آیا مایکروسافت می‌تواند گوگل را در بخش جست‌و‌جو شکست دهد؟

بنا به گفته موسسه comScore، در ماه مارس (اسفند) از هر پنج مورد جست‌و‌جو در ایالات متحده یکی با جست‌وجوگر بینگ (Bing) مایکروسافت انجام شده است. البته این آمار با توجه به منابع دیگر تفاوت‌هایی دارد و برای مثال به گفته StatCounter، بینگ تنها 12 درصد از سهم جست‌و‌جو را در اختیار دارد. با این حال آنچه واضح به نظر می‌رسد، جاافتادن هر چه بیشتر موتور جست‌وجوگر بینگ در میان کاربران است. علاوه بر این، یاهو نیز از الگوریتم بینگ استفاده می‌کند و سهم این جست‌و‌جو‌گر نیز به شکل قابل‌توجهی افزایش داشته است. با جمع کردن همه این اعداد، می‌توان نتیجه گرفت یک‌سوم جست‌و‌جوهای انجام شده توسط دسکتاپ‌ها در آمریکا به‌وسیله بینگ یا الگوریتم آن انجام می‌شوند و این عدد کاملا به چشم می‌آید. آیا باید گفت لرزش پایه‌های مستحکم موتور جست‌وجوگر گوگل آغاز شده است؟

 رشد 10 درصدی بینگ

شاید به نظر برسد این رشد به دلیل تغییر در سهم بازار مرورگرها باشد. رفته‌رفته فروش موبایل‌ها و تبلت‌ها از رایانه‌های رومیزی بیشتر می‌شود و به تدریج افراد کمتری را می‌بینیم که تنها از مرورگر اینترنت اکسپلورر و یک موتور جست‌و‌جوی ثابت در رایانه رومیزی‌شان استفاده می‌کنند. این اتفاقات همگی باعث گرایش بیشتر به جست‌وجوگر بینگ شده‌اند. اما داده‌ها نشان می‌دهند که سهم بازار گوگل کروم نیز در حال افزایش است و در مقابل، اینترنت اکسپلورر و موتور جست وجوی پیش‌فرض آن، یعنی بینگ با کاهش مواجه شده‌اند. آنچه در این آمار بسیار قابل‌توجه است، سبقت گرفتن مختصر اینترنت اکسپلورر از کروم در ماه‌های جولای و دسامبر (تیر و مرداد) 2014 است که مصادف با زمان خرید بازگشت به مدرسه و خریدهای کریسمس است. شاید این اتفاق به این دلیل است که کاربرانی که از دستگاه‌های مختلف استفاده می‌کنند همچنان برای دانلود کردن یک مرورگر جدید از اینترنت اکسپلورر استفاده می‌کنند.پس اگر افزایش سهم بینگ مربوط به مرورگرها نیست، چه دلیلی می‌توان برای آن پیدا کرد؟ آمارهای جست‌و‌جوی دسکتاپ‌ها مربوط به همه عملیات‌های جست‌و‌جویی است که از محیط دسکتاپ انجام شده‌اند و نه‌تنها شامل جست‌و‌جوی‌های اینترنتی و برمبنای مرورگرها می‌شوند، بلکه جست‌و‌جوهای انجام شده از درون برنامه‌ها یا خود دسکتاپ را نیز شامل می‌شوند. اگر به روند توسعه بازار سیستم‌های عامل در سال گذشته توجه کنیم، شاید بتوانیم دلیلی منطقی پیدا کنیم. سهم سیستم عامل Windows 8. 1 از 6 درصد در ماه مارس 2014 (اسفند)، به 17 درصد در همین زمان در سال 2015 رسیده است. سیستم عامل Windows 8. 1 از جست‌و‌جوی هوشمند بینگ در charm bar خود استفاده می‌کند و نتایج جست‌و‌جو را مستقیما روی دسکتاپ نمایش می‌دهد. علاوه بر این، مایکروسافت نسخه ارزان‌تری از ویندوز را با عنوان “Windows “8. 1 به همراه بینگ عرضه کرده که از تغییر موتور جست‌و‌جوی پیش فرض اینترنت اکسپلورر از سوی تولیدکنندگان (و نه مصرف کنندگان نهایی) جلوگیری می‌کرد. به عبارت دیگر، بینگ در Windows 8. 1 در ویترین مایکروسافت قرار گرفته است.

