تفاوت چیپست و مادربردهای X570 و X670 در چیست؟

زمانی که شرکت AMD معماری Zen را برای اولین بار در سال 2017 معرفی و عرضه کرد، هیچ کس حتی فکرش را هم نمی‌کرد که پلتفرم AM4 بتواند به چنین موفقیتی دست پیدا کند. پلتفرم AM4 میزبان 5 معماری موفق، 4 نود پردازشی و بیش از 125 مدل پردازنده در طول این سال‌ها بود. اما شرکت AMD پس از این سال‌ها تصمیم گرفته پلتفرم AM4 را بازنشسته و پلتفرم AM5 را جایگزین آن کند. اولین سری مادربردهایی که با این پلتفرم به بازار عرضه می‌شوند، مادربردهای مجهز به چیپست X670 هستند که در این مطلب، قصد داریم تفاوت های آن‌ها را نسبت به مادربردهای X570 مورد بررسی قرار دهیم.

پردازنده‌های Ryzen 7000 اولین پردازنده‌های دسکتاپ AMD هستند که بر پایه نود 5 نانومتری FinFET شرکت TSMC توسعه پیدا کرده‌اند. از دیگر قابلیت‌های این پردازنده‌ها و پلتفرم AM5 می‌توانیم به پشتیبانی آن‌ها از رابط PCIe 5.0 و حافظه‌های DDR5 و موارد متعدد دیگر اشاره کنیم که در ادامه مطلب به آن‌ها خواهیم پرداخت.

سوکت AM4 و AM5 – شباهت‌ها و تفاوت‌ها

پردازنده‌های AMD Ryzen 7000 به سوکت جدید AM5 مجهز شده‌اند و با مادربردهای AM4 سازگاری ندارند، همان گونه که پردازنده‌های Ryzen 1000/2000/3000/5000 با سوکت AM4 با مادربردهای AM5 سازگاری ندارند. در صورتی که با پردازنده‌های Ryzen آشنا باشید، در جریان هستید که در پلتفرم AM4، پین‌های سوکت روی پردازنده هستند (سوکت PGA). ولی در پلتفرم AM5، پین‌های سوکت روی مادربرد قرار گرفته‌اند (سوکت LGA). یکی از اصلی‌ترین انگیزه‌های شرکت AMD برای تغییر پلتفرم، تغییر سوکت از PGA به LGA بود.

پشتیبانی سوکت AM5 از کولرهای AM4

با وجود اینکه شرکت AMD فرم سوکت را از PGA به LGA تغییر داده، ابعاد و اندازه کلی پردازنده‌ها را تا حد خوبی حفظ کرده است. به همین خاطر، کولرهای پلتفرم AM4 با سوکت جدید AM5 سازگاری کامل دارند و کاربران حین ارتقا از AM4 به AM5، نیازی به سوکت جدید نخواهند داشت.

تفاوت های چیپست و مادربردهای X670 و X570

چیپست مادربرد، مرکز کنترل مادربرد است و اطلاعات را روی مادربرد، بین پردازنده و دیگر قطعات مدیریت و منتقل می‌کند. معمولاً با تغییر نسل پردازنده، نسل چیپست مادربرد نیز تغییر می‌کند و چیپست جدید متناسب با پردازنده‌های جدید معرفی و عرضه می‌شود. سال گذشته، چیپست پرچمدار پلتفرم AM4 چیپست X570 بود و امسال، چیپست جدید X670 (E) چیپست پرچمدار پلتفرم AM5 است.

تفاوت چیپست X670 و X670E

امسال شرکت AMD دو نسخه از چیپست X670 عرضه می‌کند: چیپست X670 عادی و چیپست X670E با پسوند Extreme. با وجود اینکه هر دو چیپست از رابط PCIe 5.0 و حافظه‌های DDR5 پشتیبانی می‌کنند، رابط PCIe 5.0 در مادربردهای X670E هم برای کارت گرافیک در دسترس است و هم برای حافظه‌های M.2. اما در مادربردهای X670، فقط یکی از این دو (اسلات‌های کارت گرافیک و یا حافظه‌های M.2) می‌توانند از رابط PCIe 5.0 پشتیبانی کنند.

رابط PCIe 5.0 و حافظه‌های DDR5

چیپست X570 اولین چیپستی بود که از رابط PCIe 4.0 پشتیبانی می‌کرد و امکان استفاده از کارت گرافیک‌ها و درایوهای ذخیره سازی PCIe 4.0 را برای کاربران محیا نمود. اولین و مهم‌ترین تفاوت چیپست X670 و X570 نیز پشتیبانی از نوع حافظه و رابط PCIe است. مادربردهای X670 قرار است اولین مادربردهای بازار باشند که از رابط PCIe 5.0 و حافظه‌های DDR5 پشتیبانی می‌کنند.

مدارات تغذیه بهبود یافته

مادربردهای X570S مدارات تغذیه قدرتمندی در نوع خود داشتند. در واقع این مادربردها با 16+2 فاز تغذیه با ظرفیت 90 آمپر می‌توانستند پتانسیل پردازنده‌های Ryzen 5000 را به صورت کامل آزاد کنند. اما امسال و برای مادربردهای رده بالای X670E، مدارات تغذیه قدرتمندتری با 24+2+1 فاز و کشش جریان 105 آمپر در نظر گرفته شده است. این سیستم تغذیه جدید می‌تواند حداکثر توان پردازنده‌های Ryzen 7000 را استخراج کند.