نقش ارز دیجیتال در جنگ روسیه و اوکراین – هم درد و هم درمان

جنگ هزینه دارد! این اولین چیزی است که هر فرمانروایی پیش از آغاز جنگ باید مد نظر داشته باشد. تنها یک چیز است که جنگ را پیش می‌برد و آن پول است! تامین هزینه‌ی تدارکات و تسلیحات جنگی همان چیزی است که در مواقع حساس مشکل گشا خواهد شد و نمونه‌های زیادی از این مورد را در طول تاریخ دیده‌ایم. برای مثال جنگ آمریکا و عراق در سال 2003 را در نظر بگیرید که بیش از 1.1 تریلیون دلار هزینه در بر داشت و تنها پشتیبانی درست از آن بود که سبب شد این جنگ بسیار سریع تمام شود. اما با پیشرفت تکنولوژی یک فاکتور دیگر در بحث مالی اضافه شده و آن ارز دیجیتال است! به همین دلیل تصمیم گرفتیم تا در این مقاله به نقش ارز دیجیتال در جنگ روسیه و اوکراین بپردازیم و نحوه‌ی استفاده‌ی هر دو کشور از این منابع سرشار را بررسی کنیم.

• حمله روسیه و جنگ اوکراین – بدافزار مخرب Wiper در کامپیوترهای اوکراینی
• درخواست رییس جمهور اوکراین از تیم کوک – روس‌ها را بن کن!

همانطور که گفتیم در شرایط جنگی، منابع مالی مهمتر از هر فاکتور دیگر است. همانقدر که آتش توپخانه و سوخت و تدارکات سربازان از اهمیت فراوانی برخوردار است، منابع مالی نیز همانند بستری است که فراهم شدن تمام این موارد را تضمین می‌کند. پس پیش از هر چیزی باید خزانه‌ی خود را نگاه بی‌اندازید و بعد از آن یک جنگ را آغاز کنید. طبیعتا بار مالی جنگ بر دوش دولت‌هاست و در دنیای صنعتی امروز ما، تامین نیازهای مالی با فروختن اوراق قرضه جنگی توسط دولت همان کشور فراهم می‌شود. برای مثال کشور اوکراین را در نظر داشته باشید که از روز آغاز جنگ تا همین امروز بیش از 300 میلیون دلار اوراق قرضه جنگی فروخته است تا منابع مورد نیاز مالی برای ادامه‌ی جنگ را در اختیار داشته باشد.

نقش ارز دیجیتال در جنگ روسیه و اوکراین

زندگی کردن در دوران دیجیتال و تکنولوژی به غیر از مضررات گوناگونی که همه از آن صحبت می‌کنند، فوایدی هم دارد که یکی از آن‌ها پول و ارز دیجیتال است. جنگ روسیه با اوکراین هم از این لحاظ با دیگر جنگ‌ها متفاوت است و آن نقش پررنگ ارزهای دیجیتال در آن است که ظاهرا برای اولین بار به صورت بسیار جدی و گسترده مد نظر قرار گرفته است. چند روز پیش از آغاز جنگ روسیه و اوکراین، میخائیلو فدوروف، معاون نخست وزیر اوکراین و وزیر دیجیتال این کشور از مردم سراسر جهان خواست تا با اهدای کمک‌های مالی ارز دیجیتال خود، با اوکراین همبستگی نشان دهند.

این دقیقا همان نقطه‌ای است که جنگ روسیه با اوکراین را با دیگر جنگ‌های قبلی دنیا متمایز می‌کند. پیش از این اگر کشور و مردم یک کشور می‌خواستند با جای دیگری کمک رسانی کنند (که حتما نباید دلیلش جنگ باشد، شاید یک زلزله یا سیل بزرگی که در یک کشور دیگر می‌آمد) باید یا به وسیله‌ی اشیاء و حمل و نقل آن انجام می‌شد، یا با گذشت چند روز از آن واقعه و در صورت فراهم بودن شرایط بانکی، پول اهدایی مردم به کشور مقصد می‌رسید اما اکنون اوضاع فرق کرده است.

