مقایسه عملکرد بازی های کامپیوتری بر روی دو پلتفرم PC و Steam Machine (نبرد ویندوز 10 و لینوکس)

همان گونه که پیش تر در قالب این مطلب به آن اشاره کرده بودیم، جاه طلبی جدید شرکت Valve در دنیای بازی های کامپیوتری، پس از موفقیت و گسترش قابل توجه شبکه ی آنلاین استیم در میان گیمر های علاقمند به پلتفرم PC، اکنون بر روی عرضه کردن ابزار Steam Machine به بازار تمرکز یافته است. استیم ماشین را در واقع می توان نوعی پلتفرم سخت افزاری جدید برای بهره بردن از بازی های کامپیوتری قلمداد کرد که از یک سو قرار است با بهره گیری از لیست پر و پیمان بازی های کامپیوتری حاضر در شبکه ی استیم به رقابت با کنسول های خانگی بپردازد و از سوی دیگر به مدد استفاده از یک سیستم عامل جدید و اختصاصی که مبتنی بر لینوکس است و Steam OS نام دارد، این هدف را در سر می پروراند که حتی پلتفرم PC را نیز به چالش بکشد. با این حال تا کنون هر آن چه در مورد این ابزار جدید مطرح بود به ادعا ها و وعده وعید های رییس شرکت Valve یعنی گیب نیول و همچنین سایر همکاران او در مورد ابزار استیم ماشین مربوط می شد. اما اکنون این ابزار جدید و پر حرف و حدیث به شکل رسمی به بازار عرضه شده است و از همین رو می توان قابلیت های آن را به شکل عینی مورد بررسی قرار داد و به این پرسش بسیار مهم خیلی واضح پاسخ گفت که آیا استیم ماشین قادر است به طور جدی برای سایر پلتفرم های سرشناس موجود در بازار در زمینه ی بازی های کامپیوتری و به خصوص نزدیک ترین رقیب خود به لحاظ معماری یعنی پلتفرم PC تهدیدی محسوب شود و آن ها را در این کارزار پر مخاطب به چالش بکشد یا خیر؟

برای پاسخ گفتن به این پرسش قابل اعتنا، اعضای گروه Ars Technica به تازگی توانایی های ابزار Steam Machine در فرآیند اجرای بازی های کامپیوتری را به شکل جدی مورد تست و بررسی قرار داده و به مقایسه ی کیفیت و نوع عملکرد آن با عملکرد پلتفرم PC پرداخته اند. در واقع از آن جایی که معماری ابزار استیم ماشین در پیوند با سیستم عامل مورد استفاده قرار گرفته در آن، نوعی معماری لینوکس محور محسوب می شود، اعضای تیم بررسی مذکور برای این مقایسه به سراغ یک سیستم کامپیوتری مبتنی بر ویندوز رفته اند تا رقابت میان PC و استیم ماشین به شکل پایاپای برگزار گردد. آن هم جدید ترین نسخه از ویندوز مایکرو سافت یعنی ویندوز 10 که این روز ها می رود تا جای خود را به عنوان سیستم عامل بسیاری از کامپیوتر های شخصی محکم کند. البته اعضای گروه Ars Tecnica پیش از این نیز حدس می زدند که ابزار استیم ماشین در تقابل با پلتفرم PC از دبدگاه اجرای بازی های کامپیوتری، از برخی لحاظ به مشکل بر بخورد؛ چرا که اکثریت قریب به اتفاق بازی های کامپیوتری روز که فرنچایز های مشهور و پر طرفدار را شامل می شوند، بر اساس سازگاری با پلتفرم ویندوز و بر مبنای واسط دایرکت اکس (این روز ها نسخه ی دایرکت اکس 11) ساخته می شوند و این در حالی است که سیستم عامل اصلی استیم ماشین مبتنی بر لینوکس بوده و درایور های آن با واسط Open GL سازگار هستند. بنا بر این نمی توان انتظار داشت که این دسته از بازی های ساخته شده بر مبنای واسط Direct X بر روی سیستم عامل Steam OS همان عملکرد قابل توجه خود بر روی سیستم عامل ویندوز را داشته باشند. از همین رو برای این که مقایسه ی صورت گرفته میان دو پلتفرم PC و استیم ماشین کاملاً عادلانه باشد، اعضای تیم Ars Technica برای محک زدن توانایی های این دو پلتفرم به سراغ بازی هایی رفته اند که نسخه ی مبتنی بر ابزار استیم ماشین آن ها نیز وجود داشته باشد یا به عبارت بهتر، بازی های مذکور نسخه ی بهینه شده برای سیستم عامل Steam OS را نیز دارا باشند. از آن جایی که بخش مهمی از مقایسه ی عملکرد میان دو پلتفرم PC و استیم ماشین به بررسی توان پردازش گرافیکی این دو پلتفرم مربوط می شود، اعضای تیم بررسی علاقه مند بودند تا از بازی های روز بازار نظیر Fallout 4 یا Call of Duty: Black Ops 3 در این مقایسه بهره بگیرند اما هیچ کدام از این دو بازی در کنار اکثر فرنچایز های نام آشنای روز، از نسخه های مبتنی بر سیستم عامل Steam OS بهره نمی بردند و از همین رو برای مقایسه ای کاملاً برابر، اعضای گروه بررسی به سراغ بازی هایی رفتند که علاوه بر نسخه ی PC از نسخه ی بهینه شده ی مبتنی بر سیستم عامل Steam OS نیز بهره می برند. از همین رو دو بازی Middle Earth: Shadow of Mordor و همچنین Metro Redux برای این بررسی مورد استفاده قرار گرفته اند که هر دوی آن ها علاوه بر بهره مند بودن از هر دو نسخه ی مبتنی بر ویندوز (ویندوز 10) و Steam OS ، از لحاظ کیفیت و قدرت گرافیکی نیز سنگ محک بسیار خوبی برای به چالش کشیدن توان گرافیکی دو پلتفرم مذکور بودند. از سوی دیگر همان گونه که در سطور پیشین این متن نیز به آن اشاره شد، اعضای تیم بررسی برای انجام مقایسه ای عادلانه میان عملکرد دو پلتفرم PC و استیم ماشین، شرایط را به گونه ای کاملاً برابر مهیا نمودند. به این ترتیب که سیستم سخت افزاری کامپیوتر مورد بررسی دقیقاً از لحاظ توان پردازشی برابر با استیم ماشین در نظر گرفته شد و در واقع اعضای گروه Ars Technica از یک مدل استیم ماشین کاملاً جدید نیز در جریان فرآیند مقایسه ای خود استفاده کردند. اگر کنجکاو به دانستن این موضوع هستید که بررسی مذکور بر اساس چه نوع قطعات سخت افزاری انجام گرفته است، می توانید این مشخصات را در سطر پایین مشاهده نمایید.

