دادههای منتشر شده از سوی شاپرک حاکی از آن است که در اسفندماه 1404، تعداد تراکنشهای خرید اینترنتی در ایران با افتی کمسابقه 23 درصدی نسبت به ماه پیش از آن (بهمن 1404) مواجه شده است. این کاهش که به طور قابلتوجهی بیشتر از نوسانات معمول ماهانه است، زنگ خطری جدی برای اقتصاد دیجیتال کشور به شمار میرود.
بر اساس این گزارش، در اسفند سال گذشته، مجموعاً 180 میلیون تراکنش خرید اینترنتی به ثبت رسیده که این رقم در مقایسه با 236 میلیون تراکنش بهمنماه، افت 23 درصدی را نشان میدهد. این شاخص همچنین نسبت به میانگین 11 ماهه ابتدایی سال 1404 تا پایان بهمن، با کاهش 17.6 درصدی مواجه بوده است که نشاندهنده عمق این افت و خروج آن از محدوده نوسانات عادی است.
این افت شدید در حالی رخ داده که مطابق گزارشهای بینالمللی از جمله نتبلاکس (NetBlocks)، در بخش قابلتوجهی از اسفندماه 1404، ایران با اختلالات شدید و قطعی گسترده اینترنت روبهرو بوده است. شدت این اختلالات به حدی بود که در مقاطعی، سطح اتصال شبکه به حدود 4 درصد کاهش پیدا کرده و دسترسی به اینترنت با محدودیتهای جدی مواجه بوده است.
قطع گسترده اینترنت، تأثیر مستقیمی بر فعالیت کسبوکارهای آنلاین گذاشته و منجر به اختلال در روند فروش و در برخی موارد توقف فعالیت آنها شده است. آمارها نشان میدهد که حدود 19.7 درصد از افراد به طور مستقیم از طریق اینترنت کسب درآمد میکنند که این موضوع، حساسیت بالای اقتصاد دیجیتال به اختلالات ارتباطی را برجسته میسازد.
مقایسه روند خریدهای اینترنتی اسفندماه با سالهای گذشته
روند خریدهای اینترنتی در اسفندماه سالهای گذشته تصویر متفاوتی را نشان میدهد. در سه سال گذشته (1401 تا 1403)، میانگین رشد تعداد خریدهای اینترنتی در اسفندماه نسبت به میانگین ماههای قبل از آن، حدود 13.36 درصد بوده است. این در حالی است که در اسفند 1404، این شاخص به منفی 17.65 درصد رسیده که نشاندهنده انحراف حدود 31 واحد درصدی از الگوی تاریخی است.
مقایسه تغییرات اسفند نسبت به بهمن در سالهای گذشته از آن حکایت دارد که میانگین رشد در سالهای 1401 تا 1403، حدود 1.42 درصد بوده؛ اما در مقابل، اسفند 1404 شاهد کاهش 23.87 درصدی بودهایم که فاصلهای معنادار با روند معمول سالهای گذشته دارد.
مجموع دادههای شاپرک و گزارشهای مربوط به اختلالات اینترنت، نشاندهنده تأثیر مستقیم و زیانبار محدودیتهای ارتباطی بر اقتصاد دیجیتال و کسبوکارهای آنلاین در ایران است. این وضعیت نهتنها بر روند تراکنشهای خرید اینترنتی تأثیر گذاشته، بلکه ثبات و رشد پایدار این حوزه اقتصادی را نیز با چالش جدی مواجه کرده است.
توسط 
توسط 
دیدگاهتان را بنویسید