اظهارات تازه رضا الفتنسب پیرامون طرح «اینترنت پرو»، بار دیگر بحث اینترنت طبقاتی را به یکی از برجستهترین موضوعات فضای فناوری و سیاستگذاری دیجیتال ایران تبدیل کرده است. او در گفتوگو با رسانهها تأکید کرده که دسترسی محدود و گزینشی به اینترنت آزاد، عملاً اینترنت را از یک حق عمومی به کالایی لوکس برای قشری خاص تبدیل میکند؛ مسئلهای که قطعاً با ماهیت اقتصاد دیجیتال و عدالت ارتباطی در تضاد است.
رئیس اتحادیه کسبوکارهای مجازی ایده اولیه اینترنت پرو که سالها قبل برای تأمین دسترسی پایدار کسبوکارهای آنلاین در زمان بحران مطرح شده بود، اکنون از مسیر اصلی خود فاصله گرفته است. به باور الفتنسبت، فعالان اقتصاد دیجیتال در جلسات مختلف هشدار داده بودند که خاموشی دیجیتال میتواند فعالیت شرکتها، استارتاپها، فروشگاههای آنلاین و حتی خدمات روزمره را فلج کند. اما آنچه امروز با عنوان اینترنت پرو یاد میشود، دیگر صرفاً یک راهکار اضطراری برای کسبوکارها نیست، بلکه نوعی سهمیهبندی دسترسی به اینترنت بینالملل قلمداد میشود.
در ماههای گذشته، گزارشهای فراوانی پیرامون ارائه سیمکارتهای سفید با اینترنت بدون فیلتر منتشر شده است؛ دسترسیهایی که به نظر میرسد برای برخی شرکتها، مدیران، نهادها یا گروههای مشخص فعال شدهاند. رسانههای گوناگون از اصطلاحاتی مانند «اینترنت پایدار»، «اینترنت پرو» یا «سیمکارت سفید» برای توصیف این خدمات استفاده کردهاند. الفتنسب گفته است چنین مدلی به معنای ایجاد سطوح متفاوت از اینترنت در ایران است؛ جایی که شهروندان عادی با فیلترینگ و اختلال گسترده روبهرو هستند؛ اما گروهی دیگر از اینترنت آزادتر و سریعتر برخوردار هستند.
برخی گزارشها حتی از فرآیند احراز هویت و تأیید امنیتی برای دریافت اینترنت پرو خبر دادهاند. بر اساس اظهارات مقامهای رسمی، ارائه اینترنت پرو برای برخی کسبوکارها با هماهنگی نهادهای امنیتی صورت میگیرد و اپراتورها موظف به اجرای آن هستند. بااینحال، رئیس اتحادیه کسبوکارهای مجازی خاطرنشان کرد همین سازوکار سبب میشود اینترنت از یک زیرساخت عمومی به ابزاری برای اعطای امتیاز تبدیل شود؛ امتیازی که همه مردم امکان دسترسی عادلانه به آن را ندارند.
فعالان حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات هشدار میدهند که اینترنت پرو میتواند شکاف اجتماعی و اقتصادی را عمیقتر کند. در شرایطی که بسیاری از مشاغل، آموزش، ارتباطات و حتی خدمات مالی به اینترنت بینالملل وابستهاند، تفاوت در کیفیت و سطح دسترسی، به طور مستقیم بر فرصتهای اقتصادی و اجتماعی افراد تأثیر میگذارد. به همین دلیل، الفتنسب بهعنوان منتقد این طرح جنجالی اعتقاد دارد اینترنت نباید به کالایی لوکس یا امتیازی ویژه برای گروه خاص تبدیل شود.
اینترنت پرو مفهوم عدالت دیجیتال را از بین میبرد
علاوهبرآن، در شبکههای اجتماعی نیز واکنشهای قابلتأملی به این موضوع دیده میشود. برخی کاربران ایرانی در سکوهایی مانند ایکس و ردیت (Reddit)، از تجربه اینترنت پرو یا دسترسیهای متفاوت برای گروههای خاص نوشتهاند و این وضعیت را نشانه شکلگیری تدریجی اینترنت طبقاتی دانستهاند. بسیاری از این کاربران میگویند مشکل فقط فیلترینگ نیست، بلکه تبعیض در دسترسی است. به بیان دقیقتر، برخی افراد بدون محدودیت به اینترنت جهانی متصل میشوند؛ اما اکثریت جامعه همچنان با اختلال و فیلترینگ گسترده روبهرو هستند.
در مقابل، حامیان این طرح استدلال میکنند که برخی کسبوکارها و نهادهای حیاتی برای ادامه فعالیت خود به اینترنت پایدار نیاز دارند و در شرایط بحرانی باید امکان دسترسی ویژه برای آنها فراهم باشد. در مجموع، رضا الفتنسب تأکید کرده که راهحل مشکلات اقتصاد دیجیتال، گسترش دسترسی آزاد برای همه مردم است، نه ایجاد اینترنت چندسرعته و چندسطحی. بر اساس دیدگاه او، اگر اینترنت آزاد فقط در اختیار گروههای منتخب قرار بگیرد، مفهوم عدالت دیجیتال عملاً نابود میشود و اینترنت نیز به امتیازی انحصاری تبدیل خواهد شد.
توسط 
دیدگاهتان را بنویسید