تا زمان نگارش همین مقاله، مردم سراسر دنیا بیش از 200 بیت کوین به حساب بلاکچین دولت اوکراین واریز کرده‌اند که ارزش دلاری آن به بیش از 50 میلیون دلار می‌رسد. شاید این مبلغ نتواند به اندازه‌ی فروش اوراق قرضه توسط دولت برسد اما باید قبول کنید که بی‌ارزش هم نیست! این همان چیزی است که از ابتدای مقاله‌ درباره‌ی آن حرف می‌زنیم. این روش جدیدی برای دسترسی به سرمایه جهانی است که شاید جنبه‌ی خوشایند ارزهای دیجیتال باشد. با اهدای مالی مستقیم مردم دنیا به صورت ارز دیجیتال، دولت اوکراین توانسته تا بدون نیاز به واسطه‌های مالی، سرعت تامین نیازهای خود را تسریع کند.

اما این فقط یک روی سکه بود و روی دیگر آن نیز مهم است. رمزارزها به همان اندازه که مفید واقع می‌شوند، خطراتی هم دارند. همانطور که اوکراینی‌ها از این فاکتور به نفع خود استفاده می‌کنند، روس‌ها هم می‌توانند از ارز دیجیتال برای تامین مخارج خود استفاده کنند. برای همین است که فدوروف در توییتر از همه‌ی صرافی‌های ارز دیجیتال خواست تا دسترسی کاربران روسی را به سرویس‌های خود مسدود کنند. هر چند که جامعه‌ی ارز دیجیتال با این پیشنهاد فدوروف موافقت نکرد.

چنگ پنگ ژانو، بنیانگذار صرافی بایننس گفته که این صرافی مکانی برای کارهای سیاسی نیست و نمی‌تواند فعالیت کاربران روسی را مسدود کند هر چند که اگر تحریم بین‌المللی صورت بگیرد، اون این کار را انجام خواهد داد. از آنجایی که اخیرا روس‌ها با تحریم‌های بانکی و کنترل سرمایه اتحادیه اروپا و آمریکا رو به رو شده است و محدودیت زیادی برای استفاده از پول‌های خود دارد، امکان استفاده از ارز دیجیتال برای انجام این معاملات زیاد خود را دارند. تقاضای کشور روسیه برای خرید فیلترشکن‌ها و استفاده از شبکه‌های عمومی به صورت آنلاین در هفته‌ی گذشته 4 برابر شده است. از آن سو تقاضای روسیه برای استفاده از ارزهای دیجیتال نیز به اندازه‌ی 15 درصد افزایش داشته است.

استفاده از رمزارزها برای دور زدن تحریم‌ها مسئله‌ای است که از چندین سال قبل مطرح بوده و هنوز هم نگرانی‌های زیادی در مورد آن وجود دارد. بسیاری از کشورهای آشنا به تحریم از این رمزارزها برای دور زدن تحریم‌های خود استفاده کردند اما استفاده‌ی روسیه از این موضوع بسیار بعید است یعنی بعید است که این موضوع بتواند روسیه را از تحریم‌های بین‌المللی نجات دهد.

شاید با خود بپرسید چرا؟ یک اینکه اکنون بسیاری از موسسات و مسئولان روسیه باید به تازگی شروع به ساختن پروفایل در این صرافی‌ها کنند و دو اینکه ارزش معاملات روزانه در کریپتو تنها به چند میلیارد دلار می‌رسد. با وجود اینکه این رقم بسیار زیاد است اما باید قبول کنید که در مقابل میزان معاملات کل سیستم مالی دنیا بسیار ناچیز است. اگر روسیه به صورت جدی بخواهد بر روی این موضوع سرمایه‌گذاری کند، باید این موضوع را بداند که این بازار هنوز به اندازه‌ی کافی برای او بالغ نشده است.

با این وجود به لطف کاهش ارزش روبل روسیه، ارزش کلی بیت کوین نیز تحت شعاع قرار گرفته است. شاید این موضوع سبب بزرگ‌تر شدن بازار کریپتو بشود اما هنوز برای رسیدن به دورانی که همه چیز با کریپتو انجام شود خیلی فاصله داریم. شاید بتوان برای دور زدن تحریم‌ها (در مقیاس کوچک) از کریپتو استفاده کرد اما در سال‌های آینده استفاده از این موضوع بسیار بیشتر خواهد شد و از طرفی اعمال تحریم‌ بر روی کشورها بسیار سخت‌تر خواهد بود.