نگاهی به نقش حافظه و تأثیر آن‌ها در کارایی درایوهای SSD

هرکسی براي داشتن سرعت بالا در پاسخگویی و دسترسی به اطلاعات کمترين کاري که انجام مي‌دهد، تهيه يک درایو SSD براي سيستم خود است تا سرعت پاسخ‌دهی سیستم‌عامل و دسترسی به فایل‌های موقت ساخته‌شده توسط نرم‌افزارها و سیستم را افزایش دهد. این مسئله تأثیر بالایی در کارایی دارد و هزینه کردن برای یک درایو SSD در اين مورد به هیچ‌وجه پول دور ریختن نیست. بسیاری از درایوهای SSD امروزی از کنترلر Sandforce SF-2281 استفاده می‌کنند و درایوهای مجهز به این کنترلر به‌طور عموم کارایی به نسبت مشابهی دارند. چندی پیش یک درایو SSD مجهز به این کنترلر به دستمان رسید که از کنترلری مشابه با نمونه‌های قبلی که بررسی کرده‌بودیم، بهره می‌برد. اما در برخی تست‌ها کارایی آن به شکلی عجیب بسیار پایین‌تر از درایوهای دیگر با کنترلر مشابه بود. پس از کمی جست‌وجو به این مسئله پی بردیم که این درایو از حافظه‌های Asynchronous در ساختار خود استفاده کرده‌است.  

Synchronous در برابر Asynchronous
به‌طور معمول، سازندگان درایوهاي SSD در ساختار اين درايوها، دو نوع حافظه Synchronous و Asynchronous را به کار مي‌برند. برای مثال، شرکت OCZ دارای دو مدل Vertex 3 و Agility 3 است که هر دو از یک کنترلر یکسان استفاده می‌کنند و اگر مشخصات فنی آن‌ها را کنار یکدیگر قرار دهید، خواهیددید سرعت خواندن و نوشتن و موارد دیگر تقریباً یکسان است. حافظه استفاده‌شده در هر دو مدل نیز با معماری ساخت 25 نانومتری ساخته‌شده‌اند اما مدل Vertex 3 از حافظه‌های Synchronous و دیگری از حافظه‌های Asynchronous بهره مي‌برند. نحوه عملکرد حافظه‌های Synchronous مشابه حافظه‌های دوکاناله است و می‌تواند اطلاعات را هم در زمان رفت و هم در زمان برگشت سیگنال منتقل کند. این مسئله باعث می‌شود، این نوع حافظه سرعتی حدود 133 مگابایت در ثانیه داشته‌باشد. اما حافظه‌های Asynchronous فاقد چنین قابلیتی بوده و سرعت آن به حدود پنجاه مگابایت در ثانیه محدود می‌شود. البته این اعداد تئوری بوده و در دنیای واقعی به دليل وجود محدودیت‌های مختلف، سرعت نهایی به این میزان نخواهدرسید و نمی‌توان گفت سرعت انتقال اطلاعات حافظه‌های Synchronous دو برابر حافظه‌های Asynchronous است.
اين موارد به اینجا ختم نمي‌شود و یک عامل دیگر نیز در کارایی کلی درایو SSD تأثير دارد و آن، فناوری فشرده‌سازی اطلاعات به‌کار گرفته‌شده در چیپ‌ست Sandforce است. چیپ‌ست Sandforce برای افزایش کارایی در زمان انتقال اطلاعات، عمل فشرده‌سازی را روی آن‌ها اجرا می‌کند. در بسیاری از تست‌های معمول ممکن است، تفاوتی در کارایی دیده‌نشود اما وقتی نوبت به انتقال اطلاعاتی می‌رسد که چندان قابل فشرده‌سازی نیستند، ضعف درایوهای SSD مجهز به حافظه‌های Asynchronous نمایان شده و کارایی به شدت افت می‌کند.