• سیستم عامل : Microsoft Windows 10 Pro (64-bit) and SteamOS 2.0 4.1.0-0 (on separate drives) O
• پردازنده : Intel Pentium G3220 (Haswell), dual-core, 3.0GHz
• کارت گرافیک : Zotac Geforce GTX660 (2GB) w/ GeForce Game Ready Driver v. 358.91
• حافظه ی رم : 8GB DDR3-1600 <
• فضای ذخیره سازی : Western Digital WD Blue 7200 rpm 500GB HD x 2

به منظور سنجش میزان توان پردازشی دو پلتفرم مذکور، این بررسی توسط ابزار سنجش Geekbench 3 انجام شده است و دلیل اصلی تیم بررسی برای انتخاب ابزار مذکور این بوده که ابزار سنجش Geekbench 3 از نسخه ی مبتنی بر لینوکس نیز بهره می برد. در تصاویر زیر می توانید نتیجه ی این بررسی را به شکل عینی مشاهده نمایید. همان گونه که در دو تصویر نخست کاملاً مشخص به نظر می رسد، پلتفرم PC در فرآیند پردازش مرکزی خود (پردازش اصلی و غیر گرافیکی) چه بر اساس پارامتر تک هسته ای و چه بر مبانی پارامتر چند هسته ای، از ابزار استیم ماشین پیشی می گیرد.

