از ایران تا روسیه؛ وقتی پهپاد های شاهد به سلاح اصلی کرملین تبدیل می‌شوند!

براساس دو ارزیابی اخیر غربی، روسیه در حال حرکت به سمت واقعیتی است که در آن می‌تواند به زودی 2000 پهپاد ایرانی شاهد را در یک شب به پرواز درآورد.

سرتیپ کریستین فرویدینگ، فرمانده برنامه‌ریزی و ستاد فرماندهی وزارت دفاع آلمان، در مصاحبه‌ای که روز شنبه از شبکه بوندسور پخش شد، توضیح داد که روسیه برای افزایش بیشتر ظرفیت تولید پهپادهای شاهد تلاش می‌کند.

او گفت: آن‌ها می‌خواهند حملات پهپادی‌ را که همین حالا هم انجام می‌دهند، گسترش دهند. هدف این است که بتوانند 2000 پهپاد را به‌صورت هم‌زمان به کار گیرند.

او افزود: ما باید اقدامات پدافندی هوشمندانه‌تری را در نظر بگیریم.

در ارزیابی جداگانه‌ای که روز یک‌شنبه منتشر شد، مؤسسه مطالعات جنگ (Institute for the Study of War) نوشت که استفاده شبانه روسیه از پهپادهای شاهد در ماه‌های ژوئن و جولای، هر ماه 31٪ افزایش یافته است.

تحلیلگران این اندیشکده نوشتند: ما ارزیابی می‌کنیم که اگر روند فعلی استفاده از پهپاد ادامه یابد، روسیه ممکن است تا نوامبر 2025 بتواند تا 2000 پهپاد را تنها در یک شب پرتاب کند.

با این حال، آن‌ها افزودند که روسیه به احتمال زیاد نخواهد توانست به‌طور پیوسته چنین نرخ بالایی از پرتاب روزانه را حفظ کند.

چنین ظرفیتی، جهشی چشمگیر نسبت به پاییز 2024 خواهد بود؛ زمانی که روسیه تقریباً ماهانه 2000 پهپاد به سمت اوکراین پرتاب می‌کرد.

پهپادهای شاهد، پهپادهای انفجاری دوربرد ایرانی هستند که براساس نوع طراحی، بردی بین 600 تا 1200 مایل دارند. در سال جاری، روسیه به‌طور مداوم تعداد پهپادهای شاهد و همچنین پهپادهای فریب‌دهنده‌ای را که هر شب به سمت اوکراین پرتاب می‌کند، افزایش داده و اخیراً، اوایل همین ماه، رکوردی با شلیک هم‌زمان 728 پهپاد بدون سرنشین ثبت کرده است.

افزایش تولید پهپاد های شاهد در روسیه

با افزایش این اعداد، اوکراین و متحدانش نگران‌ هستند که حملات شبانه روسیه، سامانه‌های پدافند هوایی کی‌یف را تحت فشار شدید قرار دهد.

رابرت مادیار بروودی، فرمانده نیروهای سیستم‌های بدون سرنشین اوکراین، هفته اول جولای درباره توان پهپادی روسیه نوشت: روزی 1000 پهپاد و حتی بیشتر خواهد بود. هدفم ترساندن کسی نیست.

پهپاد شاهد طراحی ایرانی دارد، اما روسیه از اپریل 2023 تولید نسخه‌های بومی آن را در منطقه اقتصادی ویژه یلابوگا آغاز کرده است. دولت‌ها و تحلیلگران غربی می‌گویند برخی قطعات حیاتی مورد نیاز تولید این پهپادها از چین تأمین می‌شود.

در ماه اپریل، تحلیل‌گران مؤسسه بین‌المللی مطالعات استراتژیک (IISS) نوشتند تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد که وسعت تاسیسات تولید پهپادهای شاهد از سال 2023 تاکنون دو برابر شده است.

تحلیلگران IISS نوشتند: علیرغم ادامه جریان تأمین شاهد-136 از ایران، مسکو بر تأسیسات تولید داخلی خود سرمایه‌گذاری می‌کند.

اوکراین گهگاه سعی کرده با استفاده از پهپادهای بال‌ثابت دوربرد خود، به یلابوگا حمله کند، اما هنوز مشخص نیست که این کارخانه‌ها آسیب قابل‌توجهی دیده‌اند یا نه.

اطلاعات نظامی کی‌یف نیز در ماه فوریه اعلام کرد که بر روی برخی از پهپادهای انتحاری روسی، نشانه‌هایی از محل تولید در شهر ایژفسک مشاهده کرده که احتمالاً نشان‌دهنده خط تولیدی دیگر در آن منطقه است.

ناتو و اوکراین به دفاع ارزان‌تری نیاز دارند

ژنرال فرویدینگ آلمانی گفت که در مقابل چنین حجمی از تهدید، اتکای صرف به سامانه‌های گران‌قیمت غربی مانند پاتریوت برای مقابله با پهپادهای شاهد، منطقی نیست.

او گفت: ما اساساً به اقدامات پدافندی نیاز داریم که دو، سه یا چهار هزار یورو هزینه داشته باشند.

برای مقایسه، یک سامانه پاتریوت برای دولت آمریکا حدود 1.1 میلیارد دلار هزینه و هر موشک آن حدود 4 میلیون دلار قیمت دارد.

اوکراین در حال حاضر برای مقابله با موج پهپادهای شاهد، از یک شبکه پدافندی چندلایه استفاده می‌کند که شامل موشک‌های سطح‌به‌هوا، موشک‌های پرتاب‌شونده از هوا و گروه‌های متحرکی است که سعی می‌کنند با تیربار پهپادهای ایرانی را سرنگون کنند. یک پهپاد رهگیر تولید داخل به نام Sting نیز اخیراً محبوب شده است.

البته روسیه معمولاً هم‌زمان با پهپادهای شاهد، موشک‌های بالستیک نیز شلیک می‌کند و مقابله با این نوع موشک‌ها نیاز به سامانه‌های پیشرفته و دوربرد مانند پاتریوت دارد. کی‌یف در تلاش است آمریکا و متحدانش را متقاعد کند تا سامانه‌های پاتریوت بیشتری در اختیارش قرار دهند.