موج جدید محدودیت‌های گوگل و یوتیوب علیه نهادها و اشخاص ایرانی تحت تحریم

در پی گزارش تحقیقی نشریه «وایر» (Wired) مبنی بر نقض احتمالی قوانین تحریمی ایالات متحده توسط یوتیوب، این پلتفرم ویدئویی و شرکت مادر آن، گوگل، اقدام به حذف و مسدودسازی دسترسی ده‌ها کانال و حساب کاربری مرتبط با اشخاص و نهادهای ایرانی تحت تحریم کرده‌اند.

گزارش وایرد که باتکیه‌بر یافته‌های «پروژه شفافیت فناوری» تدوین شده، حاکی از آن بود که یوتیوب به طور ناخواسته در حال کسب درآمد از کانال‌هایی بوده که تحت مدیریت نهادها یا افراد تحریم شده توسط دولت آمریکا قرار داشته‌اند. طبق قوانین آمریکا، شرکت‌های فناوری این کشور موظف هستند تمام مراودات مالی خود را با فهرست اشخاص و نهادهای تحریم شده قطع کنند.

هرچند وایرد در گزارش خود تأکید کرده است که به دلیل تغییر سیاست‌های یوتیوب در پنهان‌سازی اطلاعات درآمدی کانال‌ها، نمی‌توان با قطعیت درباره میزان درآمدهای ارزی حاصل از این حساب‌ها اظهارنظر کرد؛ اما این گزارش بار دیگر بحث نظارت پلتفرم‌های بزرگ بر رعایت مقررات تحریم را به صدر اخبار حوزه فناوری بازگرداند.

در روزهای اخیر، این سخت‌گیری‌ها به‌صورت عملیاتی اجرایی شده است. خبرگزاری فارس با انتشار اسنادی اعلام کرد که گوگل ضمن غیرفعال‌کردن حساب کاربری این خبرگزاری، پیامی مبنی بر بررسی حساب برای حذف نهایی ارسال کرده است. علاوه بر خبرگزاری فارس، دایره این محدودیت‌ها طیف گسترده‌ای از حساب صرافی‌های رمزارز و اشخاص حقیقی (مانند بابک زنجانی و علی‌اکبر ولایتی) را دربرگرفته است.

از کانال فارس تا صرافی‌های رمزارز؛ بیش از ده‌ها کانال ایرانی یوتیوب بسته شدند

کیان مشکات، وکیل متخصص در حوزه تحریم‌های آمریکا، در گفت‌وگو با وایرد تأکید کرده است که باتوجه‌به قرار گرفتن برخی از این اشخاص و سازمان‌ها در برنامه‌های تحریمیِ چندلایه، ارائه هرگونه خدمات به آن‌ها از منظر قوانین ایالات متحده می‌تواند با ریسک‌های حقوقی جدی برای شرکت‌های فناوری همراه باشد.

وزارت خزانه‌داری آمریکا نیز در واکنش به این گزارش، به شرکت‌های فناوری هشدار داده است که آن‌ها موظف به ارزیابی خطرات ناشی از نقض تحریم‌ها و ایجاد سازوکارهای کنترلی دقیق برای جلوگیری از ارائه خدمات غیرمجاز هستند. این رویکرد گوگل و یوتیوب در حالی اتخاذ می‌شود که قبلاً پلتفرم ایکس نیز به دلیل فروش حساب‌های پریمیوم به برخی مقامات تحریم شده ایرانی، با چالش‌های مشابهی در خصوص رعایت قوانین تحریمی روبه‌رو شده بود.