پس از مقایسه کردن توان پردازنده ی مرکزی دو پلتفرم مذکور با یکدیگر، به سراغ قیاس توانایی نهفته در پردازنده ی گرافیکی آن ها با هم می رویم که بر اساس توضیحات سطور فوق بر اساس محک دو بازی سایه ی موردور و کلکسیون مترو انجام گرفته است. نکته ی قابل توجه در این بخش قضیه میزان افت فریم اجرای دو بازی مذکور بر روی دستگاه استیم ماشین است. به گونه ای که میزان پایین تر بودن نرخ فریم دو بازی مذکور به هنگام اجرا بر روی ابزار استیم ماشین، چیزی ما بین 21 تا 58 در صد پایین تر از فرآیند اجرای این عناوین بر روی پلتفرم PC مبتنی بر ویندوز 10 بوده است. به عنوان مثال به هنگام اجرای بازی سایه ی موردور بر روی کیفیت دیداری HD با تنظیمات Ultra بر روی پلتفرم PC مبتنی بر ویندوز، نرخ فریم تجربه شده چیزی برابر با رقم 34.5 فریم در ثانیه بوده است و این در حالی است که نرخ فریم بازی مذکور با همین تنظیمات بر روی ابزار استیم ماشین که مبتنی بر سیستم عامل Steam OS است تنها رقمی معادل 14.6 فریم در ثانیه را نشان می دهد. البته اعضای تیم بررسی کننده برای به دست آمدن اعداد و ارقام بیان شده، فرآیند تست مقایسه ای میان دو پلتفرم مذکور در هنگام اجرای دو بازی یاد شده را سه بار تکرار کرده اند و از همین رو تمامی اعداد و ارقام به دست آمده از این بررسی، میانگینی از این تست سه گانه محسوب می شوند و بر این اساس کاملاً دقیق به نظر می رسند. برای درک بهتر قضیه در تصاویر پایین می توانید نتایج این مقایسه در دو بازی سایه ی موردور و کلکسیون مترو را مشاهده نمایید. نتایجی که مشخصاً برتری پلتفرم PC را به لحاظ کیفیت اجرای این دو بازی نسبت به ابزار استیم ماشین نشان می دهد.

در این میان برای هر چه دقیق تر شدن نتایج بررسی مذکور، اعضای گروه Ars Technica فرض را بر این نهادند که به احتمال فراوان بازی های تولید شده توسط شرکت Valve که همگی آن ها از موتور گرافیکی اختصاصی این شرکت یعنی موتور سورس یا همان Source Engine بهره می برند، ارتباط بهتری با دستگاه استیم ماشین برقرار می سازند و روان تر از پلتفرم PC بر روی این ابزار اجرا می شوند. به همین منظور عناوینی نظیر Portal ، Team Fortress 2 ، DOTA 2و Left 4 Dead 2 که همگی جزو عناوین تولید شده به دست شرکت Valve هستند بر روی پلتفرم PC و همچنین ابزار استیم ماشین تست شدند تا کیفیت اجرای آن ها بر روی این دو پلتفرم به طور دقیق مشخص شود. با این حال در کمال تعجب و بر خلاف انتظار گروه بررسی کننده، پس از تست کردن این بازی ها بر روی دو پلتفرم مذکور مشخص شد که شرایط فرق چندانی با قبل ندارد و بازی های ساخته شده به دست شرکت Valve نیز همچون عناوین تولید شده به دست استودیو های جانبی و سوم شخص، بر روی پلتفرم PC بسیار روان تر از ابزار استیم ماشین اجرا می شوند. در این میان تنها بازی Left 4 Dead 2 بود که از لحاظ کیفیت اجرا بر روی دو پلتفرم مذکور تقریباً شرایطی برابر داشت. این نتایج را به شکل عینی می توانید در تصویر زیر مشاهده نمایید.

در کل می توان گفت که پلتفرم جدید استیم ماشین با تمام تبلیغات و هیاهو هایی که توسط اعضای شرکت Valve پشت سر آن بود، در عمل نتوانسته است عملکرد چندان مناسبی را در میدان عمل از خود به نمایش بگذارد و بر خلاف اظهار نظر های پیشین رییس شرکت Valve یعنی گیب نیول می توان گفت که حداقل در حال حاضر این پلتفرم هیچ مزیتی نسبت به پلتفرم PC ندارد. به هر حال مقایسه ی صورت گرفته در مورد این دو پلتفرم، بر اساس دو واسط دایرکت اکس 11 و Open GL انجام شده است و با فراگیر تر شدن ساخت بازی هایی که بر اساس واسط دایرکت اکس 12 و Open GL بهبود یافته بر اساس تکنیک Vulkan ساخته می شوند شاید بتوان تغییراتی را در این اعداد و ارقام مشاهده کرد. اگر چه شاید در آینده ای نزدیک این معادله بر هم بخورد، اما در حال حاضر می توان گفت که ابزار استیم ماشین هیچ تهدید جدی و مسلمی برای سایر پلتفرم های بازی محسوب نمی شود و توان به چالش کشیدن آن ها را ندارد. حتی شاید این جاه طلبی جدید اعضای شرکت Valve همچون میکرو کنسول Ouya در نهایت به پلتفرمی کاملاً شکست خورده برای انجام بازی های کامپیوتری تبدیل شود و جناب نیول را ناچار سازد که همچنان به همان شبکه ی آنلاین استیم و بازی های انحصاری و پول ساز خود دل ببندد.