مقایسه کارایی
ما دو درایو SSD با ظرفیت 128 گیگابایت، کنترلر Sandforce SF-2281 و اتصال SATA III در اختیار داریم و سازنده هریک اعلام کرده، حداکثر سرعت در زمان خواندن و نوشتن اطلاعات حدود پانصد مگابایت در ثانیه است. سیستم تست مورد استفاده ما نیز به مادربورد Gigabyte F2A85X-UP4، پردازنده AMD APU A5800K، هشت گیگابایت حافظه دوکاناله GSkill با فرکانس 2100 مگاهرتز و منبع‌تغذیه Green GP-1235B مجهز است.
ATTO Disk Benchmark: این نرم‌افزار کارایی خام انواع حافظه‌ها را در زمان انتقال اطلاعات با حجم‌های مختلف نشان می‌دهد و بسیاری از شرکت‌های سازنده حافظه نیز برای نمایش سرعت حافظه‌های خود از اين نرم‌افزار استفاده می‌کنند. در این نرم‌افزار می‌بینیم، هر دو درایو به خوبی عمل کرده‌اند و کارایی بسیار خوب و نزدیک به آنچه سازنده ادعا کرده به نمایش گذاشته‌اند.
HD Tune Pro 5.0: این نرم‌افزار قابلیت‌های متعددی داشته و ما از تست خواندن اطلاعات آن استفاده کردیم. مقدار متوسط سرعت انتقال اطلاعات در درایو Asynchronous تنها اندکی کمتر از درایو Synchronous است و می‌توان از آن چشم‌پوشی کرد.
Crystal Disk Mark و AS SSD: یکی از مواردی که می‌توان به خوبی ضعف درایو Asynchronous را مشاهده کرد، این دو نرم‌افزار و به‌طور مشخص در تست انتقال اطلاعات Sequential (مداوم و پشت سرهم) و 512K است. در اینجا می‌بینیم، درایو Asynchronous حدود نصف درایو دیگر کارایی دارد. این دو تست جزء مواردی هستند که به خوبی بیانگر ضعف درایو Asynchronous در رويارويي با جریان اطلاعات مداوم و با امکان فشرده‌سازی کم را نمایان می‌کند. تست Copy از نرم‌افزار AS SSD نیز تا حدودی یک موقعیت واقعی را شبیه‌سازی می‌کند و در اینجا نیز شاهد کارایی بیشتر درایو Synchronous هستیم.
PC Mark 7: در این نرم‌افزار از تست Secondary Storage استفاده شد تا امتیاز کسب‌شده در زمان استفاده از هر درایو به دست آید. در اینجا نیز می‌بینیم، درایو Synchronous امتیاز بیشتری را کسب کرده‌است (البته این تست نیز شرایط کاملاً واقعی را به تصویر نمی‌کشد). 

نتیجه‌گيري
به وضوح می‌توان دید، درایو SSD که در آن از حافظه‌های Synchronous استفاده شده به راحتی می‌تواند یک درایو مشابه از هر جهت اما مجهز به حافظه‌های Asynchronous را شکست دهد. ممکن است اختلاف قیمت بین دو درایو مشابه با حافظه‌های متفاوت (که گاهی ممکن است به صد هزار تومان هم برسد) وسوسه‌برانگیز بوده و شما را به سمت درایوهایی با حافظه Asynchronous متمایل کند. اما باید گفت، زمانی که ببینید درایو جدید نمی‌تواند رضایت شما را جلب کرده و کارایی آن در حد درایوهای SSD دو سال پیش است، به‌طور حتم خود را سرزنش خواهیدکرد که چرا درایو بهتری را خریداری نکرده‌اید!
اگر باید زمان بیشتری صبر کنید تا بودجه خرید یک درایو Synchronous را به دست آورید، بهتر است همین کار را انجام دهيد و در عوض از کارایی بالای درایو خود حسابی لذت ببرید.