مهارت‌ها و شایستگی‌های مورد نیاز برای بهیاران

وظایف بهیار همانند وظایف دیگر اعضای کادر درمان علیرغم تمام سختی‌هایش، در صورتیکه به درستی انجام شود، تأثیر به‌سزایی در سلامت افراد یک جامعه دارد. بهیاران با ارائه خدمات بهداشتی و درمانی به بیماران، نقشی بسیار حیاتی در حفظ و ارتقای سلامت جامعه دارند. آن‌ها همواره به طور مستقیم با بیماران و خانواده‌هایشان در ارتباط هستند و باید ضمن مدیریت شرایط بحرانی، وظیفه اصلی خود یعنی کمک به بیماران را انجام بدهند.

بهیاران برای اینکه بتوانند وظایف خود را به درستی انجام بدهند، باید از مهارت‌های به خصوصی برخوردار باشند. در مقاله‌ی پیش رو به بررسی مهم‌ترین مهارت‌ها و شایستگی‌های مورد نیاز برای بهیاران و همچنین وظایف مهم آن‌ها می‌پردازیم.

بهیار کیست؟

بهیار یا Practical nurse عضوی از کادر درمان است که به مراقبت از بیمار، سالمند یا فرد دارای معلولیت می‌پردازد. افراد علاقه‌مند به دو روش می‌توانند مدرک بهیاری دریافت کنند. در اولین روش، آن‌ها می‌توانند به هنرستان بهیاری بروند و پس از سه سال تحصیل، دیپلم بهیاری بگیرند و به عضویت نظام پرستاری دربیایند. روش دوم برای کسانی است که تحصیلات دبیرستان آن‌ها در رشته‌هایی غیر از بهداری بوده؛ این دسته از افراد می‌توانند با گذراندن دوره بهیاری یک ساله وزارت بهداشت، مشغول به کار شوند. استخدام بهیار در بیمارستان خصوصی، دولتی، درمانگاه‌ها، اورژانس و… انجام می‌شود.

شاید برایتان جالب باشد که فرق پرستار و بهیار را بدانید. به طور کلی، بهیاران کارهای مربوط به مراقبت و نگهداری از بیماران نظیر پانسمان، تزریقات و… را انجام می‌دهند و یا آموزش‌ها و اطلاعات لازم را در اختیار بیماران می‌گذارند، در حالیکه گستره‌ی دانش و مهارت‌های پرستاران بسیار بیشتر است. همچنین بهیاران عموما زیر نظر پرستاران فعالیت می‌کنند. بنابراین حقوق بهیار نیز تا حدودی کمتر از حقوق پرستار است. در رابطه با فرق بهیار و بهدار نیز باید بگوییم که بهداران معمولا پزشکانی تحصیل‌کرده هستند که در مراکز بهداشت خدمت می‌کنند و دامنه فعالیت بهیار محدودتر از بهدار است.

وظایف بهیار چیست؟

در این بخش به شرح وظایف بهیار می‌پردازیم و با برخی از مهم‌ترین وظایف یک بهیار آشنا می‌شویم. با توجه به محیط کار بهیار، ممکن است برخی از این وظایف از اهمیت بیشتر یا کمتری برخوردار باشند. برای مثال برخی از بهیاران مشغول به کار در درمانگاه‌ها و مراکز بهداشت در روستاها و مناطق محروم هستند، در حالیکه برخی دیگر در بیمارستان‌های تخصصی و فوق تخصصی کار می‌کنند.

مراقبت‌های فیزیکی

یکی از وظایف بهیار در بیمارستان، مراقبت‌های فیزیکی از بیماران است. برای مثال یک بهیار ممکن است در اموری مانند تغذیه، تعویض لباس، جابجایی بیمار و… مشارکت داشته باشد.

مراقبت‌های پزشکی

در بیمارستان‌ها بهیاران مانند کمک پرستاران تست‌های پزشکی ساده‌ای چون گرفتن فشار خون و اندازه‌گیری دمای بدن را انجام می‌دهند. ارائه داروها، پانسمان، تزریقات و گزارش وضعیت بیمار به تیم درمانی و پزشکان نیز از دیگر وظایف بهیار است.

ارتباط با تیم درمان و خانواده بیمار

از دیگر وظایف بهیار این است که با بیماران و خانواده‌ی آن‌ها ارتباطی مؤثر برقرار کرده و ارتباط بین بیمار و کادر درمان را تسهیل کند.

مهارت‌های مورد نیاز بهیار

حالا که با وظایف بهیار وزارت بهداشت آشنا شدیم، سراغ معرفی مهمترین مهارت‌هایی می‌رویم که در ارتقای شغلی بهیاران مؤثر هستند.

