بسیاری از ما زمانی که می‌خواهیم یک کامپیوتر نو خریداری کنیم، به دنبال این هستیم تا محصولی با حداکثر امکانات و ویژگی را انتخاب کرده و شاید برخی از آن امکانات نیز اصلاً استفاده نشوند. انتخاب اول اکثر ما مادربوردهای ATX هستند که معمول‌ترین ابعاد مادربورد در کامپیوترهای امروزی بوده و امکانات متنوعی در سطوح مختلف در اختیار کاربر قرار می‌دهند. اما بد نیست ابتدا لیست چیزهایی که نیاز دارید را روی کاغذ بنویسید. شاید یک مادربورد mini-ITX همچون H77N-WiFi گیگابایت نیز بتواند نیاز شما را برآورده سازد!
همه چیز فراهم است
از بابت امکانات H77N-WiFi را می‌توان نمونه کوچک شده‌ای از مادربورد Gigabyte Z77X-UD5H دانست. این مادربورد به انواع پورت‌ها از جمله چهار پورت USB 3.0 و دو پورت SATA III، اتصال Wi-Fi 802.11n با حداکثر سرعت انتقال اطلاعات سیصد مگابیت در ثانیه و اتصال بلوتوث نسخه چهارم مجهز است. این محصول برای اتصال Wi-Fi و بلوتوث از یک کارت جانبی Intel Centrino Wireless N 2230 بهره می‌برد و دو آنتن جانبی نیز برای آن در نظر گرفته شده است (تصویر 1).
همچنین H77N-WiFi مانند برادر بزرگتر خود دارای دو پورت LAN گیگابیتی است و در ضمن از فناوری Intel Wi-Di نیز پشتیبانی می‌شود. رابط PCI-Ex16 نسل سوم و وجود دو خروجی تصویر HDMI باعث می‌شود تا این مادربورد را بتوان در امور مختلفی همچون سیستم سینمای خانگی، سیستم مخصوص بازی، سرورهای خانگی، امور اداری پیشرفته و موارد دیگر توصیه کرد. از آنجا که این مادربورد برای اورکلاک ساخته نشده، می‌توان گفت مدار رگولاتور 1+3 فاز آن کاملاً کافی به نظر می‌رسد و در زمان تست نیز مشاهده شد که گرمای چندانی ندارد. با این حال استفاده از چیپ‌ست H77 و نوع کلاس کاری که برای این مادربورد در نظر گرفته شده، امکان استفاده از حافظه‌های سریع وجود نداشته و باید به حداکثر فرکانس کاری 1600 مگاهرتز بسنده کنید. در کل دو اسلات برای نصب حافظه به صورت دو کاناله در نظر گرفته شده و شانزده گیگابایت حافظه می‌توان روی آن نصب کرد.
قوانین تازه
در زمان برخورد با یک مادربورد ATX، انتظارتمان از نحوه طراحی و امکاناتی که در اختیار داریم تا حدودی مشخص بوده و می‌دانیم به دنبال چه چیزی هستیم. اما در یک مادربورد mini ITX به علت کمبود فضا و ابعاد بسیار کوچک، بسیاری از مواردی که در ذهن داریم و بخش‌هایی از طراحی که ممکن است در یک مادربورد ATX یک ایراد محسوب شوند، در اینجا جای بحث نداشته و باید با آنها کنار آمد. برای مثال در این مادربورد نزدیکی سوکت پردازنده به اسلات حافظه و رابط PCI-Eباعث شده تا استفاده از خنک‌کننده‌هایی همچون Gelid Solutions GX-7 (که البته در رده خنک‌کننده‌های خیلی بزرگ نیز قرار نمی‌گیرد) باعث عدم دسترسی به رابط PCI-E x16 شود. نصب خنک‌کننده از سمت دیگر نیز باعث می‌شود تا نتوان از ماژول‌های حافظه با خنک‌کننده بلند استفاده کرد (تصویر 2).
