حالت بزرگسالان ChatGPT به زودی از راه می‌رسد

روز گذشته، OpenAI جدیدترین نسخه مدل اصلی هوش مصنوعی خود، یعنی GPT-5.2 را منتشر کرد؛ مدلی که به‌عنوان پاسخی به تلاش مداوم این شرکت برای همگام ماندن با رقبا معرفی شد. هرچند گزارش‌ها نشان می‌دهد این نسخه در اغلب آزمون‌های معیار عملکرد مطلوبی دارد، موضوعی وجود داشت که OpenAI درباره آن توضیحی ارائه نکرد: این‌که سطح «تمایلات بزرگسالانه» مدل دقیقاً چقدر است. طبق گفته فیدجی سیمو، مدیر حوزه اپلیکیشن‌های OpenAI، کاربران قرار است پاسخ این موضوع را اوایل سال آینده میلادی، یعنی سه‌ماهه نخست 2026 دریافت کنند؛ به این معنا که «حالت بزرگسال» (Adult Mode) در همان دوره زمانی در ChatGPT فعال خواهد شد.

نسخه‌ای که در رسانه‌ها از آن با عنوان «ChatGPT با ذهنیت مخصوص محتوای بزرگسال» یاد شده، در واقع همان قابلیتی است که سم آلتمن، مدیرعامل OpenAI، اوایل سال جاری میلادی وعده داده بود. او این وعده را پس از آن مطرح کرد که گروهی از کاربران نسبت به تغییرات ایجادشده در GPT-5 واکنش تندی نشان دادند و ادعا کردند این به‌روزرسانی باعث شده شخصیت چت‌بات بیش از حد محدود و کنترل‌شده به نظر برسد.

در اکتبر 2025، آلتمن تأیید کرد که شرکت عمداً بخشی از ویژگی‌های شخصیتی چت‌بات را کاهش داده است. در آن زمان، نگرانی‌های فزاینده درباره سلامت روان کاربران بالا گرفته بود، به‌خصوص پس از آن‌که والدین یک نوجوان 16‌ ساله که پیش از خودکشی از ChatGPT درباره روش بستن گره طناب پرسیده بود، علیه OpenAI شکایتی با موضوع «مرگ غیرقانونی» مطرح کردند.

این شرکت در واکنش به این انتقادات، مجموعه‌ای از کنترل‌های والدین و ابزارهای جدید برای محدودسازی مخاطبان کم‌سن معرفی کرد و نسخه‌ای «ایمن‌تر» از ChatGPT را در دسترس آنان قرار داد. این نسخه، سن کاربر را تخمین می‌زند و او را به تجربه‌ای متناسب وارد می‌کند. همین سیستم تخمین سن، کلید اصلی ایجاد مسیر ورود به قابلیت‌های «ویژه بزرگسالان» محسوب می‌شود.

سیمو توضیح داده که OpenAI همچنان مشغول آزمایش فناوری تأیید سن است و قصد دارد از توانایی این سیستم برای تفکیک دقیق نوجوانان و جلوگیری از اشتباه گرفتن بزرگسالان اطمینان کامل پیدا کند. تنها پس از حصول این اطمینان، نسخه‌های جداگانه برای گروه‌های سنی مختلف فعال خواهد شد.

در این مرحله، «حالت بزرگسال» ChatGPT ناگزیر با وعده‌ صریح آلتمن درباره اجازه تولید «محتوای جنسی» توسط چت‌بات پیوند خورده است. البته او بعداً توضیح داد هدف اصلی این قابلیت، فراهم‌کردن آزادی بیشتر برای کاربران بزرگسال در نحوه تعامل با چت‌بات است؛ از جمله اینکه چت‌بات بتواند در طول گفت‌وگوها برای هر کاربر یک «شخصیت» سفارشی‌سازی‌شده ایجاد کند و در طول تعامل تکامل یابد.

آیا Adult Mode واقعاً مناسب کاربران بزرگسال ChatGPT است؟

هرچند از دید بسیاری، بزرگسالان بهتر از کودکان متوجه می‌شوند که در حال صحبت با یک ماشین هستند و نه یک انسان واقعی، همچنان تردیدهایی درباره این ایده وجود دارد. اعطای امکان وابسته‌شدن کاربران به یک شخصیت مصنوعی، از منظر ایمنی چندان قابل دفاع به نظر نمی‌رسد. پژوهشی که اوایل امسال در مجله Journal of Social and Personal Relationships منتشر شده، نشان داده بزرگسالانی که با چت‌بات‌ها ارتباط عاطفی برقرار کرده‌اند، بیش از سایرین در معرض سطوح بالاتری از پریشانی روانی قرار دارند.

تحقیقات دیگری نیز بیان می‌کند افرادی که در زندگی واقعی روابط اجتماعی کمتری دارند، گرایش بیشتری به درددل‌کردن با چت‌بات‌ها پیدا می‌کنند. حتی خود OpenAI در گذشته اذعان کرده بود که برخی کاربران ممکن است به‌طور ناخواسته به ChatGPT وابستگی عاطفی پیدا کنند. ارائه چنین قابلیتی به‌عنوان «انتخاب آزاد یک فرد بالغ» در حالی مطرح می‌شود که هنوز دانش چندانی درباره پیامدهای اجتماعی و روانی این فناوری وجود ندارد، و همین موضوع شائبه‌ شانه خالی‌کردن از مسئولیت را ایجاد می‌کند.