مهارت‌های روانی و فیزیکی

کسی که در مقام بهیاری و کمک پرستاری به فعالیت می‌پردازد، باید از لحاظ روانی و فیزیکی توانایی مراقبت از افراد بیمار را داشته باشد. کار کردن به عنوان بخشی از کادر درمان می‌تواند طاقت‌فرسا باشد و روی روحیه افراد تأثیر بگذارد. از طرفی بهیاران باید توانایی کار در شیفت‌های طولانی را داشته باشند و بتوانند در محیط‌های شلوغ و یا در شرایط بحرانی به کار خود ادامه بدهند.

مهارت‌های ارتباطی

یکی از وظایف بهیار در سازمان ها این است که بتواند با افراد مختلف به خوبی ارتباط برقرار کند و مشکلات و راه‌‌حل‌های موجود را با آن‌ها در میان بگذارد. بهیاران باید با بیماران، خانواده‌ها و سایر اعضای کادر درمان در ارتباط باشند و مهارت‌های ارتباطی‌ مهمی چون گوش دادن فعال، تعاملات مثبت و قدرت همدلی را در اختیار داشته باشند.

داشتن دانش تخصصی

کسی که در رشته بهیاری تحصیل کرده و حالا قصد فعالیت در این عرصه را دارد، باید دانش و تخصص لازم را در زمینه بهداشت، درمان و خدمات بهداشتی داشته باشد. این مسئله شامل دانش در مباحثی مانند آناتومی، فیزیولوژی، داروشناسی و مراقبت‌های پایه می‌شود. یک بهیار باید دانش و اطلاعات کافی برای استفاده از تجهیزات پزشکی را نیز داشته باشد.

توانایی تحلیل و تصمیم‌گیری

مهارت‌های تصمیم‌گیری و مدیریت برای بهیاران بسیار حیاتی هستند زیرا آن‌ها در مراقبت از بیماران ممکن است با شرایط اضطراری و تصمیم‌گیری‌های پیچیده مواجه شوند. بهیاران باید بتوانند اطلاعاتی که از بیماران جمع‌آوری کرده‌اند را تحلیل کنند و بر اساس آن تصمیمات مناسب را بگیرند.

مدیریت زمان و استرس

در شرایط استرس‌زا و تحت فشار زمانی، بهیاران باید بتوانند آرامش خود را حفظ کرده و علاوه بر مدیریت زمان، استرس خود را کنترل کنند. آن‌ها باید همواره سلامتی افراد را در اولویت قرار بدهند و با توجه به این مسئله، شرایط را مدیریت کنند.

اخلاق حرفه‌ای

یکی از مهمترین وظایف بهیار و کمک بهیار این است که به اصول اخلاق حرفه‌ای پایبند باشند. آن‌ها باید به حریم خصوصی بیماران احترام بگذارند و همچنین اطلاعات محرمانه پزشکی را با دیگران به اشتراک نگذارند.

توانایی کار گروهی

همانطور که اشاره کردیم، بهیاران بخشی از کادر درمان هستند. بنابراین باید توانایی همکاری مؤثر با سایر اعضای تیم درمانی را داشته باشند. هماهنگی با سایر اعضا، وقت‌شناسی و احترام به دیگران در کار گروهی اهمیت بالایی دارد.

بهبود عملکرد شغلی

بهیاران باید همواره بهبود عملکرد خود را هدف قرار دهند و به طور مداوم دانش و مهارت‌های خود را به‌روز رسانی کنند.

جمع‌بندی

بهیاری و کمک بهیاری از زیرشاخه‌های پیراپزشکی هستند که به شایستگی‌ها و مهارت‌های متعددی نیاز دارند. کسی که به عنوان بهیار و کمک بهیار کار می‌کند، باید فردی دلسوز و صبور باشد که به تکنیک‌ها و مهارت‌های نگهداری از بیماران آگاه است و می‌تواند در شرایط اضطراری، در کوتاهترین زمان بهترین تصمیم را برای بهبود حال بیمار بگیرد. کسانی که فکر می‌کنند مهارت‌ها و شایستگی‌های لازم برای بهیاری را دارند، می‌توانند در هنرستان در این رشته تحصیل کنند یا پس از گذراندن دوره بهیاری یک ساله که توسط وزارت بهداشت برگزار می‌شود، مشغول کار شوند. اما گرفتن مدرک آخر راه نیست. افرادی می‌توانند در این عرصه موفق شوند که واقعا به آن علاقه داشته باشند و علی‌رغم تمام سختی‌ها، از کمک به انسان‌های دیگر لذت ببرند.

سلب‌ مسئولیت: تیم تحریریه‌ سخت‌افزارمگ در تهیه‌ محتوای رپورتاژ نقشی نداشته و مسئولیتی در قبال صحت آن ندارد.