ارزیابیهای فنی از وضعیت شبکه اینترنت ایران در 48 ساعت گذشته نشان میدهد که سهم پروتکل IPv6 در ترافیک کاربران به شکل محسوس کاهش پیدا کرده و به محدوده نزدیک به صفر درصد رسیده است. این در حالی است که تحلیلگران نسبت به پیامدهای فنی این عقبگرد و فشارهای مضاعف بر زیرساختهای فعلی شبکه هشدار میدهند.
دادههای تحلیلی از آن حکایت دارند که وضعیت IPv6 در ایران نوسانات شدیدی را تجربه کرده است. درحالیکه در نیمه نخست دی ماه 1404، سهم این پروتکل از ترافیک اینترنت کشور تا بیش از 12 درصد رشد کرده بود، این روند صعودی متوقف شد و در سال 1405، همزمان با محدودیتها و بازگشایی اخیر، این شاخص به حدود 0.1 درصد سقوط کرد؛ وضعیتی که عملاً به معنای حذف IPv6 از سبد مصرف کاربران نهایی است.
با خروج IPv6 از چرخه ترافیک ایران، بار اصلی ارتباطات دوباره بر دوش پروتکل قدیمی IPv4 قرار گرفته است. تحلیلگران حوزه فناوری تأکید میکنند که زیرساخت IPv4 در کشور وابستگی شدیدی به سامانههای NAT و بهویژه CGNAT دارد. انتقال تمامی بار ترافیکی به این پروتکل، فشار پردازشی سنگینی را بر روترها و دروازههای شبکه وارد کرده است. این فشار مضاعف در شبکههای موبایل که قبلاً بخشی از ترافیک خود را از طریق ساختار Dual Stack (استفاده همزمان از IPv4 و IPv6) مدیریت میکردند، نمود بیشتری دارد.

پیامدهای ملموس بازگشت به پروتکل IPv4؛ اختلال در مسیرهای بهینه توزیع محتوا
بازگشت کامل به پروتکل IPv4 و بهرهگیری حداکثری از ترجمه آدرس در CGNAT، پیامدهای فنی متعددی را برای کاربران نهایی به همراه داشته است. بهعنوانمثال، بروز تأخیر در برقراری اولیه اتصال و قطعووصلیهای مقطعی (بهویژه در ساعات پیک مصرف)، کاهش پایداری در نشستهای همزمان و اختلال در ارتباطات طولانیمدت.
علاوهبرآن، سرویسهایی که به تأخیر حساس هستند، نظیر بازیهای آنلاین، ارتباطات Real-Time و همچنین فیلترشکنها، با کاهش محسوس کیفیت و پایداری روبهرو شدهاند. در کنار مشکلات زیرساختی، حذف IPv6 بر نحوه مسیریابی در شبکه نیز تأثیر منفی گذاشته است. بسیاری از شبکههای توزیع محتوا و سرویسهای ابری، بخشی از ترافیک خود را از طریق مسیرهای بهینهتر IPv6 منتقل میکردند. با حذف این مسیرها، ترافیک به سمت گلوگاههای شلوغ و کمبازده IPv4 هدایت شده است.
تحلیلگران حوزه شبکه اعتقاد دارند تا زمانی که پروتکل IPV6 بهعنوان یک استاندارد پایدار و گسترده در شبکه اینترنت ایران احیا نشود، پایداری کامل زیرساختهای ارتباطی کشور همچنان با چالشهای اساسی مواجه خواهد بود. از همین رو، بازگرداندن و توسعه مجدد IPv6 باید به یکی از اولویتهای اصلی در مدیریت شبکه کشور تبدیل شود تا از فشارهای ساختاری بر شبکه ملی اطلاعات کاسته شود.








دیدگاهتان را بنویسید