا خواهیم شد.

البته نگران نباشید در مرحله ی VFX4 به ساخت دمو، ترکینگ، رندر گیری با استفاده از بلندر blender ، افتر افکت After Effects می باشد.

• گام پنجم VFX5

در گام پنجم VFX5 به شکل تخصصی به کار بر روی نرم افزار بلندر blender خواهیم پرداخت، آموخته های ما در این مرحله شامل نوع جدید تکنیک جلوه های ویژه، وارد کردن پرده ی سبز، مدل سازی فضای مورد نظر، ترکینگ دوربین، کامپوزیت، تکسچر خواهد بود.

• گام ششم VFX6

خب حالا یک سطح دیگر دانش خودمان را ارتقا داده ایم اکنون نیاز داریم که علاوه بر بلندر blender  باید کار با نرم افزار هودینی Houdini را یاد بگیریم، خب ابتدا توضیحاتی درباره ی هودینی خواهیم داد.

هودینی Houdini برای تولید افکت های مختلف مانند بازتاب های پیچیده، انیمیشن ها و سیستم ذرات استفاده می شود، هودینی توسط شرکت Side Effects Software In برای سیستم عامل های Linux و macOS و Windows تحت کدهای برنامه نویسی ++C و Python ساخته شده است، هودینی برای طراحی بازی های کامپیوتری، فیلم سازی و سفارشی سازی افکت ها کاربرد دارد.

در گام ششم VFX6 آبجکشن مویی، ترکینگ سه بعدی، مدلینگ، تکس چرینگ با تکتیک کمرا مپینگ، شبیه سازی کامل تخریب، نحوه ی انتقال فایل ها و جابجایی بین نرم افزارها را خواهیم آموخت، دقت داشته باشید که از لحظه ی ورود به مرجله ی VFX6 ما وارد سطح حرفه ای آموختن جلوه های ویژه شده ایم، در این حالت آموزش ها دقیق تر و پیچیده تر خواهند شد.

• گام هفتم VFX7

در گام هفتم VFX7 باید مطالب جدیدی شامل دست یابی به اندازه دقیق سنسور دوربین فیلم برداری و اندازه ی فوکال لنث، اعوجاج لنز، مدل سازی کلی فضا، انیمیت و نور پردازی، کامپوزیت و ترکیب تصاویر آشنا خواهیم شد، البته با تمرکز بر روی برنامه ی بلندر blender.

• گام هشتم VFX8

تبریک می گویم به آخرین مرحله از آموختن جلوه های ویژه رسیدیم یعنی گام هشتم VFX8 و با برداشتن آخرین قدم به نهایت دانش آموختن جلوه های ویژه رسیدیم، در این مرحله، ایجاد محیط در ابعاد وسیع، ترکینگ دوربین واقعی و ساخت دوربین مجازی بر اساس داده های دوربین اصلی، اضاف کردن گیاه و درخت در ابعاد وسیع، ساخت لند اسکیپ، انتقال دوربین از نرم افزار پی اف ترک به بلندر، انتقال فایل پرده سبز به بلندر، نور پردازی در شب، را با تمرکز بر نرم افزارهای بلندر blender ، افتر افکت After Effects خواهیم آموخت.

خب دوستان مراحل گام به گام را خدمت شما عزیزان معرفی کردیم ( البته راهی که بنظر ما اصولی بود ) ولی باید پذیرفت این شکل فراگیری دانش جلوه های ویژه VFX مستلزم صرف وقت و پشتکار فراوان می باشد

سلب‌ مسئولیت: تیم تحریریه‌ سخت‌افزارمگ در تهیه‌ محتوای رپورتاژ نقشی نداشته و مسئولیتی در قبال صحت آن ندارد.