تصویر 1 – پنج مرورگر برتر دسکتاپ در آمریکا از مارس 2014 تا آوریل 2015

تصویر2- هفت سیستم عامل برتر دسکتاپ در آمریکا از مارس 2014 تا آوریل 2015 

محبوبیت نه‌چندان زیاد جست‌وجو از دسکتاپ در Windows 8. 1

با این حال به نظر می‌رسد Windows 8. 1 تنها دلیل موفقیت بینگ نباشد. آمار جهانی استفاده از Windows 8. 1 تقریباً برابر با آمار ایالات متحده است، با این حال گوگل، با وجود ممنوعیتش در کشور چین همچنان سهم اصلی را در بازار جهانی داراست (88 درصد). در همین حال، سهم بازار جهانی الگوریتم جست‌و‌جوی بینگ از حدود 7,6 درصد تنها تا 8,3 درصد رشد داشته است. مهم‌تر از همه آنکه رشد فزاینده بینگ از اوایل سال 2013 و پیش از عرضه Windows 8. 1 آغاز شد. یکی دیگر از مواردی که می‌تواند در موفقیت بینگ سهیم باشد، Bing Rewards است. برنامه وفاداری مایکروسافت امتیازاتی به ازای استفاده از جست‌و‌جوگر بینگ، استفاده از ویژگی‌های جدید و آزمایش محصولات و خدمات مایکروسافت برای کاربران در نظر می‌گیرد. این سرویس تنها در آمریکا فعال است که می‌تواند عامل اصلی رشد بینگ در آمریکا باشد. Bing Rewards در سال 2010 آغاز به کار کرد و در ابتدا نقشی در افزایش سهم بینگ از بازار نداشت، اما ممکن است در ادامه نقش خود را ایفا کرده باشد.محبوبیت رو به افزایش بینگ در آمریکا می‌تواند به دلیل بازاریابی موفقیت‌آمیز مایکروسافت نیز باشد. از سال 2013، Bing Predict (سرویس پیش‌بینی‌های بینگ) توانسته است اکثر برندگان اسکار را به درستی پیش‌بینی کند. بینگ با توجه به اینکه یک موتور جست‌و‌جو است، اطلاعات دست اولی درباره مد، خوراک، تکنولوژی و گردشگری در اختیار دارد و علاوه بر آنها تلاش می‌کند نتایج مسابقات ورزش را نیز پیش‌بینی کند. سال گذشته، دستیار صوتی مایکروسافت برای گوشی‌های هوشمند مجهز به ویندوز‌فون که با نام کورتانا (Cortana) شناخته می‌شود، توانست فینال جام جهانی فوتبال را به درستی پیش‌بینی کند. از اکتبر سال گذشته (مهر) بینگ پیش‌بینی انتخابات را نیز به مجموعه فعالیت‌های خود اضافه کرده است.

استفاده از سایر نرم‌افزارهای جست‌وجو

همان‌طور که قبلا اشاره شد، یاهو نیز از الگوریتم بینگ استفاده می‌کند که موتور جست‌و‌جوی پیش فرض در فایرفاکس است. به همین ترتیب، مرورگر Silk آمازون که روی کیندل فایر وجود دارد نیز از الگوریتم بینگ به‌عنوان موتور جست‌و‌جوی پیش فرض استفاده می‌کند. در سال 2013، شرکت اپل، بینگ را به‌عنوان موتور جست‌و‌جوی پیش فرض برای دستیار صوتی خود انتخاب کرد. یک سال بعد، این شرکت بینگ را در سرویس جست‌و‌جوی دسکتاپ خود (spotlight) نیز ادغام کرد. در همین حال، گوگل به‌عنوان موتور جست‌و‌جوی پیش فرض در safari و نیز کروم باقی ماند که این موارد آخر، به‌عنوان دو مورد از محبوب‌ترین مرورگرهای جهان شناخته می‌شوند.

