سؤالهای جدیدی درباره سیاستهای وزارت ارتباطات در حوزه اینترنت و پیامرسانها در مجلس اعلام وصول شده است. این سؤالها به مسائلی چون رفع فیلتر واتساپ پس از جنگ دوازده روزه و فعالیت برخی گروهها و کانالهای موسوم به انقلابی در پیامرسانهای داخلی مربوط میشود.
در شرایطی که انتظار میرفت با عادیتر شدن وضعیت کشور پس از جنگ دوازده روزه، واتساپ به شرایط پیش از دیماه 1404 بازگردد، یکی از نمایندگان مجلس بار دیگر سؤالی درباره رفع فیلتر این پیامرسان مطرح کرده است. موضوع سؤال نه چرایی ادامه فیلترینگ، بلکه اساساً این است که چرا واتساپ پس از جنگ دوازده روزه رفع فیلتر شده است.
اعضای وزارت ارتباطات روز گذشته، مورخ 17 شهریور، روز چالشبرانگیزی را در مجلس شورای اسلامی پشت سر گذاشتند. علاوه بر سؤال درباره واتساپ، حمید رسایی نماینده تهران، نیز ُسؤال دیگری را برای طرح در صحن علنی اعلام وصول کرد. سؤالهای مطرحشده در شرایطی است که نمایندگان مجلس مدت کوتاهی قبل در یک نشست آنلاین، میزبان ستار هاشمی، وزیر ارتباطات، برای پاسخگویی به سؤال دیگری بودند.
تکرار سؤالهای نمایندگان مجلس درباره سیاستهای اینترنتی دولت پزشکیان و مخالفت برخی از آنها با رفع محدودیتهای اینترنت پس از جنگ، این سؤال را ایجاد کرده است که آیا مجلس به دنبال بازگرداندن محدودیتهای اینترنتی است یا این اقدامات واکنشی به تصمیم دولت برای بازگشایی اینترنت پس از جنگ محسوب میشود.
محمد حاتمیزاده، معاون پارلمانی وزارت ارتباطات، در گفتوگویی میگوید: «همه این تلاشهای مجلس برای نشان دادن مخالفنشان با رفع فیلترینگ است.» به گفته حاتمیزاده، برخی نمایندگان اعتقاد دارند پلتفرمهای خارجی میتوانند عامل آسیبهای امنیتی، اجتماعی و فرهنگی باشند و به همین دلیل با رفع فیلترینگ پس از جنگ موافق نبودهاند.
او توضیح میدهد که این نمایندگان به دلایل امنیتی، اجتماعی و فرهنگی با رفع فیلترینگ موافق نبودند و پلتفرمهای خارجی را منشأ تهدید میدانستند. به گفته معاون پارلمانی وزارت ارتباطات، در صورت قانع نشدن نمایندگان از پاسخهای وزیر، این سؤالها میتوانند بار دیگر به صدور کارت زرد برای وزیر ارتباطات منجر شوند.
سؤال حمید رسایی: چرا برخی کانالهای انقلابی در پیامرسانهای بومی فعال نبودند؟
سؤال حمید رسایی ریشه به جلسه کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی در ماه گذشته داشت. حاتمیزاده میگوید حدود یک ماه پیش، وزارت ارتباطات در جلسه کمیسیون امنیت به پنج سؤال پاسخ داده که در نهایت دو نماینده، از جمله حمید رسایی و ابراهیمی، از پاسخها قانع نشدهاند.
به گفته او، سؤال رسایی درباره حمایت از پیامرسانهای داخلی بوده است. وزارت ارتباطات در پاسخ اعلام کرده که حمایت از پلتفرمها از قبل وجود داشته و در دوران جنگ نیز افزایش پیدا کرده است. حتی به گفته حاتمیزاده، وزارت ارتباطات بخشی از منابع اختصاصی خود را برای خرید تجهیزات و تقویت پیامرسانهای داخلی اختصاص داده است.