نزدیکی قفل نگهدارنده ماژول‌های حافظه با رابط PCI-E x16 نیز مسئله دیگری است که در زمان نصب یک کارت‌گرافیک و خنک‌کننده بزرگ کاملاً دردسر ساز شده و دسترسی به قفل نگهدارنده کارت‌گرافیک و همچنین بازکردن کامل گیره‌های نگهدارنده ماژول RAM را بسیار مشکل می‌سازد (البته گیگابایت می‌توانست با استفاده از اسلات‌هایی که تنها یک گیره نگهدارنده در بالا دارند این مسئله را حداقل در مورد اسلات حافظه حل می‌کرد). خنک‌کننده چیپ‌ست نیز ابعاد کوچکی داشته و گرمای آن بیش از حد انتظار است.
گیمر کوچک
برخلاف برخی از مادربوردهای mini-ITX که از رابط PCI-E با سرعت پایین در آنها استفاده می‌شود، در این مادربورد یک رابط PCI-E x16 نسل سوم کامل در اختیار دارید و اگر کیس mini-ITX شما فضای کافی داشته باشد، می‌توانید یک کارت‌گرافیک کاملاً حرفه‌ای را روی آن نصب کنید (تصویر 3).
نتایج تست در بازی‌ها به همراه کارت‌گرافیک Gigabyte GTX 680 Windforce 3x نیز این مسئله را تایید می‌کنند که این مادربورد می‌تواند همراهی خوب برای گیمرها نیز باشد. برای تست کارایی، از پردازنده Intel Core i5-3570K، چهار گیگابایت حافظه Zeppelin DDR3-1333، کارت‌گرافیک Gigabyte GTX 680 Windforce 3x، درایو ADATA SX900 128GB، حافظه فلش Patriot Xperter XT 16 GB (برای تست کارایی پورت USB 2.0)، هارددیسک Apacer AC231 1TB (برای تست پورت USB 3.0) و منبع تغذیه Green GP1025B استفاده کردیم. تست Crystal Disk Mark تنها در زمان استفاده از پردازنده‌گرافیکی مجتمع انجام شده است. نتایج تست در زمان استفاده از پردازنده‌گرافیکی مجتمع و کارت‌گرافیک در نمودار ذکر شده و نتایج مربوط به تست Crystal Disk Mark و AIDA 64 در جدول زیر آمده است:
Crystal Disk Mark 3 | |||||||
|
| SATA III | USB 2.0 | USB 3.0 | |||
Sequential | خواندن (MB/s) | 503 | 32/02 | 116/5 | |||
نوشتن (MB/s) | 150/2 | 6/143 | 112/1 | ||||
512K | خواندن (MB/s) | 449/1 | 31/44 | 45/35 | |||
نوشتن (MB/s) | 155/5 | 2/814 | 26/9 | ||||
4K | خواندن (MB/s) | 31/86 | 5/066 | 0/558 | |||
نوشتن (MB/s) | 58/91 | 0/035 | 0/500 | ||||
AIDA 64 Extreme Edition | |||||||
خواندن (MB/s) | نوشتن (MB/s) | کپی (MB/s) | زمان تاخیر (ns) | ||||
16057 | 18171 | 16771 | 6/49 | ||||
نتایج تست به ما می‌گویند با آنکه H77N-WiFi کوچک اندام بوده و در پشتیبانی از حافظه‌ها یا انواع کارت‌های جانبی محدودیت دارد، اما همچنان می‌تواند انتخابی مناسب برای کاربردهای متنوعی باشد. وجود امکانات جانبی همچون اتصال شبکه بی‌سیم و دو پورت نیز محیط را برای استفاده از این مادربورد در سیستم‌های مختلف سرور خانگی و موارد مشابه دیگر مهیا ساخته است.
توسط 
خوب
عالیه فقط همین