کورتانا در کنار بینگ

تاثیر بینگ به تدریج در حال افزایش است اما بنا به گفته استفان ویتز، مدیر بخش جست‌وجوی مایکروسافت، این موتور جست‌و‌جو به دنبال رقابت با گوگل نیست. مایکروسافت روی یادگیری ماشین متمرکز شده است که همان جست‌و‌جو با زبان طبیعی است و سعی دارد تکنولوژی جست‌و‌جو را ساده‌سازی کند. اشاره استفان ویتز مستقیما به کورتانا است. دستیار صوتی مایکروسافت که در همکاری با بینگ کار می‌کند، شخصیت مشهور سری بازی‌های Halo یعنی کورتانا را به ویژگی‌های جست‌و‌جوی پیشرفته مجهز کرده است. شاید مایکروسافت دیر وارد این بازی شده باشد، اما زمانی که بحث استفاده از تکنولوژی‌های جدید پیش می‌آید بسیار جلوتر از سایر رقبا است. کورتانا پس از حضور در ویندوزفون 8,1، حالا به بازیگری اساسی در ویندوز 10 تبدیل شده است. در ویندوز 10، بخش جست‌و‌جو دارای مکانی جدید در taskbar شده است. مانند Google Now و Siri، شما می‌توانید کلمات کلیدی یا دستورات را به‌وسیله صدا یا نوشتار به دستیار دیجیتالیتان اطلاع دهید. مایکروسافت به کمک کورتانا سعی دارد تغییراتی در نحوه جست‌و‌جوی ما اعمال کند. خروج از مرورگرها و ورود به پلتفرم اصلی. فکرش را بکنید، اگر بتوانید فقط با گفتن “Hey Cortana” فرآیند جست‌و‌جو را آغاز کنید، دیگر چه کسی به گوگل سر می‌زند؟ جالب‌تر اینکه مایکروسافت قصد دارد کورتانا را برای اندروید و iOS نیز ارائه کند. مدیر بینگ، رایان گاوین، در گفت‌وگویی با نشریه تایم بیان کرد: «ما عقیده داریم با گسترش و تحول جست‌و‌جو، دوره باز کردن یک صفحه وب و نوشتن مجموعه‌ای از کلمات در یک کادر به پایان خواهد رسید». اگر مایکروسافت بتواند سریعتر به عصر جدید برسد، استفاده از بینگ نیز در آینده با افزایش چشمگیری روبه‌رو خواهد شد.

ریسک گوگل در بازار اروپا

درحالی‌که بینگ به دنبال محکم کردن جای پای خود است، گوگل مشغول دست و پنجه نرم کردن با مشکلات متعددی است. پس از عدم موافقت با “حق فراموش شدن” که از سوی دادگاه اروپا جزو حقوق انسانی به حساب آمده، گوگل به ناچار باید چهار سال تحت بازرسی‌های اعتمادسنجی قرار گیرد. اخیرا نیز اخباری مبتنی بر نقض قوانین اعتمادسنجی از سوی گوگل به گوش می‌رسد که می‌تواند وضع را برای گوگل بدتر از قبل کند. این اتفاقات می‌توانند ممنوعیت‌های بیشتری برای گوگل به همراه داشته باشند و در نتیجه باعث از دست رفتن سهم 91 درصدی آن از بازار اروپا شوند. در سال 2010، مایکروسافت نیز در شرایط مشابهی قرار داشت. در آن سال، فروش ویندوز به همراه نصب پیش فرض اینترنت اکسپلورر روی آن عملی مجرمانه در بازار به شمار رفت. مایکروسافت به ناچار باید مجموعه‌ای از مرورگرها را به کاربران خود پیشنهاد می‌داد. این کار باعث کاهش سریع سهم اینترنت اکسپلورر از بازار اروپا شد. این محدودیت در اوایل سال 2015 به اتمام رسید و از آن به بعد مایکروسافت توانست سیاست‌های جدیدی در پیش گیرد. معرفی مرورگر جدید مایکروسافت به نام Microsoft Edge و افزایش روزافزون کورتانا می‌تواند باعث افزایش استفاده از بینگ در اروپا، آمریکا و سایر کشورهای جهان شود. برای قبول این مورد تنها کافی است به 1,5 میلیارد کاربری فکر کنید که قرار است به‌طور رایگان به‌روز‌رسانی ویندوز 10 را در تابستان امسال دریافت کنند. باید پرسید آیا کورتانا می‌تواند جهان را به نفع مایکروسافت تسخیر کند؟