رسایی پرسیده است: «چرا برخی کانالها و پلتفرمهای بومی امکان فعالیت داشتهاند؛ اما کانالهای موسوم به «تبیینگر و تأثیرگذار انقلابی» در جریان جنگ شناختی و رسانهای امکان فعالیت نداشتهاند؟» وزارت ارتباطات در پاسخ به سؤال این نماینده اعلام کرده است که مسئولیت تعیین امکان فعالیت یک کانال در پیامرسان بر عهده این وزارتخانه نیست و وزارت ارتباطات نمیتواند مانع فعالیت یک کانال در یک پلتفرم شود.
سؤال ابراهیمی: آیا مردم از قرار گرفتن اطلاعات خود در واتساپ رضایت دارند؟
دومین سؤال از سوی نادرقلی ابراهیمی، نماینده مردم اراک، مطرح شد و بهطور مستقیم به امنیت اطلاعات کاربران واتساپ ارتباط داشت. او درباره سؤال خود گفته است: «آیا شهروندان ایرانی رضایت دارند اطلاعاتی که در واتساپ بارگذاری میکنند، در معرض سوءاستفاده قرار بگیرد یا خیر؟»
این نماینده مدعی شده است که بر اساس گزارشهایی، واتساپ بستری برای دسترسی و استفاده گسترده از دادههای کاربران است و حتی شرکتهایی در آمریکا و اسرائیل نیز درباره نحوه استفاده از اطلاعات کاربران از واتساپ شکایت کردهاند. ابراهیمی در حالی بر این موضوع تأکید دارد که رفع فیلتر واتساپ در دیماه 1403 با مصوبه شورایعالی فضای مجازی و با حضور سران سه قوه انجام شده بود.
ستار هاشمی در پاسخ به سؤال ابراهیمی اعلام کرد: «رفع محدودیت واتساپ پس از جنگ دوازده روزه با مجوز شورایعالی فضای مجازی و شورایعالی امنیت ملی انجام شده است. بااینحال، وزارتخانه نامه یا سندی از این مجوزها ارائه نکرده است.» او تصریح کرد که وزارت ارتباطات خواست مصوبه یا نامه مربوط به رفع فیلتر واتساپ پس از جنگ ارائه کند؛ اما چنین سندی در اختیار او قرار نگرفته و پاسخ وزارتخانه صرفاً شفاهی بوده است.
از طرفی، معاون پارلمانی وزارت ارتباطات در واکنش به درخواست ارائه سند رفع فیلتر واتساپ نیز میگوید: «مصوبه مربوط به رفع فیلتر این پیامرسان، بخشی از یک مصوبه 32 بندی بوده و اعضای شورایعالی فضای مجازی نیز در جریان آن قرار داشتهاند.»
وزیر ارتباطات در خطر دریافت دوباره کارت زرد از مجلس؟
معاون پارلمانی وزارت ارتباطات همچنین از شیوه برگزاری جلسههای پرسشوپاسخ از وزیر در مجلس انتقاد کرده است. حاتمیزاده میگوید: «در برخی جلسهها، نطق پایانی در اختیار نماینده سؤالکننده است و نماینده میتواند در این بخش مطالبی را مطرح کند که به گفته او ممکن است خارج از چارچوب سوال یا حتی خلاف واقع باشد؛ درحالیکه فرصت مشابهی برای پاسخگویی وزیر وجود ندارد.»
در مجموع، در صورت عدم رضایت نمایندگان از پاسخهای وزیر ارتباطات، مجلس در جلسه اخیر به ستار هاشمی کارت زرد نشان داد. اکنون وزیر ارتباطات باید در جلسهای دیگر درباره دو موضوع حساس پاسخگو باشد: رفع فیلتر واتساپ پس از جنگ دوازده روزه و جلوگیری از فعالیت برخی گروهها و کانالها در پیامرسانهای داخلی.
گفتنی است سؤالهای فوقالذکر میتوانند مجدد وزیر ارتباطات را در معرض کارت زرد مجلس قرار دهند؛ مسئلهای که نشان میدهد اختلاف میان دولت پزشکیان و بخشی از نمایندگان درباره نحوه مدیریت اینترنت و سیاست فیلترینگ همچنان ادامه دارد.
توسط 
توسط 
دیدگاهتان را بنویسید